Pomoc związana z wystąpieniem szkód wywołanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi - WODR Poznań

KONFERENCJA – WEBINARIUM
„Wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych w gospodarstwie rolnym​​

3 marca 2021 roku, godz. 9.00

NIE CZEKAJ – ZAREJESTRUJ SIĘ!

Czy jesteś zainteresowany bezpieczniejszymi dla środowiska źródłami energii niż spalanie węgla?
Czy szukasz możliwości dofinansowania odnawialnych źródeł energii?
A może chcesz poznać przykłady wykorzystania odnawialnych źródeł energii w gospodarstwie rolnym?

Jeśli interesują Cię powyższe zagadnienia serdecznie zapraszamy na konferencję online 3 marca 2021 roku pt. „Wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych w gospodarstwie rolnym”.

Prosimy o zgłaszanie swojego udziału do 2 marca 2021 roku telefonicznie: 690 539 669  lub drogą mailową na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript. podając następujące dane:

  • imię i nazwisko,
  • miejscowość,
  • ulica,
  • numer budynku i lokalu,
  • kod pocztowy,
  • poczta,
  • powiat,
  • adres e-mail.

Swój udział można również zgłosić poprzez aplikację EPSU Mobilne (do pobrania bezpłatnie w sklepach Google  lub App Store) oraz naszą stronę internetową www.wodr.poznan.pl wybierając z menu Wydarzenia > Szkolenia.

Po zakwalifikowaniu się na konferencję na wskazany adres mailowy zostanie wysłany link pozwalający na udział w wydarzeniu!

Udział w konferencji jest bezpłatny. Serdecznie zapraszamy!

Program konferencji – webinarium

9.00 – 9.10 Powitanie uczestników, otwarcie konferencji
Dyrekcja Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu
9.10 – 10.40 Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w gospodarstwie rolnym 
Ewa Kwapich, Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu
10.40 – 11.00 Źródła finansowania odnawialnych źródeł energii 
Kinga Świtalska, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu
11.00 – 11.30 Przykłady wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych w gospodarstwie rolnym 
Marcin Krawczyk, OZEexpert
11.30 – 12.00 Spojrzenie w przyszłość – agrofotowoltaika 
Ewa Kwapich, Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu

Panele fotowoltaiczne na dachu budynku
​Panele fotowoltaiczne na dachu budynku – fot. Mariusz Berent

Ostatnio zmieniany 27 lutego 2021
26 lutego 2021

X Jubileuszowe spotkanie „ Powiatowe Forum Kobiet” online.

Opracowanie: Genowefa Feldgebel • Zamieszczenie: Łukasz Kuleczka

W dniu 23 lutego 2021 roku odbyła się X edycja „ Powiatowego Forum Kobiet” w formie internetowej konferencji pt: „ Rola Kół Gospodyń Wiejskich w kultywowaniu dziedzictwa kulturowego i kulinarnego w społeczności wiejskiej”. Od dekady  organizatorem spotkania edukacyjno-integracyjnego jest Zespół Doradczy WODR w Grodzisku Wlkp. Tradycyjnie gości i uczestników spotkania powitała Genowefa Feldgebel z PZDR w Grodzisku Wlkp. a uroczystego otwarcia konferencji dokonali pan Mariusz Zgaiński – starosta powiatu grodziskiego a w imieniu wójtów i burmistrzów gmin powiatu grodziskiego ciepłe słowa powitania i jubileuszowe gratulacje przekazała pani burmistrz Wielichowa Honorata Kozłowska.

W organizowanej konferencji  wzięło udział około 90 osób, a więc mimo trudu związanego z pandemią i formą spotkania-online za pomocą platformy ClickMeeting, duża frekwencja świadczy o popularności  i dużym zainteresowaniu dorocznym spotkaniem kobiet aktywnych. W X edycji „ Powiatowego Forum Kobiet” uczestniczyły przewodniczące Stowarzyszeń KGW , przewodniczące KGW oraz  aktywne i przedsiębiorcze członkinie organizacji kobiecych, rolniczki  z powiatu grodziskiego. Swą obecnością spotkanie uświetnili wójtowie i burmistrzowie, przedstawiciele władz samorządowych a także przedstawiciele instytucji związanych ze środowiskiem wiejskim.

„Rola Kół Gospodyń Wiejskich w kultywowaniu dziedzictwa kulturowego i kulinarnego w społeczności wiejskiej”, tak brzmiał temat w tegorocznej edycji Forum Kobiet. W życiu społeczeństw rozwiniętych przyjęta jest maksyma: „ Nic nie jest możliwe bez ludzi, ale nic nie jest trwałe bez organizacji i odpowiednich instytucji” i te jakże wymowne słowa  powinny wspierać w aktywności lokalnej liderki i członkinie Kół Gospodyń Wiejskich.

Program webinarium był bogaty w prelekcje, pokazy, filmy i wystąpienia gości.

W czasie webinarium pan Damian Kostański – kierownik PZDR w Grodzisku przedstawił w pigułce najważniejsze informacje dla rodzin rolniczych a w formie krótkiego filmu pani Wiesława Nowak dyrektor WODR zaprezentowała aplikację EPSU wspierającą rolników w pracy.

Historia działalności KGW została zaprezentowana w formie wywiadu przeprowadzonego z przewodniczącą Genowefą Feldgebel przez uczennice Szkoły Podstawowej im. Polskich Noblistów w Wielichowie.

Była też okazja zobaczenia na wyemitowanym filmie ogródka ziołowo-kwiatowego w Sielinku prowadzonego przez panią Ewę Tuliszka specjalistę  ds. ROW w Sielinku, która zaprezentowała także  temat dotyczący naturalnych probiotyków w profilaktyce zdrowotnej.

Ciepłe słowa pod adresem uczestników i organizatorów skierowała również pani Aldona Jankowska – kierownik działu Rozwoju Obszarów Wiejskich WODR w Poznaniu, która omówiła i pokazała rolę KGW w kultywowaniu dziedzictwa kulturowego i kulinarnego.

