
Operacja pn. „Akademia wiedzy zielarskiej” mająca na celu ułatwienie transferu wiedzy w zakresie uprawy roślin zielarskich, ze szczególnym uwzględnieniem systemów ekologicznych.
Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu podsumowuje pierwsze z trzech zaplanowanych szkoleń pn. „Akademia wiedzy zielarskiej”. Wydarzenie odbyło się 25 marca 2026 roku w siedzibie Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu.
Spotkanie miało charakter popularnonaukowy, udowadniając, że specjalistyczna wiedza botaniczna i chemiczna może być przekazana w sposób fascynujący, przystępny i bezpośrednio związany z naszym codziennym życiem.
Bogactwo wiedzy w trzech odsłonach
Tematyka została podzielona na trzy uzupełniające się bloki tematyczne, które poprowadzili cenieni specjaliści:
- Rośliny zielarskie uprawiane i dziko rosnące w Polsce – dr Artur Adamczak . Wykład stanowił swoiste wprowadzenie do świata flory. Prowadzący przedstawił ogólny opis botaniczny ziół, ucząc uczestników, jak rozpoznawać, rozumieć i klasyfikować dary natury rosnące w naszym najbliższym otoczeniu.
- Przegląd najważniejszych surowców zielarskich – dr Anna Forycka i mgr Elżbieta Bilińska . Prelegentki zabrały słuchaczy w głąb roślinnych komórek, szczegółowo omawiając substancje czynne wykorzystywane w ziołolecznictwie oraz to, jak wpływają one na nasz organizm.
- Substancje aktywne roślin zielarskich i ich wykorzystanie – dr Aleksandra Zielińska . To fascynujące spojrzenie na wykorzystanie ziół w kosmetyce. Dowiedzieliśmy się, jak działają olejki eteryczne, jak wyizolować konkretne substancje czynne i czym są nowoczesne nośniki kosmetyków, ułatwiające ich wchłanianie.
Zielarstwo pod lupą – od pokrzywy po żeń-szeń
Podczas prelekcji eksperci wzięli na warsztat szereg gatunków roślin, których właściwości od wieków wspierają ludzkie zdrowie i urodę. Aby zrozumieć ich działanie, warto poznać je z imienia – zarówno polskiego, jak i łacińskiego:
- Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica) – niedoceniana roślina, będąca bombą witaminową i żelazową, doskonale oczyszczająca organizm i wzmacniająca włosy.
- Mniszek lekarski (Taraxacum officinale) – często niesłusznie brany za chwast, a w rzeczywistości wszechstronna roślina świetnie wspierająca pracę wątroby.
- Miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba) – żywa skamieniałość, której liście kryją związki poprawiające krążenie i wspierające pamięć.
- Rumianek pospolity (Matricaria chamomilla) – niezawodny, niezwykle delikatny środek o silnym działaniu łagodzącym i przeciwzapalnym.
- Lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia) – królowa aromaterapii, której olejki relaksują, ułatwiają zasypianie i koją skórę.
- Rokitnik zwyczajny (Hippophae rhamnoides) – prawdziwe "złoto" wśród roślin, absolutny rekordzista pod względem zawartości witaminy C.
- Aloes zwyczajny (Aloe vera) – mistrz głębokiego nawilżania i regeneracji naskórka.
- Nagietek lekarski (Calendula officinalis) – pomarańczowy kwiat, który jest niezastąpionym składnikiem maści na otarcia i problemy skórne.
- Pięciornik kurze ziele (Potentilla erecta) – tradycyjnie i bardzo skutecznie stosowany w dolegliwościach układu pokarmowego.
- Ruszczyk kolczasty (Ruscus aculeatus) – roślina o zbawiennym wpływie na naczynia krwionośne, redukująca obrzęki.
- Kawa arabska (Coffea arabica) – ceniona nie tylko w filiżance, ale i w kremach pod oczy ze względu na silne działanie antyoksydacyjne i pobudzające krążenie.
- Żeń-szeń właściwy (Panax ginseng) – legendarny korzeń witalności, adaptogen wspierający radzenie sobie ze stresem.
Jak rośliny zamieniają się w kosmetyki?
Bardzo ciekawym punktem programu była dyskusja o chemii roślin – a dokładniej o transformacji ich właściwości do formy kosmetycznej. Eksperci w przystępny sposób wyjaśnili, czym są poszczególne związki:
- Polifenole – potężne antyoksydanty, które w kosmetykach pełnią funkcję tarczy ochronnej przed starzeniem się skóry.
- Terpenoidy – lotne związki odpowiadające za piękny zapach (np. w olejkach eterycznych), ale też o działaniu antyseptycznym.
- Karotenoidy – naturalne barwniki i prekursory witaminy A, poprawiające koloryt skóry i wspierające jej odnowę.
- Saponiny – naturalne roślinne "mydła", które doskonale i łagodnie oczyszczają skórę.
- Śluzy roślinne – substancje o działaniu powlekającym, które tworzą na skórze ochronny, nawilżający film.

Anatomia w służbie zdrowia
Dla pełnego zrozumienia ziołolecznictwa, prelegenci omówili również, z których części roślin (organów) najczęściej pozyskujemy cenne substancje:
- Korzeń (radix) i Bulwa (tuber) – to podziemne "magazyny" substancji odżywczych i leczniczych.
- Łodyga (caulis) i Pęd (cormus) – stanowią wielki system transportowy rośliny, często zawierający cenne soki.
- Liść (folium) – główne "laboratorium" chemiczne rośliny, w którym zachodzi fotosynteza ; liście są pełne olejków eterycznych, witamin i flawonoidów.
- Kora (cortex) – zewnętrzny pancerz ochronny, który obfituje w silne garbniki o działaniu przeciwzapalnym i ściągającym.
Pełen sukces i zadowolenie uczestników
Wydarzenie przyciągnęło 30 uczestników, co pozwoliło na zachowanie doskonałej, warsztatowej atmosfery. Wykładowcy z ogromną pasją i cierpliwością odpowiadali na wszystkie pytania z sali. Rozmowy w kuluarach, żywa dyskusja oraz uśmiechy na twarzach zebranych gości to najlepsza recenzja tego wydarzenia– wszyscy uczestnicy wyrazili ogromne zadowolenie ze sposobu i jakości przekazanej wiedzy.
Chcecie Państwo wiedzieć, co będzie działo się na kolejnym etapie? Zapraszamy do śledzenia naszej strony– relacja z drugiego spotkania cyklu „Akademia wiedzy zielarskiej” pojawi się niebawem!