Pomoc związana z wystąpieniem szkód wywołanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi - WODR Poznań
25 marca 2021

Projekt eDWIN, czyli rolnictwo przyszłości na naszych oczach

Opracowanie: Norbert Kowalski

Ostrzeżenia przed agrofagami lub załamaniem pogody, powiadomienia o możliwych zagrożeniach na polu, zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska, a nawet możliwość sprawdzenia, skąd pochodzi produkt i jakie środki były stosowane podczas uprawy – to przykładowe korzyści, jakie przyniesie wdrożenie ogólnopolskiego projektu eDWIN, którego pomysłodawcą jest Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu. W połowie 2022 roku na rynku pojawi się aplikacja, która będzie mogła być wykorzystywana nie tylko przez rolników, samorządy, instytucje naukowe, ale także każdego z nas.

Odpowiednia ochrona roślin, troska o środowisko oraz cyfryzacja i wprowadzanie nowych rozwiązań to jedne z kluczowych aspektów dzisiejszego rolnictwa. Coraz częściej o tych tematach mówią zarówno polskie, jak i unijne władze, które ogłosiły politykę Zielonego Ładu. W powyższe aspekty wpisuje się ogólnopolski projekt eDWIN, który ma być nową jakością w polskim rolnictwie i ochronie roślin.

– To jeden z największych projektów w polskim rolnictwie – nie ma wątpliwości Wiesława Nowak, dyrektor Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu.

W trosce o środowisko i pomoc rolnikom

Celem projektu „Internetowa Platforma Doradztwa i Wspomagania Decyzji w Integrowanej Ochronie Roślin” – tak brzmi pełna nazwa projektu eDWIN – jest stworzenie krajowego systemu informatycznego na rzecz ochrony roślin, co ma pozytywnie wpłynąć na jakość produkowanej w Polsce żywności.

– W praktyce będzie to oprogramowanie poświęcone ochronie roślin. Aby była ona trafna i skuteczna, musi być oparta na wiedzy i twardych danych. eDWIN będzie wspomagał rolników w podejmowaniu decyzji dotyczących ochrony roślin – mówi Wiesława Nowak.

W czerwcu 2022 roku na rynku pojawią się cztery elektroniczne usługi, które będzie można realizować dzięki nowej platformie i aplikacji, które są opracowywane w projekcie eDWIN.

Pierwsza z usług o nazwie „Wirtualne Gospodarstwo” będzie miała kilka zastosowań. Jednym z nich będzie wspomaganie decyzji rolników, czy kiedy i w jakiej ilości stosować środki do ochrony uprawy.

Wprowadzona do systemu uprawa będzie monitorowana. Dlatego, w przypadku wystąpienia zagrożenia zniszczenia uprawy przez chorobę lub szkodnika, system będzie o tym informować. Dzięki temu usługa przyczyni się do zmniejszenia zanieczyszczenia środowiska i żywności nadmiernie stosowanymi środkami do zwalczania chorób i szkodników.

Usługa „Wirtualnego Gospodarstwa” zapewni także rolnikom możliwość zadania doradcy pytania czy wystosowania prośby o weryfikację zaobserwowanych zagrożeń. Każdy użytkownik będzie posiadał przypisanego do konta doradcę. Automatycznie zostanie dopisany najbliższy doradca, ale rolnik będzie miał możliwość zmiany na przykład na doradcę, z którym najczęściej utrzymuje kontakt.

„Wirtualne Gospodarstwo” będzie również udostępniało rolnikom raporty agrometeorologiczne. Będą one opracowywane przez wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego i będą miały charakter ogólny lub spersonalizowany. Raporty ogólne będą przygotowywane dla powiatów i będą uwzględniać prowadzone na terenie powiatu uprawy i panujące tam warunki agrometeorologiczne. Z kolei raporty spersonalizowane będą przygotowywane na indywidualne zamówienie usługobiorcy i będą przedstawiać analizę agrometeorologiczną wskazanego przez niego pola.

„Wirtualne Gospodarstwo” pozwoli też na pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie informacji o wystąpieniu na danym obszarze agrofagów. Oprócz tego rolnicy będą mieli do dyspozycji wirtualną kartę pola, która umożliwi ewidencjonowanie pracy oraz układanie e-planów ochrony roślin. To właśnie dzięki informacjom zawartym w karcie pola, możliwe będzie otrzymywanie powiadomień dotyczących możliwych zagrożeń na polu.

– Te wszystkie dane w połączeniu z danymi ze stacji meteorologicznych pomogą rolnikowi podjąć decyzję, kiedy, w jakiej ilości i jakie środki ochrony roślin stosować – wyjaśnia Wiesława Nowak.

Drugą e-usługą, przygotowywaną w ramach projektu eDWIN, będzie „Śledzenie pochodzenia produktów”. Jest ona skierowana do producentów rolnych oraz konsumentów, czyli w praktyce każdego z nas. Dzięki tej usłudze producenci będą mogli wprowadzić do rejestru dane o pochodzeniu danego produktu, w tym warunkach i historii jego uprawy, a konsumenci poznać te dane

Trzecia usługa o nazwie „Raportowanie zagrożeń” będzie przeznaczona dla samorządów, instytucji publicznych odpowiedzialnych za nadzór lub realizację ochrony roślin oraz instytucji naukowych. Dzięki tej usłudze możliwe będzie generowanie raportów z systemu monitoringu zagrożeń chorobami i szkodnikami w rolnictwie i ogrodnictwie.