W czasie spotkania wyemitowano piękny pokaz taneczny w wykonaniu zespołu Cheerleaderek –  „Jak nie my to kto”, którego liderką grupy jest przewodnicząca Stowarzyszenia KGW w gminie Wielichowo pani Barbara Kostrzewa. W jubileuszowej edycji największym zainteresowaniem cieszył się film historyczny obrazujący tradycje, integrację  i aktywność mieszkańców gminy Wielichowo biorących udział w gminnym turnieju środowisk wiejskich ” Moja Wieś Aktywna”  z 1997 roku w Wilkowie Polskim.

Organizacja „Forum Kobiet” ma na celu pogłębienie i uaktualnienie wiedzy z różnych obszarów życia społecznego, wzmacnianie aktywności, któremu służy  prezentowanie przykładów dobrych praktyk z zakresu pracy, prowadzenia gospodarstwa domowego i działalności społecznej kobiet.  Okazuje się, że jest  istotne i możliwe nawet w dobie pandemii, by inspirować  i motywować do dalszej pracy i wspólnego działania.

Ostatnio zmieniany 26 lutego 2021
25 lutego 2021

Informacja dla posiadaczy drobiu z powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego

Opracowanie: Joanna Łukasik • Zamieszczenie: Magdalena Walkowiak

Zasady bioasekuracji i danych epidemiologicznych w odniesieniu do grypy ptaków.

Notatka z konferencji z dnia 3.02.2021 organizowanej przez PIWet.

W 2020 roku w Polsce zanotowano 51 ognisk (czyli przypadków zachorowań w obiektach inwentarskich) H5A1- wysoce zjadliwej grypy ptaków, i tylko 5 przypadków u dzikiego ptactwa. W 2021 roku  ( do 3.02.2021 włącznie) PIWet odnotowała 16 ognisk i 3 przypadki u dzikiego ptactwa. Ogniska w największej liczbie wystąpiły na fermach indyków (8 ognisk), kolejno: na fermach kur niosek (3), na fermach kur reprodukcyjnych (1), na fermie gęsi (1), na fermie kur mięsnych reprodukcyjnych (1), na fermie drobiu rzeźnego (1) oraz jedno ognisko w chowie przydomowym. Przypadki u dzikich ptaków odnotowano u gęsi zbożowej, łabędzia niemego i wróbla domowego.

W Polsce ptasia grypa jest najczęściej odnotowywana na fermach indyków - są to ptaki najbardziej na nią wrażliwe. Aby zachorowała kura, potrzebuje około 100 razy większej dawki wirusa.

Rezerwuarem są  dzikie ptaki blaszkodziobe. Są one podatne na zakażenie wszystkimi szczepami wirusa A1, ale tylko niektóre bardzo zjadliwe wirusy powodują u nich postać choroby. Wróble nie są naturalnym rezerwuarem, mogą jednak ulec zakażeniu i przenosić wirusa na bliskie odległości -  stąd konieczność utrzymania porządku wokół silosów z paszą. Zakażone ptaki wydalają wirusa wraz z kałem, wydzieliną z dróg oddechowych i z wydychanym powietrzem. Wektorem (czyli nośnikiem) wirusów są dzikie ptaki, ludzie, domowe zwierzęta, zabrudzone odchodami koła maszyn i słoma używana jako ściółka. Nie stwierdzono przypadku zarażenia ssaka wirusem H5N8. Pamiętać jednak należy, że koty i psy mogą być mechanicznym wektorem wirusa (np. kał na sierści, koty- polowania na wróble).

Chów wysokiego ryzyka to chów gęsi, drobiu przyzagrodowego, chów proekologiczny i ekologiczny. Chów taki powiązany jest z wolnym wybiegiem, gdzie może dojść do bezpośredniego kontaktu z chorym zwierzęciem lub do zanieczyszczonej np. odchodami paszy, wody, ściółki czy sprzętu.

W ochronie inwentarza przed patogenem pomoże przestrzeganie określonych wytycznych. Ochrona fermy  przed biologicznymi zagrożeniami - inaczej bioasekuracja są to działania prowadzone na terenie gospodarstwa, jak i w jego najbliższym otoczeniu mające na celu ochronę biologiczną i zdrowotną gospodarstwa. Celem bioasekuracji jest ograniczenie rozprzestrzeniania się w obrębie gospodarstwa wirusówpasożytówwektorów biologicznych, poprzez stworzenie środowiska maksymalnie wolnego od drobnoustrojów chorobotwórczych.

Najważniejszym aspektem bioasekuracji w przypadku ptasiej grypy jest izolacja zwierząt hodowlanych od dzikich ptaków. Należy zwrócić szczególna uwagę na znajdujące się w okolicy oczka wodne. Kolejną istotną kwestią jest wyeliminowanie wektorów przedostania się wirusa. Słoma przeznaczona na ściółkę powinna być zabezpieczona przed kontaktem z dzikimi ptakami, podobnie powinno być z paszą, wodą, środkami transportu i sprzętami używanymi przy obsłudze ptaków. Do obiektów, gdzie utrzymywany jest drób nie powinno być dostępu dla żadnych innych zwierząt (psów, kotów, ważna jest systematyczna deratyzacja). Wskazane jest, aby osoby mające kontakt z dzikimi ptakami wstrzymywały się (72 godziny) od obsługi ptaków utrzymywanych w gospodarstwie- dotyczy to m. in. myśliwych.

Podstawą obsługi zwierząt powinna być odzież ochronna i obuwie, indywidualne dla każdego obiektu a także higiena osób wchodzących na obiekty tzn. mycie i dezynfekcja rąk.

Galeria

{gallery}10137{/gallery}
24 lutego 2021

Pompy ciepła jako źródło energii odnawialnej

Opracowanie: Katarzyna Kowalska • Zamieszczenie: Izabela Grzesiak

W budownictwie w dzisiejszych czasach jednym z bardzo ważnych aspektów stała się oszczędność energii. Jedną z głównych przyczyn tej tendencji są stale rosnące ceny tradycyjnych nośników energii oraz większa świadomość społeczeństwa związana z dbałością o środowisko naturalne. W związku z tym poszukuje się odnawialnych źródeł energii w celu ogrzewania budynków i pozyskania ciepłej wody w nich używanych.

