W Sielinku o technologiach, które wspierają rolnictwo
Szkolenie pod nazwą „Ochrona upraw w nowoczesnym rolnictwie – monitoring, precyzyjne zwalczanie chwastów, nawadnianie – wykorzystanie AI oraz robotyki” odbyło się 28 stycznia w Sielinku. Rolnicy i doradcy otrzymali sporą dawkę najnowszej wiedzy w tym zakresie, a następnie wzięli udział w inspirujących warsztatach.
Odnowione sale Centrum Wystawowo-Szkoleniowego w Sielinku regularnie są miejscem warsztatów, szkoleń i konferencji dla wielkopolskich rolników. W środę, 28 stycznia 2026 roku odbyło się tam szkolenie zorganizowane przez Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, poświęcone nowoczesnym rozwiązaniom w zakresie ochrony i zarządzania uprawami. W wydarzeniu uczestniczyli doradcy WODR, rolnicy z całej Wielkopolski oraz specjaliści z Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego (PCSS) oraz Sieci Badawczej Łukasiewicz – Poznańskiego Instytutu Technologicznego (PIT Łukasiewicz).
Wsparcie WODR dla tysięcy rolników
Spotkanie otworzyła dyrektor WODR, Justyna Winiarska, która następnie przekazywała głos kolejnym prelegentom. Pierwsza prezentacja była poświęcona bezpłatnym usługom doradczym oraz szkoleniom świadczonym przez WODR. Jest to bardzo szeroki wachlarz tematyczny usług i szkoleń finansowanych zarówno z Planu Strategicznego PS WPR na lata 2023-2027, jak i szkoleń gminnych i powiatowych realizowanych w ramach działań statutowych WODR.
Doradcy WODR corocznie realizują usługi i szkolenia z Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023-2027 dla kilku tysięcy rolników w Wielkopolsce. Pośród dostępnych tematów usług i szkoleń wiele jest związanych z ochroną upraw, np.: „Biologiczne metody ochrony roślin”, Ekoschematy – system na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt”, „Rolnictwo ekologiczne”, „System Integrowanej produkcji roślin”, „Zadrzewienia i systemy rolno-leśne”, „Zobowiązania środowiskowe i klimatyczne, w tym ochrona zasobów genetycznych zwierząt i roślin”.
Robotyka i pojazdy autonomiczne na polach
Szczególnym beneficjentem bezpłatnych usług doradczych są młodzi rolnicy, do których jest adresowana interwencja I.11 Premie dla młodych rolników. Warto podkreślić, że zgodnie z wymogami ARIMR, aby uzyskać płatności w ramach tej interwencji, należy skorzystać z bezpłatnego doradztwa. Jest to dla rolników rozpoczynających gospodarowanie możliwość uzyskania wsparcia nie tylko w spełnieniu wymogów agencyjnych, ale również rozwoju gospodarstw dzięki zdobywanej wiedzy.
Dla uzyskania dobrych plonów rolnicy potrzebują dobrze nawożonej gleby, odpowiedniej ilości wody oraz ochrony przed zachwaszczeniem, chorobami i szkodnikami. Jeszcze 20-30 lat temu na polach powszechne było ręcznie pielenie buraków i innych upraw. Dziś, przy znacznie większych areałach gospodarstw oraz narastającym braku rąk do pracy, stosuje się już inne rozwiązania. Ochrona chemiczna, choć skuteczna, niesie ze sobą zagrożenia dla środowiska, dlatego bardzo duże znaczenie mają pracy projektowe i testowe nad alternatywnymi metodami opartymi na robotyce i pojazdach autonomicznych, które mogą mechanicznie pielić uprawy z dużą precyzją.
Sztuczna inteligencja testowana w Sielinku
Uczestnicy szkolenia poznali nowoczesne metody monitoringu upraw oraz precyzyjnego zwalczania chwastów, rozwijane w ramach międzynarodowego projektu agrifoodTEF. Marek Szychta – Główny Specjalista ds. Konstrukcji Maszyn Rolniczych i Leśnych z Sieci Badawczej Łukasiewicz – Poznańskiego Instytutu Technologicznego zaprezentował wykorzystanie sztucznej inteligencji, sensorów oraz robotyki w identyfikacji zagrożeń dla upraw i ograniczaniu stosowania środków ochrony roślin. Przedstawione rozwiązania są testowane m.in. na polach doświadczalnych w Sielinku, gdzie weryfikowana jest ich skuteczność w warunkach rzeczywistej produkcji rolniczej.