Ostatnią e-usługą realizowaną w projekcie eDWIN jest „Udostępnianie danych meteorologicznych”. Użytkownicy tej usługi otrzymają dostęp do aktualnych oraz archiwalnych danych meteorologicznych pochodzących z sieci stacji agrometeorologicznych. To z kolei pozwoli na prowadzenie analiz umożliwiających identyfikację cyklicznie powtarzających się zdarzeń, wysyłanie ostrzeżeń pogodowych czy określanie klęsk żywiołowych.

W tym celu w całej Polsce budowana jest sieć stacji meteorologicznych (łącznie będzie ich prawie 600). Dane ze stacji będą przetwarzane także przez modele, które pozwolą na przygotowanie sprecyzowanego pod daną uprawę komentarza agrometeorologicznego, dzięki któremu rolnik będzie mógł podjąć decyzję np. o terminie wysiewu konkretnej rośliny.

Milionowy projekt wspierany przez Unię Europejską

Chociaż do końca maja 2022 roku projekt eDWIN ma zostać zakończony, dzięki czemu na rynku pojawią się nowe elektroniczne usługi, to prace nad nim trwają już od dawna. Wszystko zaczęło się bowiem w czerwcu 2019 roku, kiedy to przedstawiciele Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu podpisali umowę z Centrum Projektów Polska Cyfrowa. eDWIN jest pierwszym projektem z zakresu rolnictwa, finansowanym w ramach tego programu. Całkowita wartość projektu wynosi aż 20 920 583,10 zł, z czego ze środków europejskich pochodzi 17 705 089,47 zł, zaś resztę stanowią środki z budżetu państwa.

Od tego czasu trwają intensywne prace nad stworzeniem oprogramowania, aplikacji oraz zakupem i montażem stacji meteorologicznych. Do tego dochodzą także testy na polach. Projekt jest ogromnym wyzwaniem, przy którym pracują setki osób, łącznie z 19 jednostek: Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego, Instytutu Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy, Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie oraz wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego. Ponadto eDWIN został objęty patronatem przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

– Widząc rozwój cywilizacyjny na świecie uznaliśmy, że trzeba coś zrobić, by poprawić jakość pracy w rolnictwie. Nie możemy się opierać tylko na doświadczeniach naszych ojców i dziadków, ale trzeba też bazować na konkretnych danych, które pozwalają wyciągnąć właściwe wnioski – kończy Wiesława Nowak.

24 marca 2021

Park tlenowy

Opracowanie: Paulina Hybsz • Zamieszczenie: Magdalena Buksakowska

Powstaje pierwszy w gminie Ostrów Wielkopolski park tlenowy. Inwestycja, której pierwszy etap właśnie dobiega końca powstaje we wsi Gorzyce Wielkie. Ideą samego parku było stworzenie miejsca do rekreacji i odpoczynku. Roślinność, którą zostanie obsadzony teren to głównie drzewa produkujące najwięcej tlenu. Swoje miejsce w tym zielonym zakątku znajdą również m.in. hosty, rozplenica japońska, lawenda wąskolistna, dereń biały, różanecznik, barwinek, tawuła japońska czy bukszpan wiecznie zielony. Dodatkowo zostaną postawione ławeczki a cały teren zostanie pięknie oświetlony. Pomysłodawcą projektu jest Grupa Odnowy Wsi z liderem Panem Markiem Kuświkiem i sołtyską Gorzyc Wielkich, Panią Marią Fórmańską.

 

Źródło:

https://wlkp24.info/powstanie-gminny-park-tlenowy-prace-juz-trwaja/

https://iostrowwlkp.pl/news,tu-odetchniesz-pelna-piersia,4324.html

W PROW 2014-2020 wyczekiwanym działaniem była: „Restrukturyzacja małych gospodarstw”. Działanie to jest przeznaczone dla gospodarstw, których wielkość ekonomiczna jest mniejsza niż 13 tys. euro; jednak o przyznaniu pomocy decyduje szereg warunków. Między innymi ilość punktów i chęć podjęcia przez rolnika zobowiązań, które pomagają w zdobyciu punktów. Beneficjent zobowiązania musi posiadać gospodarstwo o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych lub posiadać nieruchomość służącą do prowadzenia działów specjalnych produkcji rolniczej. Jeżeli beneficjent jest ubezpieczony w ZUS-ie to 25% dochodu lub przychodu musi pochodzić z działalności rolniczej. W dniu złożenia wniosku trzeba być pełnoletnim i być obywatelem Unii Europejskiej. Wcześniej beneficjent nie mógł korzystać z następujących programów PROW 2007-2013:

- Ułatwienie startu młodym rolnikom,

- Modernizacja gospodarstw rolnych,

- Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej,

- Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej za pośrednictwem LGD.

Również nie mógł korzystać z programów PROW 2014-2020:

            - Modernizacja gospodarstw rolnych,

            - Premia na rozpoczęcie działalności pozarolniczej,

            - Premie dla młodych rolników.