Ciepło w budynkach od lat jest wytwarzane na zasadzie spalania paliwa. Na początku wykorzystywano paliwa w postaci stałej jak drewno czy węgiel, później zaczęto korzystać z paliw ciekłych i gazowych takich jak oleje opałowe czy na przykład gaz ziemny. Zasoby większości wykorzystywanych substancji palnych są nieodnawialne. Produkcja ciepła w wyniku spalania wiąże się z dużymi stratami energii .Najpierw poddając składniki palne paliwa reakcji spalania wytwarzana jest temperatura rzędu kilkuset a nawet kilku tysięcy stopni Celsjusza, aby ogrzać czynnik grzewczy do temperatury kilkudziesięciu stopni Celsjusza, a następnie powietrze w pomieszczeniu do około dwudziestu stopni. Na każdym etapie przekazywania energii dochodzi do dużych strat , przez co następuje wysoki nakład na energię końcową. Spalanie wiąże się również z zanieczyszczeniem środowiska. W jego wyniku dostaje się wiele pyłów oraz toksycznych związków chemicznych do atmosfery. W celu ochrony zdrowia ludzi konieczne jest budowanie na przykład kosztownych instalacji oczyszczania spalin. Obserwuje się również ciągle rosnące ceny tradycyjnych nośników energii. Koszty eksploatacyjne ogrzewania budynków i przygotowania ciepłej wody użytkowej są wysokie i stale rosną. Rozwiązaniem tych problemów z pewnością są odnawialne źródła energii, oraz budownictwo w technologii pasywnej lub termomodernizacja istniejących budynków o jak najmniejszym zapotrzebowaniu na energię użytkową. W wielu przypadkach najtańszym pod względem kosztów eksploatacji sposobem zaopatrzenia w ciepło budynków jest pompa ciepła. Pompa ciepła nie jest źródłem ciepła, służy ona tylko do transportowania ciepła zakumulowanego w środowisku, gdzie istnieje niższa temperatura, do pomieszczenia z wyższą temperaturą. Ideą stosowania pomp jest odbieranie energii zgromadzonej w dolnym źródle ciepła, którym jest na przykład grunt, woda czy powietrze. W takim przypadku ważniejsza jest ilość ciepła, którą można odebrać z danego źródła, niż jego temperatura. Różnice temperatur w układach z pompą ciepła są znacznie mniejsze niż w układach z kotłem spalającym paliwo, dzięki temu straty energii na poszczególnych etapach przekazywania ciepła są znacznie niższe. Koszty inwestycyjne instalacji z wykorzystaniem pompy ciepła w zależności od rodzaju dolnego źródła ciepła są z pewnością znacznie wyższe od montażu kotła, ale eksploatacja takiej instalacji jest tania i zdecydowanie korzystna dla środowiska naturalnego.

Jak działa pompa ciepła

Podstawowa pompa ciepła zbudowana jest z parownika, skraplacza, sprężarki i zaworu rozprężnego. Parownik to wymiennik ciepła znajdujący się po stronie dolnego źródła ciepła, natomiast skraplacz jest wymiennikiem po stronie górnego źródła. W obiegu znajduje się czynnik roboczy, który musi mieć odpowiednie właściwości, a mianowicie jego temperatura wrzenia musi być możliwe niska, a objętość po odparowaniu mała. Czynnik ten krąży w obiegu pompy ciepła. W parowniku ciepło jest pochłaniane z dolnego źródła poprzez odparowanie czynnika w niskiej temperaturze, po czym sprężarka podnosi jego ciśnienie, a co za tym idzie także temperaturę. Następnie czynnik trafia do skraplacza, gdzie skrapla się, oddając energię górnemu źródłu ciepła, po czym przepływa przez zawór rozprężny po to, żeby zostało obniżone jego ciśnienie, co umożliwia ponowy pobór ciepła w parowniku.

Zastosowanie pomp ciepła do ogrzewania

W związku z powyższym, z pompami ciepła lepiej współpracuje ogrzewanie płaszczyznowe niż grzejnikowe. Ciepło, przy zastosowaniu ogrzewania płaszczyznowego, przekazywane jest w pomieszczeniu w większości za pomocą promieniowania, a nie jak w przypadku tradycyjnych grzejników głównie poprzez konwekcję. Dzięki temu komfort cieplny jest odczuwany przy niższych temperaturach powietrza w pomieszczeniu, powietrze nie wysusza się tak bardzo, nie ma odczucia mniej czy bardziej ogrzanych stref w pomieszczaniu, nie dochodzi do znacznych ruchów powietrza, w związku z czym na przykład do unoszenia zanieczyszczeń z podłogi w przypadku zastosowania ogrzewania podłogowego. Temperatury powierzchni grzejnych dla ogrzewania podłogowego wynoszą 24-26°C, dla sufitowego 30- 35°C, ściennego 25-30°C. Są to niskie temperatury, w porównaniu do konwekcyjnego ogrzewania, odpowiednie do współpracy z pompami ciepła. Dodatkową zaletą grzejników płaszczyznowych jest możliwość chłodzenia pomieszczeń z wykorzystaniem pomp ciepła. Cechą ogrzewania płaszczyznowego jest akumulacyjność ciepła przez elementy konstrukcyjne budynku (na przykład dla ogrzewania podłogowego jest to podłoga). Daje to korzyści przy zastosowaniu pomp ciepła na przykład w przypadku przerw w dostawie prądu. W przypadku współpracy pompy ciepła z ogrzewaniem istotne jest także wykorzystanie zbiornika buforowego, co dla układów niskotemperaturowych jest efektywniejsze, po za tym pozwala zapewnić minimalny przepływ w instalacji, co stanowi hydrauliczne zabezpieczenie oraz optymalizuje czas pracy sprężarki w pompie, czyli pozwala na możliwie długie czasy pracy i czasy przerwy, dodatkowo stanowi zapas ciepła w przypadku braku energii elektrycznej.