Następnie Adam Fojud programista WODR omówił cyfrowe wsparcie ochrony roślin w ramach systemu eDWIN, który opiera się na danych, analizach oraz doświadczeniu doradców WODR. Uczestnicy dowiedzieli się, w jaki sposób narzędzia cyfrowe pomagają podejmować trafniejsze decyzje dotyczące ochrony upraw, a także jak system ten wpisuje się w szerszą strategię cyfryzacji rolnictwa.
Można zużywać mniej zasobów
Kolejnym elementem szkolenia była prezentacja doświadczeń z inteligentnym nawadnianiem ziemniaków, realizowanych w ramach projektu OpenAgri. Radosław Taraciński z Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego przedstawił wyniki badań prowadzonych we współpracy z WODR. Pokazują one, jak analiza danych i modele predykcyjne mogą wspierać efektywne gospodarowanie wodą oraz zwiększać odporność upraw na zmieniające się warunki klimatyczne.
Skutkiem zmian klimatycznych są m.in. coraz częściej występujące susze. Sprawiają one, że zapewnienie odpowiedniej ilości wody dla upraw staje się jednym z kluczowych wyzwań współczesnego rolnictwa i w wielu przypadkach wymagane jest zastosowanie systemów nawadniania. Jednocześnie konieczne jest zachowanie opłacalności produkcji, dlatego tak istotna staje się optymalizacja nawadniania z wykorzystaniem danych, czujników oraz narzędzi cyfrowych.
Zastosowanie zaawansowanych algorytmów nawadniania opracowanych przez PCSS i testowanych w projekcie OpenAgri na uprawie ziemniaka na polu w Sielinku pozwoliło na osiągnięcie plonów wyższych o 26 procent względem naturalnie nawadnianego pola referencyjnego. Potwierdziło to efektywność systemu przy jednoczesnej minimalizacji zużycia zasobów wodnych.
Identyfikacja obszarów wymagających wsparcia
W dalszej części spotkania uczestnicy wzięli udział w warsztatach „Otwarte technologie i rozwiązania cyfrowe wspierające rozwój wielkopolskiego rolnictwa” poprowadzonych przez Piotra Nowaka z Sieci Badawczej Łukasiewicz – Poznańskiego Instytutu Technologicznego. Warsztaty zrealizowane w formule co-creation, z wykorzystaniem metodyki design thinking, stanowiły element projektu OpenAgri.
Celem warsztatów było zrozumienie codziennych wyzwań rolników i zidentyfikowanie obszarów, w których technologie cyfrowe mogą przynieść realne wsparcie i zwiększyć wydajność oraz zysk. Każda z grup złożona z doradców WODR i rolników rozpatrywała przebieg typowego dnia w gospodarstwie, w okresie spiętrzenia prac np. w czasie żniw czy siewów. Wzięto pod uwagę specyfikę gospodarstw z produkcją roślinną i z hodowlą zwierząt oraz gospodarstw prowadzących tylko produkcję roślinną. Skupiono się na wskazaniu momentów, które są najbardziej czasochłonne, angażujące zasoby lub obarczone ryzykiem błędu. W rezultacie powstały fiszki z konkretnymi potrzebami rolników, które mogą stanowić wyzwania dla inżynierów. Dla przykładu powszechne stwierdzenie „rolnik ma za dużo papierkowej roboty” mogło zostać przełożone na problem „Jak moglibyśmy zautomatyzować zbieranie danych do wniosków obszarowych za pomocą czujników?”.
Szkolenie zakończyło się wymianą doświadczeń, rozmowami i dyskusją, które umożliwiły bezpośredni dialog pomiędzy rolnikami, doradcami oraz specjalistami WODR i instytutów naukowych. Spotkanie potwierdziło, że WODR, we współpracy z Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym oraz Siecią Badawczą Łukasiewicz – Poznańskiego Instytutu Technologicznego odgrywa istotną rolę w testowaniu i wdrażaniu nowoczesnych technologii na rzecz rozwoju rolnictwa w Polsce.
Tekst: Renata Grześkowiak-Sternalska, Dział Metodyki Doradztwa, Szkoleń i Wydawnictw WODR