Ważne, wyżej opisane wykluczenie dotyczy osób a nie gospodarstwa.

Jeżeli spełnimy wszystkie te warunki pamiętajmy aby nasz wniosek uzyskał minimum 7 punktów na liście rankingowej, a jeżeli beneficjent jest producentem, który zaprzestał produkcji trzody chlewnej w związku z ASF to minimum 8 punktów.

Premia jest wypłacana w dwóch ratach. I rata 80% wartości tj. 48 tys. zł i II rata składana do 3 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy w wysokości 12 tys. zł.

Warunki jakie musi spełnić rolnik, aby otrzymać premię w wysokości 60 tys. zł. zależą od sumy punktów przyznawanych wg następujących kryteriów wyboru:

  • rodzaj planowanej produkcji (od 1 do 3 pkt);
    • przeprowadzeniu inwestycji w środki trwałe oraz
    • udziale w szkoleniach, lub
    • korzystaniu z usług doradczych, lub
    • udziale w zorganizowanych formach współpracy producentów rolnych,
    • realizacji innych działań niezbędnych do przeprowadzenia restrukturyzacji gospodarstwa;
  • kompleksowość biznesplanu (od 0,25 do 7 pkt);
  • wpływ na realizację celów przekrojowych (od 1 do 10 pkt);
  • docelowa wielkość ekonomiczna gospodarstwa:
  • powyżej 20 tys. euro – 5 pkt,
  • 16 – 20 tys. euro – 4 pkt,
  • 12 – 16 tys. euro – 2 pkt;
  • wiek wnioskodawcy – jeżeli w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy wnioskodawca nie ma więcej niż 40 lat – 1 pkt;
  • zmiana kierunku produkcji – 2 pkt;
  • podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie jako rolnik lub małżonek rolnika oraz nie prowadzenie działalności potwierdzonej wpisem do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej nieprzerwanie przez co najmniej 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy – 2 pkt.

Pomoc w tym zakresie przyznaje się na dane gospodarstwo tylko raz. Realizacja inwestycji ma na celu poprawę konkurencyjności i zwiększenie rentowności gospodarstwa oraz musi doprowadzić do wzrostu wielkości ekonomicznej gospodarstwa

- do co najmniej 10 tys. euro,

- co najmniej o 20% w stosunku do wielkości wyjściowej;

Podsumowując, zatem jeżeli beneficjent spełnia powyższe wymogi to może przystąpić do programu Restrukturyzacja małych gospodarstw.

 

Opracowała: Izabela Grzesiak PZDR Nr 7 Jarocin

Literatura: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 roku z późniejszymi zmianami, www.arimr.gov.pl; ARiMR „PROW 2014-2020”; Wiadomości Rolnicze Polska z 28.09.2020r

 

22 marca 2021

Odmiany ziemniaków zalecane do uprawy we Wschodniej Wielkopolsce w roku 2021

Opracowanie: Małgorzata Filipowicz • Zamieszczenie: Maria Kamecka

Wielkopolska, a szczególnie wschodnia część, to region, gdzie rolnicy często uprawiają ziemniaki na mniejszych lub większych powierzchniach. Najczęściej są to odmiany jadalne o różnym stopniu wczesności, jak również skrobiowe dla przetwórstwa. Obecnie obserwuje się nieco większe zainteresowanie zakupem sadzeniaków, gdyż w wyniku suszy, ceny ziemniaków w ubiegłym roku po zbiorach były wysokie w porównaniu z lat ubiegłych.

Co roku Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych podaje Listę Zalecanych Odmian (LZO) ziemniaków, które na podstawie badań Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego najlepiej sprawdziły się pod względem gospodarczym, wiernie plonują i mają niską podatność na choroby w warunkach poszczególnych województw w Polsce.

Dla województwa wielkopolskiego zalecane odmiany ziemniaka w roku 2021 to:

JADALNE - BARDZO WCZESNE

DENAR - (1999) odmiana typowo jadalna, o typie kulinarnym sałatkowym do wszechstronnie użytkowego o dobrym smaku, plenna, bulwy okrągłoowalne o gładkiej i żółtej skórce, oczka płytko osadzone, miąższ żółty do jasnożółtego. Odporność na mątwika ziemniaczanego - wysoka, na wirusy Y (smugowatości), L (liściozwoju) - 7/7 - wysoka. Podatna na zarazę ziemniaka 3 (w skali 9-stopniowej).

IMPALA - (2003) odmiana jadalna, w typie kulinarnym sałatkowym, o dobrym smaku i wysokiej plenności (duży udział bulw plonu handlowego w plonie ogólnym). Odporność na mątwika ziemniaczanego wysoka, dość podatna na wirusa Y, odporna na wirus L, mało odporna na zarazę ziemniaka.

WCZESNE

MICHALINA - (2010) odmiana jadalna, w typie kulinarnym ogólnoużytkowym, o dużych bulwach w regularnym kształcie, płytkich oczkach, gładkiej, żółtej skórce i jasnożółtym miąższu. Odporność na mątwika ziemniaczanego i wirusa Y - wysoka, na wirusa liściozwoju i zarazę ziemniaka dość podatna.