Rodzaje pomp ciepła w zależności od wykorzystywanego źródła ciepła:

Powietrzna pompa ciepła

Jest to pompa ciepła typu powietrze/woda, co oznacza, że jako dolne źródło ciepła wykorzystuje ona otaczające powietrze, natomiast w obiegu górnego źródła ciepła krąży woda. Zastosowanie polegające na wykorzystaniu otaczającego powietrza, jako źródła ciepła wymaga najmniej wysiłku i nakładów kosztów inwestycyjnych w porównaniu do pomp typu woda/woda i grunt (solanka)/woda. Zaletami tego rozwiązania jest to, że powietrze jest ogólnie dostępne, wystarczy umieścić pompę ciepła w budynku i podłączyć kanał z powietrzem zewnętrznym, albo umieścić pompę po za budynkiem, bez stosowania kanału. Wadą jest mała pojemność cieplna powietrza i duże wahania jego temperatury w ciągu roku, przez co w okresie letnim urządzenie działa z wysoką efektywnością, a zimą z mniejszą. Przy temperaturze około -20°C pokrywanie zapotrzebowania na ciepło za pomocą powietrznej pompy ciepła jest nieopłacalne i stosuje się dodatkowe, szczytowe źródło ciepła, uruchamiające się przy określonej temperaturze zewnętrznej. Ważne jest jeszcze odpowiednie umiejscowienie powietrznej pompy ciepła ze względu na hałas pracy wentylatorów, na przykład z dala od okien budynku.

Gruntowa pompa ciepła

Gruntowa pompa ciepła to pompa typu solanka/woda. Dolnym źródłem ciepła w takim przypadku jest grunt, który gromadzi ciepło od promieniowania słonecznego .Możliwości akumulowania ciepła przez grunt zależy od zdolności magazynowania wody przez niego, zależność wprost proporcjonalna, czyli im grunt zatrzyma więcej wilgoci tym więcej ciepła nagromadzi. Ważne jest ,aby nie dopuszczać do zbyt mocnego wychłodzenia gruntu w czasie eksploatacji pompy ciepła-grunt nie powinien zamarzać. W sezonie letnim należy pozwolić aby grunt mógł się zregenerować .W dolnym źródle istnieje obieg z czynnikiem roboczym najczęściej solanką lub roztworem glikolu, czynnik ten musi być odporny na zamarzanie. Zdecydowanie ogromną zaletą wykorzystania gruntu jako źródła dolnego jest stabilność temperatur w przeciągu roku. Stosowane są dwa rodzaje gruntowych wymienników ciepła a mianowicie sondy pionowe i kolektory poziome. Przy sondach pionowych konieczne są odwierty gruntowe, które mają od kilkudziesięciu do nawet 150 metrów głębokości. Zależnie od rodzaju gruntu możliwe jest pobranie z niego różnej mocy. Przyjęto, iż z jednego metra długości takie sondy można pozyskać średnią moc w granicach 50-55 W. Rury umieszczone poziomo pod powierzchnią ziemi to kolektory poziome na przykład można umieścić je spiralnie. Głębokość na jakiej najczęściej umieszcza się wymiennik to ok.1,5 metra. Moc jaką można pobrać z gruntu zależy od rodzaju gruntu, średnia moc jaka jest możliwa do uzyskania z jednego metra rury poziomego wymiennika wynosi w przybliżeniu 20 W.

 

Katarzyna Kowalska PZDR nr 7

Źródła: Oszczak W. Ogrzewanie domów z zastosowaniem pomp ciepła. Wydawnictwo Komunikacji i łączności.

Firma Viessmann. Podręcznik architekta, projektanta i instalatora – Pompy ciepła. Viessmann Werke.

Damian Żabicki, Niskotemperaturowe ogrzewanie płaszczyznowe, „Rynek Instalacyjny” 6/2017

Zbigniew Karmowski, Piotr Rynkowski, Analiza techniczno-ekonomiczna wykorzystania pomp ciepła na przykładzie wybranego obiektu, „Budownictwo i Inżynieria Środowiska”

 

Fot. Katarzyna Kowalska

 

Ostatnio zmieniany 24 lutego 2021
24 lutego 2021

Wiroidy?

Opracowanie: Barbara Skrzypniak • Zamieszczenie: Danuta Matusiak

Wyjaśnienie pojęcia wiroidy.

 

            Wiroidy to najmniejsze bezkomórkowe znane czynniki zakaźne roślin. Składają się z jednej zamkniętej kolistej cząsteczki jednoniciowego RNA o długości kilkuset nukleotydów ( 240 -400 ). Nie kodują żadnych białek, nie posiadają osłonki białkowej. Mają zdolność do samoreplikacji, nie posiadają natomiast własnych enzymów metabolicznych. Do namnażania – replikacji wykorzystują enzymy gospodarza. Nie należą do żywych organizmów. Wiroidy replikując się w komórce roślinnej cząstkami kwasu rybonukleinowego zakażają tylko rośliny wyższe powodując objawy chorobowe podobne do objawów wiroz. Wiroidy mogą atakować rośliny jednoroczne, np. wiroid bladości owoców ogórka , a także wieloletnie, np. owoce cytrusowe. Choroby wywołane przez wiroidy występują głównie w rejonach klimatu tropikalnego. Charakterystyczną ich cechą jest bardzo duża stabilność termiczna. Wiroidy przenoszone są mechanicznie wraz z sokiem uszkodzonych tkanek roślin, wegetatywnie , rzadziej przez pyłek chorej rośliny. Choroby te wyróżniają się długim okresem inkubacji. Symptomami choroby są deformacje i wyginanie się liści, karłowacenie roślin, zmiana zabarwienia, np. w formie pstrości , a nawet lokalnej nekrozy. Niekiedy martwica tkanek. Na podstawie obecnej wiedzy można uznać wiroidy za obligatoryjne pasożyty układu transkrypcyjnego komórki roślinnej. Wiroidy jako bezbiałkowe cząsteczki kwasu rybonukleinowego nie posiadają właściwości antygenowych i nie mogą być wykrywane testami serologicznymi. Sposobem na sprawdzenie są rośliny testowe z rodziny Solanaceae i Chenopodiaceae. Z metod laboratoryjnych stosuje się elekroforezę w 5% żelu poliakrylamidowym przy udziale katalizatora , np.: siarczan amonu. Z metod terapeutycznych nieskuteczna jest klasyczna termoterapia. Dobre wyniki uzyskuje się stosując niską temperaturę, 5 -6 Co przez kilka miesięcy. Choroby powodowane przez wiroidy są chorobami kwarantannowymi. W ochronie przed tymi chorobami stosuje się głównie metody agrotechniczne i hodowlane przez użycie  zdrowych sadzeniaków i wykorzystywanie odmian o małej wrażliwości. Cykl życiowy wiroidów nie jest znany i nie wiadomo ostatecznie w jaki sposób doprowadzają do rozwoju choroby.

