"Akademia Wiedzy Zielarskiej" wprowadza nas w fascynujący świat hodowli i zbioru ziół

Hodowla roślin zielarskich bez tajemnic

Pierwszą prelekcję pt. „Hodowla nowych odmian i ich dobór w zależności od kierunku uprawy” poprowadził dr Marcin Praczyk. Wykład stanowił doskonałe, angażujące wprowadzenie w świat botanicznej genetyki.

Prelegent w jasny sposób wyjaśnił uczestnikom podział hodowli roślin na twórczą i zachowawczą. Następnie krok po kroku omówione zostały kluczowe etapy hodowli twórczej: od strategicznego wyboru odpowiedniego gatunku, poprzez zdefiniowanie kierunku hodowli, aż po precyzyjny wybór metodologii działania. Zrozumienie genetyki gatunku okazało się nierozerwalnie związane z docelowymi cechami użytkowymi roślin, co ma bezpośrednie przełożenie na realia i charakterystykę wymagającego rynku roślin zielarskich. Nie zabrakło również powiewu innowacji – wykładowca z pasją opowiadał o zastosowaniu najnowocześniejszych metod biotechnologicznych w hodowli roślin, które otwierają przed rolnictwem zupełnie nowe horyzonty.

Od nasiona po gotowy produkt, czyli sztuka zbioru

Drugi wykład, zatytułowany „Zbiór i przygotowanie surowca zielarskiego”, poprowadziły wspólnie dr Anna Forycka oraz mgr Elżbieta Bilińska. Ekspertki wprowadziły słuchaczy w fascynujące niuanse pozyskiwania darów natury.

Uczestnicy dowiedzieli się, że w Polsce występuje niemal 3000 gatunków roślin, z czego około 300 to rośliny o udowodnionym działaniu leczniczym. Co ciekawe, w uprawach znajdziemy około 100 gatunków, a zapotrzebowanie na surowiec jest ogromne i może wynosić od kilkudziesięciu kilogramów do kilkuset ton w zależności od rośliny. Czym jednak jest ów surowiec zielarski? To nic innego, jak ta część rośliny (organ), w której nagromadzenie pożądanych związków biologicznie czynnych jest najwyższe. Ekspertki podkreśliły, że ilość tych substancji nie jest stała – zależy od fazy rozwojowej, części rośliny, warunków pogodowych (temperatury, nasłonecznienia), a nawet pory dnia.

Szczególną uwagę poświęcono metodyce zbioru. Zbiór roślin dziko rosnących wymaga doskonałego rozpoznawania gatunków, znajomości siedlisk, a także ścisłego przestrzegania regulacji prawnych i zasad ochrony przyrody. Omówiono również ramowe okresy oraz metody (m.in. sprzęt jednofazowy, dwufazowy i zbiór ręczny przy użyciu zmodyfikowanych maszyn lub prostych narzędzi, jak widły i szpadle).

Okazuje się, że na jakość plonu ogromny wpływ ma pogoda podczas żniw:

• suche i słoneczne dni są idealne do zbioru owoców mięsistych oraz roślin takich jak bazylia, lawenda czy cząber;
• wilgotne poranki to optymalny czas dla gatunków olejkujących i siewnych, np. szałwii, kminku, kolendry;
• korzenie można wykopywać niezależnie od warunków, jednak zawsze wymagają precyzyjnego oczyszczenia z ziemi, umycia i często rozdrobnienia w celu ułatwienia suszenia.

Słuchacze poznali również sekrety odpowiedniego pakowania – w przewiewne worki płócienne, papierowe torby lub ciemne szkło, z naciskiem na materiały naturalne i podlegające recyklingowi. Idealne przechowywanie gotowego surowca to czyste, ciemne i suche pomieszczenia (wilgotność 60-70 procent, temperatura około 10 stopni Celsjusza), co chroni przed zbryleniem, pleśnią oraz inwazją szkodników magazynowych.

Zielarstwo w praktyce i rośliny omawiane na szkoleniu

Aby w pełni zilustrować omawiane procesy, wykładowcy przywołali bogatą listę roślin, które od lat wspierają zdrowie i stanowią trzon rynku zielarskiego.

Pod lupę wzięto m.in.

• Rumianek pospolity (Matricaria chamomilla)
• Wiesiołek dwuletni (Oenothera biennis)
• Len zwyczajny (Linum usitatissimum)
• Bazylia pospolita (Ocimum basilicum)
• Bieluń indiański (Datura innoxia)
• Cząber ogrodowy (Satureja hortensis)
• Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)
• Glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus)
• Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea)
• Kolendra siewna (Coriandrum sativum)
• Kozłek lekarski (Valeriana officinalis)
• Kminek zwyczajny (Carum carvi)
• Lubczyk ogrodowy (Levisticum officinale)
• Majeranek ogrodowy (Origanum majorana)
• Malwa czarna (Alcea rosea var. nigra)
• Poziomka pospolita (Fragaria vesca)
• Dziki czarny bez (Sambucus nigra)
• Dziewanna wielkokwiatowa (Verbascum densiflorum)
• Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos) oraz lipa wąskolistna (Tilia cordata)
• Drzewa z rodzaju topola: topola biała (Populus alba), topola czarna (Populus nigra) oraz osika (Populus tremula)

Pasja, wiedza i pełen sukces

Drugie szkolenie Akademii okazało się idealnie wpasować w zainteresowania uczestników. Wykładowcy z niesamowitą pasją, zainteresowaniem jak i cierpliwością odpowiadali na pytania ze strony uczestników. Wszyscy goście wyrazili ogromne zadowolenie zarówno z potężnej dawki praktycznej wiedzy oraz czekają z niecierpliwością na trzecie szkolenie z cyklu ,,Akademia wiedzy zielarskiej”.

Tekst: Karol Konopa, WODR