GWIAZDA - (2011) odmiana jadalna, w typie konsumpcyjnym ogólnoużytkowym, o dobrym smaku, o bardzo dużych, okrągłoowalnych bulwach o regularnym kształcie, płytkich oczkach, żółtej skórce i jasnożółtej do żółtej barwie miąższu, plenna. Odporna na mątwika ziemniaczanego oraz na wirusy Y i liściozwoju, podatna na porażenie zarazą ziemniaka.

BOHUN - (2014) odmiana jadalna, w typie kulinarnym ogólnoużytkowym, wysokich walorach smakowych, bardzo dużych, okrągłych bulwach, płytko osadzonych oczkach, żółtej skórce i jasnożółtym miąższu. Odporność na wirusa Y mała, liściozwoju średnia oraz mała na zarazę ziemniaka. W opisie znajdują się informacje, że odmiana jest odporna na patotyp Ro1 mątwika ziemniaka.

MADALAINE - (2016) odmiana jadalna, w typie kulinarnym ogólnoużytkowym, smaczna, bulwy o regularnym kształcie, okrągło owalne, o żółtej skórce i miąższu oraz płytkich oczkach. Odporność na wirusa Y mała i na zarazę ziemniaka mała.

ŚREDNIOWCZESNE

LECH - (2016) odmiana jadalna w typie ogólnoużytkowym do mączystego. Bulwy średniej wielkości, gładkie, o płytkich oczkach jasnożółtym miąższu i jasnoczerwonej skórce. Odporność na wirus Y duża, na zarazę ziemniaka średnia. Odmiana jest odporna na patotyp Ro1 mątwika ziemniaczanego.

SATINA - (2000) odmiana jadalna w typie konsumpcyjnym wszechstronnie użytkowym, smaczna. Bulwy bardzo duże, okrągłoowalne, o płytkich oczkach i żółtej skórce i miąższu. Odmiana bardzo plenna. Odporna na mątwika ziemniaczanego, średnio odporna na wirusa Y, odporna na wirusa liściozwoju, ocena odporności (Y;L) = (5;7), podatna na porażenie zarazą ziemniaka (3) w skali 9 stopniowej.

ŚREDNIOPÓŹNE I PÓŹNE

JELLY - odmiana jadalna zaliczana do średniopóźnych, w typie konsumpcyjnym ogólnoużytkowym. Bulwy duże, owalne o gładkiej skórce, płytkich oczkach i żółtym miąższu, plenna. Odporna na mątwika ziemniaczanego, średnioodporna na wirusy Y, L oraz zarazę ziemniaka. W rejonach o dużym zagrożeniu wirusami należy częściej wymieniać sadzeniaki.

ODMIANY SKROBIOWE - ŚREDNIOWCZESNE

ZUZANNA - (2007) odmiana o średniej zawartość skrobi (19%), bulwy regularne od średnich do dużych, bardzo plenna. Warto zwrócić uwagę na to, że przy wysokim plonie nie spada zawartość skrobi. Odporność na mątwika ziemniaczanego i wirus liściozwoju wysoka, na wirus Y średnioodporna. Podatna na zarazę ziemniaka (3). W przypadku nasilenia tej choroby należy wykonywać zabiegi ochrony roślin. Odmiana typowa dla przemysłu.

MIESZKO - (2015) odmiana o dużej zawartości skrobi, średnio 20%. Bulwy duże o regularnym kształcie, płytko osadzonych oczkach. Barwa skórki tej odmiany jest żółta, a miąższ jasnożółty. Plenna. Odporność na wirusa Y (smugowatości) duża, średnia na wirusa L (liściozwoju) i zarazę ziemniaka. Odmiana jest odporna na patotyp Ro1 mątwika ziemniaczanego.

SZYPER - (2016) odmiana w typie kulinarnym mączystym, bulwy średnie do dużych o regularnym kształcie i dość płytko osadzonych oczkach, żółtej skórce i jasnożółtym miąższu. Duża zawartość skrobi. Odmiana charakteryzuje się dużą odpornością na wirus Y, średnioodporna na wirus liściozwoju i zarazę ziemniaka, odporna na patotyp Ro1 mątwika ziemniaczanego.

KUBA - (2019) odmiana średnio-wczesna o zawartości skrobi ok. 19,5%, bulwy o żółtym kolorze skórki, miąższ jasnożółty. Odporna na agresywne biotypy raka ziemniaka, odporna na patotyp Ro1 mątwika ziemniaka, bardzo odporna na wirus Y. Ma umiarkowane wymagania i radzi sobie w warunkach suszy.

PÓŹNE

KURAS - (2007) odmiana charakteryzuje się średnią zawartością skrobi (19%), bardzo plenna. Bulwy bardzo duże, okrągłe, o kremowym miąższu i wysokiej skłonności do gromadzenia glikoalkaloidów, stąd nie może być skarmiana przez zwierzęta, ani nie nadaje się na cele konsumpcyjne. Odporna na mątwika ziemniaczanego, ma bardzo wysoką odporność na wirus Y, podatna na wirus liściozwoju (L). Wysoka odporność na zarazę ziemniaka.