 

Literatura:

1.”Nauka o chorobach roślin”- Z Borecki.

2. „ E – biotechnologia.pl”

3.” Edikator.pl”

4. „ Terazwiedza.pl”

5. „ www.biologia.net.pl

6. „Wikipedia – wolna encyklopedia”

 

Opracowanie : Barbara Skrzypniak , główny doradca PZDR nr 7

Ostatnio zmieniany 24 lutego 2021
23 lutego 2021

Z wizytą w pasiece

Opracowanie: Henryk Matkowski • Zamieszczenie: Izabela Kwapich

Warunki pogodowe w okresie tegorocznej zimy były inne niż w ostatnich latach. Pod koniec stycznia i w lutym wystąpiły znaczne spadki temperatur. Wielu pszczelarzy z powiatu słupeckiego zastanawia się jak w tym roku pszczoły przetrwają zimę.

 W ostatniej dekadzie lutego nastąpiło znaczne ocieplenie co pozwala na wykonanie pierwszych w tym roku prac w pasiece. Można dokonać oczyszczenia dennic z osypu zimowego oraz ich wymiany jeśli pszczelarz posiada na stanie zapasowe. Oczyszczając dennice należy zwrócić uwagę na skład osypu i jego rozmieszczenie na dennicy. W przypadku dużej ilości martwych pszczół w osypie zimowym należy sprawdzić czy rodzina pszczela nie osypała się w czasie zimowli. Zaleca się pobieranie próbek osypu zimowego z dennicy w celu dokonania badań w Pracowni Chorób Owadów Użytkowych. Wyniki analiz próbek pozwalają na wyciągnięcie odpowiednich wniosków i pomocne są pszczelarzowi w dalszym prowadzeniu pasieki. Ule z rodzinami które nie przetrwały zimy ze względów sanitarnych powinny być zabrane z pasieczyska jeszcze przed dokonaniem przez pszczoły pierwszego oblotu. W tym czasie należy również zwrócić uwagę na ilość zapasów jakie ma do dyspozycji rodzina pszczela. W przypadku ich niedoboru możliwe jest ich uzupełnienie np. przez podanie ciasta miodowo-pyłkowego na powałkę ula. Czynność ta może uratować rodzinę pszczelą przed śmiercią głodową. Wykonanie w optymalnym terminie pierwszych od początku sezonu prac w pasiece jest bardzo ważne i często może mieć wpływ na osiągnięcie wyników w całym sezonie  pasiecznym.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało program dofinansowujący rolników prowadzących lub podejmujących sprzedaż bezpośrednią. Środki finansowe są dostępne w ramach działania „Współpraca” z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Podstawą uzyskania dofinansowania jest stworzenie grupy rolników, którzy wspólnie dostarczają produkty żywnościowe do konsumentów z wykorzystaniem narzędzi internetowych do działania w ramach krótkich łańcuchów dostaw.

Jest to duża szansa dla rolników, którzy będą mogli wypromować swoje produkty i tym samym zwiększyć swoją konkurencyjność na rynku.

Czym jest krótki łańcuch dostaw żywności?

Ogólna definicja systemów KŁŻ, czyli krótkich łańcuchów dostaw żywności, w oparciu o Rozporządzenie UE 1305/2014 oznacza „łańcuch dostaw, który obejmuje ograniczoną liczbę podmiotów gospodarczych zaangażowanych we współpracę, przynoszący lokalny rozwój gospodarczy oraz charakteryzujący się ścisłymi związkami geograficznymi i społecznymi między producentami, podmiotami zajmującymi się przetwórstwem a konsumentami”. Oznacza również, że między rolnikiem a konsumentem jest zaangażowany nie więcej niż jeden pośrednik. Te zapisy są zawarte w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 i dotyczą działania „Współpraca”. W ramach tego programu przygotowano środki dedykowane grupom rolników, którzy są zainteresowani podjęciem wspólnego działania w celu rozwijania krótkich łańcuchów żywności.

Jak to działa?

Środki przyznaje się na operację, której przedmiot został określony w ogłoszeniu o naborze wniosków o przyznanie pomocy. Dotyczy to zorganizowania produkcji, dystrybucji i transakcji pomiędzy producentem żywności a konsumentem. Dążymy do minimalizacji liczby pośredników uczestniczących w tym procesie oraz przestrzegamy zasady, że wybieramy produkty jedynie z wymienionych w załączniku nr 1 do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

W terminie 4 miesięcy od zakończenia naboru wniosków o przyznanie pomocy Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ogłasza na stronie internetowej informację o kolejności przysługiwania pomocy.

Pomoc na tworzenie krótkich łańcuchów dostaw jest wypłacana w formie ryczałtu i przyznawana w wysokości:

  • 325 000 zł – w przypadku zakupu środka transportu,
  • 280 000 zł – w pozostałych przypadkach.

Warunki przyznawania pomocy:

  • realizacja przedsięwzięcia przez grupę składającą się z minimum 5 rolników;
  • złożenie wniosku o płatność pierwszej transzy w terminie 2 miesięcy od dnia zawarcia umowy, a po zakończeniu operacji i spełnieniu warunków przyznania pomocy (nie później niż po 12 miesiącach) składa się wniosek o drugą transzę;
  • sprzedaż będzie prowadzona przez grupę operacyjną przez okres 2 lat od dnia otrzymania płatności drugiej transzy;
  • w okresie realizacji operacji oraz przez 5 lat od dnia otrzymania płatności będzie prowadzona i aktualizowana strona internetowa;
  • koszty planowane do poniesienia mogą dotyczyć:
    • zakupu lub instalacji wyposażenia,
    • zakupu usług związanych z transportem produktów w związku z realizacją operacji,
    • wydatków ponoszonych z tytułu odpłatnego korzystania w okresie realizacji operacji z maszyn, urządzeń, środków transportu, wyposażenia, nieruchomości,
    • zakupu środków produkcji,
    • nakładów związanych z funkcjonowaniem grupy operacyjnej.

