Email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
26 września 2014

Ważne jesienne terminy

Jesień to pracowity czas w polu, bo wiele też zależy od warunków atmosferycznych. W natłoku prac nie można jednak zapominać o dochowaniu ustawowych terminów.

Rolnicy, którzy realizują pakiet Ochrona gleb i wód w ramach programu rolnośrodowiskowego muszą pamiętać, że do dnia 30 września są zobowiązani wysiać międzyplony. Także rolnicy, którzy realizują pakiet Ekstensywne trwałe użytki zielone muszą wiedzieć, że najpóźniej do dnia 30 września można kosić użytki zielone objęte zobowiązaniem.

Ważne terminy dotyczą też stosowania nawozów. Nawozy naturalne i organiczne, w postaci stałej lub płynnej, stosuje się w okresie od dnia 1 marca do dnia 30 listopada, z wyjątkiem nawozów stosowanych pod uprawy pod osłonami.

Wiele ważnych terminów dotyczy rolników, którzy posiadają uprawy, w całości lub w części położone na obszarach szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu pochodzącymi ze źródeł rolniczych, tzw. OSN, tj.:

  1. nawozy naturalne i organiczne na gruntach ornych stosuje się w okresie od dnia 1 marca do 15 listopada,
  2. nawozy płynne naturalne na łąkach trwałych i pastwiskach trwałych stosuje się od dnia 1 marca do dnia 15 sierpnia,
  3. nawozy stałe naturalne stosuje się:
    • na łąkach trwałych od dnia 1 marca do dnia 30 listopada,
    • na pastwiskach trwałych od dnia 1 marca do dnia 15 kwietnia i od dnia 15 października do dnia 30 listopada.

Nawożenia nie stosuje się przez cały rok na glebach nieuprawianych, w tym na ugorach.

Natomiast nawozy azotowe mineralne stosuje się:

  • na gruntach ornych i w uprawach wieloletnich od dnia 1 marca do dnia 15 listopada (termin ten nie dotyczy producentów buraków, kukurydzy, którzy zawarli umowę kontraktacyjną na dostawę buraków, kukurydzy po dniu 15 listopada; dla nich jesienny termin graniczny stosowania nawozów azotowych mineralnych oblicza się dodając 14 dni do terminu dostawy produktów rolnych objętych umową kontraktacyjną, jednak nie później niż po zakończeniu okresu wegetacyjnego w danym regionie).

Jeżeli rolnik, zgodnie z przepisami, składuje obornik na pryzmie bezpośrednio na gruncie, musi pamiętać, że wolno mu w taki sposób składować nawóz nie dłużej niż przez 12 tygodni i tylko do dnia 31 października (począwszy od dnia 1 marca).

(Dz. Urz. Woj. Wlkp., Poznań, 20.08.2012 r., poz. 3601 oraz Dz. Urz. Woj. Dolnośl., Wrocław, 17.09.2012 r., poz. 3157 i Dz. Urz. Woj. Wlkp., Poznań, dnia 14 września 2012 r., poz. 3847).

Opracowanie: Wioletta Kmiećkowiak, Dział EOŚ WODR w Poznaniu

Piknik Ekoagroturystyczny to impreza o charakterze regionalnym, która ma na celu propagowanie zagadnień dotyczących rolnictwa ekologicznego i agroturystyki, a także promocję produktów tradycyjnych, regionalnych i lokalnych. Ekologia i agroturystyka to pojęcia, które towarzyszą nam od wielu już lat. Wydawać by się więc mogło, że na ten temat wszystko lub prawie wszystko już wiemy. Tymczasem jednak tak nie jest. Zdajemy sobie sprawę z faktu, że szczególnie ekologia, ale też i agroturystyka, to pojęcia bardzo medialne, niestety często nadużywane. Potrzebna jest więc rzetelna wiedza o tych zagadnieniach, bo ta, którą w większości dysponujemy, nadal jest niewystarczająca. Niedostateczny poziom wiedzy na temat znakowania żywności ekologicznej jest przyczyną kupowania produktów oznakowanych w sposób sugerujący, iż mogą pochodzić z ekologicznego rolnictwa i przetwórstwa. Ten niedostatek wiedzy może też sprzyjać nadużyciom, a to z kolei może spowodować podważenie zaufania do żywności ekologicznej. W trosce o środowisko oraz jakość żywności trafiającej do konsumenta, należy stawiać na żywność lokalną i tym samym wspierać drobnych przedsiębiorców i rolników. Ważna jest identyfikacja takich produktów i ich promocja oraz przygotowanie producentów do uczestnictwa w systemach jakości żywności. Produkt regionalny, tradycyjny to też dodatkowe źródło dochodów na wsi. Potrawy i dania regionalne powstałe na bazie lokalnych, tradycyjnych surowców i w oparciu o tradycyjne receptury, to nasze dobro i dziedzictwo.