HINGA - (1996) odmiana zawiera średnią zawartość skrobi (20%), plenna, o dużym plonie kłębów i skrobi. Odporna na wirus smugowatości (Y), średnioodporna na wirus liściozwoju (L), odporna na zarazę ziemniaka.

Wyżej wymienione odmiany nie należą do najnowszych, znajdujących się w Krajowym Rejestrze. Jednak ich wartość użytkowa i znaczenie gospodarcze oraz odporność na patogeny sprawiły, że rolnicy wciąż je uprawiają. Istnieje możliwość sadzenia innych odmian ziemniaka, które są uprawiane na mniejszych powierzchniach ze względu na swoje walory smakowe. Dlatego też rolnicy przy wyborze odmiany do uprawy powinni sprawdzić ich charakterystyki i podjąć właściwą decyzję. Wykaz odmian ziemniaków znajduje się na stronie COBORU w Słupi Wielkiej.

Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu informuje, że zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2020 roku o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. 2020 poz. 695), która czasowo wyłącza niektóre obowiązki wynikające z ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o środkach ochrony roślin, zostały zawieszone wymagania dotyczące ukończenia szkoleń podstawowych i uzupełniających w zakresie środków ochrony roślin.

W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz w okresie 30 dni od dnia odwołania tych stanów dopuszcza się stosowanie środków ochrony roślin (w tym ich zakup), sprzedaż tych preparatów, jak i prowadzenie doradztwa w zakresie ochrony roślin przez osoby, które nie dopełniły obowiązku ukończenia stosownego szkolenia. Przepisy te zostały wprowadzone w celu umożliwienia prowadzenia wskazanej wyżej działalności przy braku dostępności szkoleń, jak i w celu ograniczenia ryzyka transmisji SARS-CoV-2.

Powyższe przepisy dotyczą wszystkich rolników, zarówno tych, którym okres ważności zaświadczenia o ukończeniu szkolenia podstawowego lub uzupełniającego skończył się w trakcie pandemii COVID-19, jak również rolników, którzy nigdy jeszcze nie przystąpili do takiego szkolenia.

Już niedługo, bo 29 marca 2021 roku rozpoczyna się nabór wniosków na działanie „Współpraca” w zakresie tworzenia krótkich łańcuchów dostaw. Dla osób zainteresowanych otrzymaniem takiego dofinansowania Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaplanowała przeprowadzenie szkolenia w formie online. Szkolenie odbędzie się 17 marca w godzinach 9.00 - 14.30.

W spotkaniu będzie można uczestniczyć za pośrednictwem aplikacji Microsoft Teams. Liczba miejsc jest ograniczona możliwościami technicznymi, o udziale decyduje więc kolejność zgłoszeń.

Termin zapisu na szkolenie mija 15 marca, a dzień później osoby zakwalifikowane otrzymają na wskazany w zgłoszeniu adres e-mail wiadomość z dostępem do szkolenia.

Więcej informacji na temat szkolenia znajdą Państwo na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

10 marca 2021

Międzyplony jako korzystny element proekologiczny

Opracowanie: Izabela Grzesiak

Międzyplony czyli rośliny uprawiane między dwoma plonami głównymi w celu uzyskania zielonej masy, lub do wykorzystania na zielonkę, siano, kiszonkę. Mogą być również przyorane jako nawóz zielony. Międzyplon może być również wykorzystywany jako pasza dla zwierząt. Aktualnie znaczenie międzyplonów jest bardzo duże a prawidłowa ich agrotechnika dostarcza gospodarstwu wielu korzyści, zatem siew międzyplonu powinien stanowić nieodłączny element każdego gospodarstwa dla prawidłowego zmianowania i prawidłowej struktury agrarnej gleby.

W zależności od terminu siewu międzyplonu wyróżniamy trzy ich rodzaje:

- ścierniskowe – wysiewane w drugiej połowie lata, po zbiorze plonu głównego, przyorywane jesienią tego samego roku na nawóz zielony bądź użytkowane na pasze dla zwierząt,

- ozime – wysiewane jesienią po zbiorze plonu głównego, pozostające jako okrywa na polu przez okres zimowy i zbierano wiosną roku następnego,

- wsiewki międzyplonowe – siane wiosną jednocześnie z plonem głównym lub w czasie jego wegetacji i pozostające do jesieni tego samego roku.

 

Międzyplony ścierniskowe są najbardziej popularnym i stosowanym w realiach naszych gospodarstw rolnych międzyplonem. Resztki, które zostaną po wykorzystaniu międzyplonu na pasze, pozostawione są na okres zimowy jako okrywa zielona i przyorane na wiosnę. Takie pozostawienie okrywy na czas zimowy ma duże znaczenie dla stosunków wodnych w glebie, gdyż ogranicza wymywanie, wywiewanie składników pokarmowych przez co reguluje te stosunki. Tak uprawiając glebę znacznie ograniczamy potrzeby jej nawożenia zarówno nawozami mineralnymi jak i organicznymi. Wartość nawozowa dobrych międzyplonów czyli zależna od składu mieszanki jest porównywalna z wartością nawozową obornika. Dobra mieszanka tak jak obornik wzbogaca glebę w niezbędne składniki organiczne, użyźnia glebę oraz wpływa fitosanitarnie na środowisko glebowe. Zatem dobre międzyplony są alternatywą dla gospodarstw, które nie prowadzą produkcji zwierzęcej i mają niedobór obornika. Zatem poniesione nakłady finansowe na wysiew międzyplonów zostaną zrekompensowane oszczędnościami w nawożeniu. Dobrym przykładem może być gorczyca, która uprawiana jako międzyplon wytwarza duży system korzeniowy, który ma wpływ na polepszenie struktury gruzełkowatej gleby oraz umożliwia dopływ powietrza i wody do głębszych warstw gleby. Korzenie gorczycy niszczą również tzw. podeszwę płużną. Jej zaletą jest także szybki wzrost, co zagłusza kiełkowanie i wzrost chwastów.