Wszystkie koszty muszą być racjonalnie uzasadnione, a przede wszystkim niezbędne do osiągnięcia celu.

Co to jest grupa operacyjna?

Grupę operacyjną tworzy minimum 5 rolników. Liczba i zróżnicowanie podmiotów nie jest ograniczone. A zatem w skład grupy mogą wchodzić ponadto przedsiębiorcy, doradcy etc. Warunkiem uczestnictwa jest realizacja przez poszczególnych członków grupy zadań, które pozwolą osiągnąć założony cel. Potencjalna grupa rolników, partnerów zawiera między sobą umowę, np. umowę konsorcjum, w której ustalają warunki współpracy.

Co decyduje o przyznaniu dofinansowania?

Przyznanie pomocy zależy od liczby punktów uzyskanych na podstawie następujących kryteriów:

  • w skład grupy operacyjnej realizującej operację wchodzi więcej niż 5 rolników, od 6 do 10 rolników – 3 punkty, powyżej 10 rolników – 6 punktów;
  • jeżeli w grupie jest rolnik uczestniczący co najmniej w jednym systemie jakości w ramach „Wsparcia na przystępowanie do systemów jakości” (Dz.U. z 2019 r. poz. 449) i posiada ważny certyfikat lub świadectwo – 4 punkty;
  • jeżeli jest rolnik wytwarzający produkty objęte systemem rolnictwa ekologicznego i posiada ważny certyfikat – 3 punkty;
  • zróżnicowanie kanałów komunikacji z konsumentem:
    • aplikacja na urządzenia mobilne – 2 punkty,
    • sklep internetowy – 3 punkty;
  • w ramach realizacji operacji przewidziano zastosowanie wspólnego logo – 3 punkty;
  • umieszczenie w ofercie oraz na opakowaniu produktów oferowanych do sprzedaży informacji o pochodzeniu, składzie oraz sposobie wytwarzania tej żywności – 4 punkty;
  • w opisie operacji wykazano, że produkty będą oferowane do sprzedaży konsumentom poza obszar województwa, na którym ma miejsce produkcja przez   produkcji – 4 punkty;
  • wykazano zróżnicowany asortyment, co najmniej 3 produkty objęte załącznikiem1 do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – 6 punktów;
  • grupa operacyjna posiada zdolność prawną – 5 punktów.

Wymagane minimum to 13 punktów.

Kiedy wypłacane są środki?

Środki finansowe z tytułu pomocy są wypłacane po podpisaniu umowy w dwóch transzach:

  • pierwsza transza obejmuje 80% kwoty przyznanej pomocy i jest wypłacana, jeżeli beneficjent:
    1. uzyskał ostateczne pozwolenia, zezwolenia lub inne decyzje, w tym ostateczną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, których uzyskanie jest wymagane przez odrębne przepisy do realizacji inwestycji objętych operacją, a także kopie innych dokumentów potwierdzających spełnienie określonych w odrębnych przepisach warunków realizacji inwestycji objętych operacją,
    2. uruchomił stronę internetową,
    3. przedstawił analizę dotyczącą oczekiwań i potrzeb konsumentów wraz z wyjaśnieniem, w jakim stopniu proponowana oferta odpowiada na te oczekiwania, a także wykazał przewagę rynkową oferowanych produktów,
    4. przedstawił plan działania grupy operacyjnej uwzględniający aktualny stan bazowy oraz planowany stan docelowy na dzień, w którym upłynie rok od dnia wypłaty płatności drugiej transzy, określający:
      • liczbę rolników wchodzących w skład grupy operacyjnej,
      • liczbę konsumentów, którym grupa operacyjna będzie sprzedawała produkty pochodzące od rolników wchodzących w skład tej grupy,
      • asortyment produktów oferowanych do sprzedaży,
      • wielkość sprzedaży w odniesieniu do każdego produktu objętego asortymentem produktów oferowanych do sprzedaży,
    5. zrealizował lub realizuje zobowiązania określone w umowie;
  • druga transza obejmuje 20% kwoty przyznanej pomocy i jest wypłacana, jeżeli beneficjent:
    1. zrealizował operację zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu i w umowie oraz określonymi w innych przepisach dotyczących inwestycji objętych operacją, nie później niż do dnia złożenia wniosku o płatność drugiej transzy, a gdy został wezwany do usunięcia braków w tym wniosku, nie później niż do dnia, w którym upływa 14 dni od dnia doręczenia tego wezwania,
    2. uzyskał inne pozwolenia, zezwolenia i decyzje, których uzyskanie było wymagane przez odrębne przepisy w związku ze zrealizowaną operacją.

Zapraszam do udziału w naborze, który zostanie ogłoszony na przełomie pierwszego i drugiego kwartału 2021 roku.

W razie wątpliwości zapraszam również do kontaktu: Justyna Głowacka – broker innowacji w Wielkopolskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Poznaniu, e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript., tel. 502 174 031.

23 lutego 2021

Lokalne Partnerstwo ds. Wody w powiecie kolskim

Opracowanie: Danuta Jaroniewska • Zamieszczenie: Krzysztof Langiewicz

W 2020 roku z inicjatywy Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi przystąpiono do wdrażania działań związanych z tworzeniem lokalnych partnerstw do spraw wody (LPW), czyli sieci efektywnej współpracy pomiędzy wszystkimi kluczowymi partnerami na rzecz zarządzania zasobami wodnymi w rolnictwie i na obszarach wiejskich. Operacja „Wsparcie dla tworzenia Lokalnych Partnerstw ds. Wody” ma zasięg ogólnopolski. W pierwszym etapie powstały pilotażowe LPW w każdym województwie. W województwie wielkopolskim wybrano powiat kolski.

