Fumigacja pod ścisłym nadzorem
Od marca 2026 zmieniają się zasady zwalczania szkodników przy użyciu gazów lub par chemicznych, czyli fumigantów.
To dlatego, że w samym procesie wykorzystywany jest bardzo niebezpieczny gaz. Jego działanie polega na uwalnianiu w połączeniu z wilgocią, fosforowodoru. Reakcja stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, pojawiają się bowiem substancje czynne, takie jak fosforek magnezu, glinu oraz fluorek sulfurydu.
Dlatego od marca 2026 roku na skutek nowelizacji ustawy o środkach ochrony roślin, z dnia 7 listopada 2025 roku wprowadzone zostaną dość rygorystyczne zmiany.
Do najważniejszych należy całkowity zakaz sprzedaży fumigantów przez internet. Co więcej, dystrybutorzy sprzedaży stacjonarnej będą musieli prowadzić ewidencję kupujących, weryfikować ich uprawnienia, a sami nabywcy będą musieli przejść specjalne szkolenia pozwalające nabyć szczególne kwalifikacje do posługiwania się tymi środkami. Każda sprzedaż będzie musiała być zarejestrowana imiennie i udokumentowana fakturą, a kupujący będzie musiał podać numer zaświadczenia o przeszkoleniu.
Celem jest ograniczenie śmiertelnych zatruć. Rozwiązania te dotyczą wyłącznie środków ochrony roślin zawierających jedynie trzy najbardziej niebezpieczne substancje czynne, stwarzające największe zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi,czyli wspomniany fosforek glinu, fosforek magnezu i fluorek sulfurylu. W intencji ustawodawcy nowe prawo ma podnieść poziom bezpieczeństwa publicznego, przy minimalnym wpływie na rynek środków ochrony roślin.
Inne zmiany i uproszczenia w ustawie
- Zmiany w eksporcie towarów objętych regulacjami fitosanitarnymi poprzez instytucję „zaufanego eksportera”, co ułatwi eksport takich produktów rolnych z Polski, jak jabłka, pieczarki czy niektóre warzywa.
- Usprawniony proces rejestracji środków ochrony roślin zapewniające szybszy dostęp rolników do nowych preparatów.
- Łatwiejsza obsługa systemu integrowanej produkcji roślin, objętego wsparciem w ramach Planu Strategicznego dla WPR, szczególnie przystępowanie do tego systemu.
- Elektronizacja Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych, umożliwiająca składanie wniosków do tych instytucji drogą elektroniczną.
- Możliwa będzie kontrola drewnianych materiałów opakowaniowych poza przejściem granicznym, a także przeprowadzenie poza nimi zniszczenia lub zabiegów zwalczających agrofagi opakowaniowych w przypadku niespełnienia wymagań dotyczących oznakowania.
- Wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa, a nie jak dotąd minister rolnictwa będzie mógł wyznaczać fitosanitarne punkty kontroli, inne niż punkty kontroli granicznej, będzie zatem w założeniu szybciej.
Tekst i zdjęcie: Maciej Zimnicki, Sekcja Promocji i Wydawnictw WODR