Uprawa międzyplonów ma ogromne znaczenie w sprzyjaniu ochronie środowiska. Międzyplony ścierniskowe są siane najczęściej po zbożach najwcześniej schodzących z pola np. jęczmień czy owies. Siew międzyplonu ścierniskowego zaleca się wykonanie jak najwcześniej, wkrótce po zbiorze plonu głównego. Aby uzyskać dobry plon masy zielonej rośliny międzyplonowe potrzebują 70-90 dni okresu wegetacji, zatem optymalny termin siewu to 15-20 sierpnia.

W gospodarstwach, które prowadzą produkcję zwierzęcą międzyplony są wysiewane dla zwiększenia bazy paszowej. Niemniej często taki rodzaj międzyplonów jest przeznaczony na przeoranie lub mulcz, stanowiąc bardzo cenne źródło składników pokarmowych i materii organicznej. Od 2015 roku międzyplony stanowią jedną z możliwości pomagających spełnić wymogi unijne, gdyż stały się nieodłącznym elementem wymogów dotyczących zazielenienia. Mogą być one zadeklarowane jako obszar proekologiczny czyli tzw. EFA . Gospodarstwa posiadające co najmniej 15 ha gruntów ornych musza na taki cel przeznaczyć minimum 5% powierzchni tych gruntów. Pamiętać jednak musimy, że na takich obszarach nie można stosować środków ochrony roślin. Taka sytuacja ogranicza znacznie możliwości otrzymania plonu towarowego grochu czy łubinu gdyż, brak stosowania herbicydów wpływa na stopień zachwaszczenia plantacji. Dlatego większość rolników wybiera międzyplon ścierniskowy. Pamiętajmy, że aby można było go zadeklarować jako obszar EFA musi to być mieszanka, składająca się z przynajmniej dwóch gatunków roślin z następujących grup: zboża, oleiste, pastewne, miododajne, bobowate drobnonasienne i bobowate grubonasiennne. Mieszanki mające w składzie wyłącznie zboża są nie dopuszczalne. Ważne jest również, aby uprawiany międzyplon na tej samej działce nie był uprawiany jako plon główny w roku następującym po roku jej wysiania. Nadal obowiązuje ten sam współczynnik ważenia czyli 0,3 czyli 1 ha międzyplonu jest liczony jako 0,3 ha obszaru proekologicznego. Bardzo istotnym czynnikiem jest czas utrzymania międzyplonu na polu, który został wydłużony z 6 tygodni do 8 tygodni. Nadal międzyplon ścierniskowy można wysiewać od 1 lipca do 20 sierpnia. Możemy go jednak zlikwidować po 8 tygodniach od siewu, ale musimy pamiętać, ze decydując się na taki manewr musimy w terminie 7 dni od wysiewu poinformować o tym fakcie BP ARiMR składając stosowane oświadczenie. Jeśli tego nie zrobimy, obowiązuje nas termin  pozostawienia międzyplonu do 15 października, co wpływa na termin wysiewu zbóż w opłacalnym niekiedy dla nas terminie.

 

Myśląc o międzyplonie ścierniskowym najbardziej pożądanymi roślinami do wysiewu mieszanki są rośliny szybko rosnące o wysokim plonie masy zielonej. Argumentem decydującym jest termin zbioru długość okresu wegetacji. Dobrane elementy mieszanki powinny cechować się zbliżonymi wymaganiami glebowymi i okresem wegetacji.

Najczęściej takie mieszanki rolnicy tworzą sami w oparciu o nasiona łatwo dostępne na rynku lub o nasiona posiadane we własnym gospodarstwie. Najczęstszym składnikiem mieszanek jest gorczyca biała. Jest ona niezawodną roślina do wysiewu międzyplonu ścierniskowego, gdyż może być uprawiana na niemal wszystkich rodzajach gleb, tworząc głęboki system korzeniowy, który penetruje glebę, poprawiając tym samym jej właściwości fizyczne. Szybkie tempo wzrostu gorczycy to kolejny plus przemawiający za jej siewem. A jeżeli zaorzemy dobrze wyrośniętą gorczycę jako nawóz zielony to może ona nam zastąpić nawet 20 ton obornika.

Facelia błękitna – działa na glebę fitosanitarnie, jej masę zielona można wykorzystać jako paszę dla zwierząt. Można ją też przyorać lub zostawić na polu jako mulcz.

Łubin żółty i wąskolistny – na gleby słabsze najlepszy jest łubin żółty, a na średnie i dobre łubin wąskolistny. Międzyplon na bazie łubiny jest cennym źródłem azotu i próchnicy w glebie.