Pierwsze spotkanie inicjujące LPW w naszym powiecie odbyło się 09.07.2020r. w Zespole Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w Kościelcu. Wśród zaproszonych gości znaleźli się przedstawiciele Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu, Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, Starostwa Powiatowego w Kole, Urzędów Miejskich w Kole i Dąbiu, Nadleśnictwa Koło, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w Kole, Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Kole, Gminnej Spółki Wodnej w Dąbiu, Wielkopolskiej Izby Rolniczej o/Koło, Komendy Państwowej Straży Pożarnej o/Koło oraz Poseł na Sejm RP Pan Leszek Galemba.

W ramach pilotażu planowano trzy spotkania grupy, jednak w związku z panującą pandemią do skutku doszło tylko jeszcze jedno, które odbyło się 22.09.2020r w Starostwie Powiatowym w Kole.

Spotkania te zaowocowały wymianą doświadczeń związanych z zarządzaniem zasobami wodnymi oraz stworzyły miejsce dla dyskusji nad możliwymi rozwiązaniami problemów istotnych dla powiatu w tym zakresie. Zrealizowano podstawowe założenie projektu tj. aktywizację i integrację lokalnych środowisk w zakresie podejmowania wspólnych działań na rzecz zrównoważonej gospodarki wodą i ograniczenia zanieczyszczeń wody. Konkretnym efektem pracy zaangażowanych w LPW osób było powstanie Raportu końcowego opisującego stan zasobów wodnych, uwarunkowania lokalne, analizę problemów i wnioski. Dzięki aktywnemu udziałowi, współpracy oraz konstruktywnym wnioskom powstała wzorcowa publikacja, która pomoże w tworzeniu podstaw funkcjonowania kolejnych LPW. Wszyscy członkowie LPW otrzymali wersję elektroniczną Raportu końcowego.

W ramach promocji projektu powstał materiał filmowy dostępny pod adresem: https://www.youtube.com/watch?v=UcXmHhlnAD4

Jeśli zaangażowanie instytucji i ich przedstawicieli w LPW utrzyma się na takim poziomie jak w czasie spotkań inicjujących powstanie grupy, to istnieje duża szansa na dalszy rozwój i działanie. Należy pamiętać, że końcowym beneficjentem będą rolnicy i mieszkańcy obszarów wiejskich, którzy korzystają z zasobów wodnych na danym terenie.

Obecnie trzeba się skupić na upowszechnieniu problemu zrównoważonej gospodarki wodą oraz dobrych praktyk związanych z korzystaniem z wody, gromadzeniem i jej oszczędzaniem. Przygotowanie polskiego rolnictwa na trwające zmiany klimatyczne jest zadaniem niezwykle istotnym. Konieczne jest zaangażowanie i zrozumienie tematu zarówno przez instytucje jak i samych użytkowników wód. Rolnicy i mieszkańcy obszarów wiejskich poprzez swoje zachowania i nawyki bezpośrednio wpływają na ilość oraz jakość wody. Wobec panujących w ostatnich latach susz i zwiększających się niedoborów wody, staje się ona dobrem o znaczeniu strategicznym, zwłaszcza dla rolnictwa. Problem dostępu do wody nasilają zachodzące zmiany klimatyczne. Podjęcie działań w zakresie wdrażania racjonalnej gospodarki wodnej jest niezwykle istotne. Powstające LPW odgrywają tutaj ważną rolę w pozyskiwaniu informacji oraz upowszechnianiu dobrych praktyk optymalizujących gospodarowanie wodą.

Źródła:

https://sir.cdr.gov.pl/2020/06/22/wsparcie-dla-tworzenia-lokalnych-partnerstw-ds-wody-lpw/

https://www.poznan.uw.gov.pl/komunikaty-rolnictwo/lokalne-partnerstwo-ds-wody

https://www.gov.pl/web/rolnictwo/lokalne-partnerstwa-ds-wody

https://www.cdr.gov.pl/aktualnosci-instytucje/3367-wsparcie-dla-tworzenia-lokalnych-partnerstw-ds-wody-lpw

 

Ostatnio zmieniany 23 lutego 2021
18 lutego 2021

Z żalem informujemy, że zmarł nasz pracownik Zbigniew Ostrowski

Opracowanie: Dorota Jakowczuk-Gregulec


Z wielkim smutkiem i żalem przyjęliśmy wiadomość
​o śmierci naszego długoletniego pracownika w gminie Dąbie
Zbigniewa Ostrowskiego
Ceremonia pogrzebowa odbędzie się w sobotę 20 lutego 2021 r. o godz. 10.30 na cmentarzu w Dąbiu (kaplica na cmentarzu).

Rodzinie składamy wyrazy głębokiego współczucia.
​Dyrekcja i Pracownicy Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu.

Ostatnio zmieniany 19 lutego 2021
17 lutego 2021

Murarka ogrodowa ciekawa alternatywa dla pszczoły miodnej

Opracowanie: Janusz Michałowicz • Zamieszczenie: Izabela Grzesiak

Głównym owadem zapylającym wykorzystywanym w naszych warunkach jest pszczoła miodna. Jest to owad żyjący w społecznościach którego hodowlę człowiek doskonale opanował. Jednak rosnące zanieczyszczenie środowiska, stosowanie pestycydów oraz choroby dziesiątkujące pszczoły wpłynęło na rozpoczęcie poszukiwań dziko żyjących owadów mogących wspomagać a nawet zastąpić pszczoły hodowlane. W świecie jest około 20 tyś. gatunków pszczołowatych. W przeważającej części są to owady dziko żyjące. W niesprzyjających warunkach atmosferycznych są one dużo lepszymi zapylaczami od pszczoły miodnej która tylko góruje nad nimi jako owad społeczny liczebnością. Spośród dziko żyjących błonkówek pszczołowatych obok trzmieli najskuteczniejszymi zapylaczami są pszczoły samotnicze. W naszych warunkach geograficznych najbardziej przydatna jest murarka ogrodowa (Osmia rufa L.). Jest gatunkiem synantropijnym występującym w ogrodach przydomowych oraz sadach, gnieżdżąc się w szczelinach starych budynków. Pszczoła ta posiada szczególne predyspozycje do kontrolowanego wychowu z uwagi na jej skłonności do bytowania w dużych kolonialnych skupiskach. Akceptuje także sztuczne gniazda oraz odznacza się szybkim przyrostem populacji w warunkach naturalnego środowiska. Murarka ogrodowa jest dobrym zapylaczem wielu roślin. Zbiera pyłek i nektar z kwiatów większości gatunków drzew i krzewów owocowych (brzoskwiń, moreli, wiśni, śliw, jabłoni, gruszy, porzeczek, malin) oraz roślin uprawnych (rzepak, lucerna, koniczyna, wyka, mak). Cykl rozwojowy tego gatunku jest jednoroczny. Loty nowej generacji osobników rozpoczynają się nawet przy sprzyjających warunkach w pierwszej dekadzie kwietnia a kończą w drugiej dekadzie czerwca. Samce wylatują z gniazd kilka dni wcześniej i żyją około trzech tygodni. Samice żyją około ośmiu tygodni i po zakończonej reprodukcji giną. Zapłodnione samice przystępują do budowy gniazda, zbioru nektaru i pyłku oraz składania jaj. Kilka dni po zamknięciu komórek z jaj wylęgają się larwy, które odżywiają się zgromadzonym w komórce pokarmem, tworzą kokony i we wrześniu się przepoczwarzają. Zimę spędzają w postaci imaginalnej w kokonach. Murarka ogrodowa jest gatunkiem polifagicznym nie cechuje jej wierność kwiatowa. W związku z tym lista roślin pokarmowych jest duża. Każde gniazdo zbudowane jest z kilkunastu komór lęgowych, które ułożone są jedna za drugą i oddzielone od siebie ziemnymi ściankami – przegrodami z „zaprawy murarskiej”. W każdej komorze samica gromadzi porcję pokarmu, a następnie składa jajo i ją zamyka. Dla osiągnięcia lepszych efektów hodowlanych można prowadzić chów sztuczny.


W sztucznym chowie do przygotowania gniazd dla murarki ogrodowej najczęściej wykorzystuje się łodygi trzciny pospolitej. Łodygi takie powinny mieć długość 18–20 cm i średnicę otworów 8 mm. Ponieważ murarki tolerują ścisłe ułożenie rurek gniazdowych, można tworzyć z nich pakiety.

 

Rurki gniazdowe najlepiej umieszczać w drewnianych skrzynkach celem zabezpieczenia ich przed deszczem i zawilgoceniem. W miejscu uprawy, którą pszczoły mają oblatywać, rurki gniazdowe umieszcza się w taki sposób, aby nie były one narażone na podmuchy wiatru, lub umieszcza się je na przygotowanych do tego celu stojakach. Wysokość, na jakiej znajdują się rurki gniazdowe, nie ma większego znaczenia dla lotów pszczół. Natomiast istotne jest, aby ich otwory wylotowe skierowane były w stronę południową, względnie południowo- -wschodnią lub południowo-zachodnią.

Rurki gniazdowe można zasiedlić na dwa sposoby. W miejscach naturalnych skupisk murarki, gdy zakwitną pierwsze rośliny, wystawia się przygotowany wcześniej materiał gniazdowy. Drugi sposób polega na zakupieniu kokonów tej pszczoły. Kokony zabezpieczone przed wilgocią oraz ptakami wystawia się w bezpośrednim sąsiedztwie rurek gniazdowych również po zakwitnięciu pierwszych roślin. Liczba rurek gniazdowych, które należy przygotować, zależy od liczby posiadanych kokonów. Zakładając, że struktura płci wynosi 1:1, a na każdą samicę powinny przypadać co najmniej 2 rurki gniazdowe, należy przygotować przynajmniej tyle rurek, ile posiadamy kokonów. Po wygryzieniu się pszczół z kokonów (czyli 2–3 tygodnie po ich poddaniu), resztki kokonów trzeba usunąć, ponieważ mogą stać się one źródłem pasożytów.

Rurki gniazdowe należy w okresie lotów pszczół zabezpieczyć przed dostępem ptaków owadożernych, takich jak sikory i dzięcioły. W tym celu stosuje się siatkę o oczkach szerokości 3–4 cm. Cały czas – zarówno w okresie aktywnych lotów murarek, jak i po ich ustaniu – należy dbać o to, aby gniazda nie uległy zawilgoceniu. Po ustaniu lotów murarek rurki gniazdowe można zabezpieczyć siatką o drobnych oczkach, która także chroni przed ptakami drapieżnymi i drobnymi gryzoniami, ale też ogranicza dostęp do gniazd innym owadom oraz pasożytom. Jesienią można przenieść rurki gniazdowe do suchego i czystego pomieszczenia, w którym panuje temperatura zbliżona do tej w środowisku naturalnym, lub zabezpieczone przed wilgocią pozostawić w miejscu ich stacjonowania.

 

Należy stwierdzić, że murarka ogrodowa jest równie dobrym zapylaczem jak pszczoła miodna. Z uwagi na predyspozycje do kontrolowanego wychowu jak i do bytowania w dużych koloniach Osmia rufa l. może być wykorzystywana w zapylaniu upraw szklarniowych będąc alternatywą dla trzmieli czy też w uprawach sadowniczych. Nadaję się także znakomicie do ogródków przydomowych gdzie znakomicie zapyla uprawy a co ważne jest bezpieczna dla alergików ze względu na to, że nie żądli.

Poniżej kilka zdjęć przykładowych pułapki dla murarki ogrodowej postawionej w Marszewie na terenie wystawowym.

 

 

Opracował: Główny specjalista ds. produkcji zwierzęcej Janusz Michałowicz, PZDR Nr 7 Jarocin

Literatura:

Wójtowski F. – Pszczoła murarka ogrodowa – chów i użytkowanie.

Wilkaniec Z. – Możliwości zastosowania Osmia rufa l. w zapylaniu niektórych roślin uprawnych

Wójtowski F., Wilkaniec Z., Szymaś B. – Próby re introdukcji wybranych gatunków dziko żyjących pszczołowatych w warunkach intensywnej gospodarki rolniczej.

Fotografie własne – Janusz Michałowicz

Ostatnio zmieniany 17 lutego 2021