Groch siewny i groch pastewny (peluszka) – polecany do siewu na glebach zwięzłych. Groch jest konkurencyjny dla chwastów oraz podobnie jak łubin wzbogaca stanowisko w azot.

 

Przykłady składu mieszanek w międzyplonie ścierniskowym:

  1. Gorczyca biała + mieszanka zbożowa jara,
  2. Gorczyca biała + facelia,
  3. Facelia + seradela,
  4. Facelia + łubin żółty,
  5. Łubin wąskolistny + peluszka.

Mieszanka uprawiana jako międzyplon nie może być następnie uprawiana jako plon główny w roku następującym po roku jej wysiania. Zakaz ten nie dotyczy poszczególnych gatunków, z których utworzona została mieszanka.

Rośliny ozime zwykle wsiewane jesienią do zbioru lub wypasu nie mogą być jednocześnie deklarowane jako obszary proekologiczne.

Na międzyplonach utworzonych z mieszanek obowiązuje zakaz stosowania środków ochrony roślin przez okres ich utrzymania. Zakaz ten obejmuje również zaprawę nasion.

Realizacja międzyplonu ozimego:

  • wysiew od dnia 1 lipca do  dnia 1 października,
  • utrzymanie na polu co najmniej do dnia 15 lutego.

Jeżeli w gospodarstwie realizowany jest Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone w ramach "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" PROW 2014-2020 i w swoim gospodarstwie rolnik posiada międzyplony, których w danym roku i na danej działce nie wykazujesz jako praktykę dodatkową to taki obszar może jednocześnie zadeklarować jako obszar EFA, pod warunkiem spełnienia wymogów dotyczących międzyplonów uznawanych jako właśnie taki obszar. Jeżeli natomiast międzyplon w danym roku zostanie zadeklarowany jako praktyka dodatkowa, to w takim przypadku nie może być on jednocześnie zadeklarowany jako obszar EFA.

Jeżeli gospodarstwo realizuje wariant 2.1 Międzyplony Pakietu 2. Ochrona gleb i wód w ramach "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" PROW 2014-2020, to taki międzyplon nie można jednocześnie zadeklarować jako obszar EFA. Jeżeli jednak gospodarstwo uprawia więcej międzyplonów i ich nie deklaruje do w/w wariantu w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020, wtedy międzyplony te można zadeklarować jako obszar EFA.

Podsumowując, międzyplony to uprawy krótkookresowe, ale niosące wiele korzyści. Mogą to być zasiewy jednogatunkowe lub mieszanki kilku roślin uprawiane między dwoma plonami głównymi w celu uzyskania dodatkowego, trzeciego zbioru w ciągu 2 lat z danego pola.

 

 

Źródło: Farmer 7/2016; Międzyplon ścierniskowy – korzyści a elementy proekologiczne – EFA; strony internetowe ARiMR.

Opracowała: Izabela Grzesiak – główny doradca - PZDR nr 7 w Jarocinie

 

 

Serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w konkursie wiedzy organizatorowanym przez Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu – wydawcę czasopisma „Poradnik Gospodarski”.

Konkurs jest skierowany do rolników i mieszkańców obszarów wiejskich. Celem konkursu jest upowszechnianie wśród mieszkańców wsi wiedzy o przepisach prawnych, nowościach i innowacyjnych rozwiązaniach na wsi.

Konkurs polega na rozwiązaniu testu z wybranego zagadnienia z działu technologii, który znajduje się w marcowym numerze „Poradnika Gospodarskiego”, a także na naszej stronie internetowej. Test należy pobrać ze strony i wydrukować lub wyciąć z „Poradnika Gospodarskiego”, udzielić odpowiedzi, dołączyć podpisane oświadczenie i wysłać skany na adres e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript. lub pocztą na adres: Wielkopolski Oośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu, ul. Sieradzka 29, 60-163 Poznań z dopiskiem „KonkursPoradnik Gospodarski”.

Nagrodami w konkursie są książki, które zostaną wysłane do laureatów pocztą na adres wskazany w zgłoszeniu.

Zachęcamy do zapoznania się z regulaminem kokursu i czekamy na prace konkursowe. Życzymy powodzenia!

Dokumenty do pobrania

Harmonogram konkursu

Data Czynność
Marcowy numer „Poradnika Gospodarskiego” Ogłoszenie konkursu i udostępnienie pytań konkursowych (również na stronie internetowej)
31.03.2021 Termin nadsyłania prac – decyduje data stempla pocztowego oraz data przesłania e-maila
12.04.2021 Obrady jury konkursu
Majowy numer „Poradnika Gospodarskiego” Ogłoszenie wyników konkursu (również na stronie internetowej)

KONFERENCJA – WEBINARIUM
„SENIOR – sprawny, aktywny i potrzebny​​

11 marca 2021 roku (czwartek), w godz. 9.00 - 12.15

Jak wspierać i pomagać seniorom, którzy tego potrzebują?
W jaki sposób korzystać z ich doświadczenia życiowego, aby gminy i wsie rozwijały się przy ich udziale?
Jak motywować do działania na różnych płaszczyznach życia lokalnego?
Co zrobić, żeby senior nadal aktywnie się rozwijał?

Na te i na inne pytania postaramy się odpowiedzieć podczas konferencji pt. „SENIOR – sprawny, aktywny i potrzebny”, która odbędzie się 11 marca 2021 r. Zaczniemy już o godz. 9.00 tematem „Osoby starsze jako ważna grupa społeczna na wsi”. Wystąpienia zakończą się o godzinie 12.00, a tematyka, choć zawsze związana z seniorem, będzie bardzo zróżnicowana. Liczne instytucje oraz osoby, które na co dzień pracują z ludźmi starszymi, angażują się w realizację działań umożliwiając im realne wsparcie rozwojowe, edukacyjne i opiekuńcze prezentować będą swoje działania i plany. Aby dać innym dobry przykład, spotkanie zakończy prezentacją „seniora” – aktywnego seniora, aktywnego nie tylko dla siebie, ale również dla innych.

Do udziału w spotkaniu zapraszamy wszystkich, których zainteresował temat konferencji, seniorów i ich rodziny, lokalnych liderów, przedstawicieli samorządów, organizacji i podmiotów mających wpływ na aktywność, zdrowie i opiekę ludzi starszych.

Aby wziąć udział w spotkaniu, osoby zainteresowane muszą przesłać wiadomość drogą elektroniczną na adres e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript. o treści: Jestem zainteresowany/a konferencją pt. „Senior – sprawny, aktywny i potrzebny” oraz podać imię, nazwisko, dokładny adres z nazwą powiatu. Odwrotnie na adres e-mail zostanie przesłany link zapraszający na konferencję. w wiadomości można podać inny adres e-mail lub kilka, jeśli wskazanych uczestników jest więcej. na konferencję można również zarejestrować się za pomocą naszej aplikacji na smartfony i tablety EPSU Mobilne (do pobrania bezpłatnie w sklepie Google Play lub App Store), a także na naszej stronie internetowej www.wodr.poznan.pl wybierając z menu Wydarzenia i następnie Szkolenia.

W sprawach związanych z konferencją należy kontaktować się z Działem Rozwoju Obszarów Wiejskich, tel. 61 8630418.

Czekamy na zgłoszenia! Ty nie czekaj i wyślij zgłoszenie już teraz!

Program konferencji – webinarium

9.00 – 9.15 Powitanie uczestników, otwarcie konferencji
9.15 – 9.30 Osoby starsze jako ważna grupa społeczna na wsi
9.30 – 9.45 Polityka senioralna – działania i plany 
9.45 – 10.00 Aktywność osób starszych na obszarach wiejskich w kontekście edukacji
10.00 – 10.15 Centrum Inicjatyw Społecznych przykładem działań na rzecz włączenia seniorów w życie społeczności lokalnych 
10.15 – 10.30 Przerwa
10.30 – 10.45 Krajowy Instytut Gospodarki Senioralnej – gromadzenie wiedzy oraz przygotowanie rozwiązań mających na celu dostosowanie gospodarki do długowieczności 
10.45 – 11.00 Działalność Dziennych Domów Seniora na przykładzie Dziennego Domu Seniora w Sierakowie
11.00 – 11.15 Gospodarstwo opiekuńcze jako innowacja łącząca rolnictwo i usługi społeczne 
11.15 – 11.30 Miasto i Gmina przyjazne seniorom
11.30 – 11.45 Twórczość ludowa jako sposób angażowania osób starszych w rozwój regionu
11.45 – 12.00 Senior aktywny społecznie
12.00 – 12.15 Podsumowanie i zakończenie konferencji
Ostatnio zmieniany 09 marca 2021
02 marca 2021

Spotkanie online 4 marca z komisarzem UE ds. rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich

Opracowanie: Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów • Zamieszczenie: Dorota Jakowczuk-Gregulec

Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce oraz Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów zapraszają do udziału w Dialogu Obywatelskim z komisarzem Unii Europejskiej ds. rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich Januszem Wojciechowskim. Spotkanie pod hasłem „Europejski Zielony Ład – wyzwania dla Polski i Europy” odbędzie się 4 marca 2021 roku o godzinie 10.00. Ze względu na obostrzenia związane z pandemią, tegoroczna edycja będzie zorganizowana w formie transmisji online.

Transmisja spotkania będzie dostępna na kanałach Komisji Europejskiej w Polsce: YouTubeFacebook.

Bezpośrednio po zakończeniu Dialogu Obywatelskiego odbędzie się również panel ekspertów, który skoncentruje się na szansach i wyzwaniach, jakie przed polskim rolnictwem stawia Europejski Zielony Ład. Poruszone zostaną takie tematy jak: plan działania na rzecz rolnictwa ekologicznego, strategie na rzecz bioróżnorodności i „od pola do stołu”. W dyskusji wezmą udział: Anna Gembicka – sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Iwona Nurzyńska – niezależny ekspert i Mieczysław Babalski – przedstawiciel Stowarzyszenia Ekołan. Panel poprowadzi redaktor Maciej Zakrocki.

Transmisja panelu ekspertów będzie dostępna na kanałach Krajowego Stowarzyszenia Sołtysów: YouTubeFacebook.

Zapraszamy!

Ostatnio zmieniany 03 marca 2021