Stąd potrzeba kontynuacji organizowania Pikniku Ekoagroturystycznego. W tym roku spotkanie odbyło się w dniu 11 września w gospodarstwie agroturystycznym „Zielona Chata” Państwa Doroty i Czesława Kaczmarków w Cichowie. Spotkanie odbywało się w regionie, gdzie bogactwo dziedzictwa kulturowego, walory krajobrazowe, osiągnięcia na polu turystyki oraz bogata oferta licznych lokalnych wytwórców od lat działają na turystów jak magnes. Znajdą oni tutaj doskonałe warunki do uprawiania turystyki konnej, rowerowej i pieszej, jak i odpoczynku – ci, którzy szukają ciszy. Całości dopełnia gościnność i życzliwość mieszkańców Ziemi Krzywińskiej.

W tej malowniczej krainie swoje podwoje otwiera gospodarstwo agroturystyczne Państwa Doroty i Czesława Kaczmarków. Ich „Zielona Chata” stoi w centrum wsi Cichowo, nad samym jeziorem, przy strzeżonej plaży. Kolorowy ogród schodzi niemalże do samego jeziora. Dla swoich gości gospodarze przygotowali 4 pokoje (2, 3, 4, 5-osobowe) na piętrze domu, z osobnym wejściem, co gwarantuje niezależność i prywatność. Do dyspozycji turystów jest duża łazienka, kuchnia z podstawowym wyposażeniem, salon z kominkiem, a tam książki, czasopisma i zabawki dla dzieci. Duży taras z widokiem na jezioro stwarza dogodne warunki do kontemplowania piękna tutejszej przyrody. W 2013 r. został oddany do użytku gości budynek, w którym są 2 pokoje 3-osobowe i 1 pokój 5-osobowy, każdy z łazienką oraz aneks kuchennym z kompletnym wyposażeniem. Samochód można bezpiecznie zaparkować w obejściu. Gospodarze oferują też 3-osobową w pełni wyposażoną przyczepę campingową oraz duże pole namiotowe, gdzie można rozbić własny namiot lub postawić przyczepę campingową, tuż nad jeziorem. Osoby, które wybiorą tę formę wypoczynku, mają zapewniony dostęp do kuchni, łazienki i prądu. Państwo Kaczmarkowie organizują uroczystości rodzinne i okolicznościowe oraz imprezy plenerowe, m.in. pikniki dla szkół. W ofercie są biesiady przy ognisku, pływanie łodziami po jeziorze i jazda konna. Do dyspozycji gości są też boiska do piłki nożnej i siatkowej oraz badmintona, sprzęt sportowy, stół do tenisa stołowego, rowery, grill, plac zabaw dla dzieci i piaskownica, rower wodny oraz miejsce na ognisko. Atrakcją dla dzieci, a może i dorosłych również, są zwierzęta – koty, kozy i króliki. Na terenie gospodarstwa nie brakuje miejsca do zabawy, rekreacji i wypoczynku. Gospodarze zachęcają też do zwiedzania Cichowa i okolic oraz korzystania z licznych miejscowych atrakcji turystycznych.

Impreza, jaką jest Piknik Ekoagroturystyczny, ma umożliwić zdobycie lub też uzupełnienie wiedzy o ekologii i agroturystyce oraz wzmocnić ich pozycję w strategii rozwoju gminy i powiatu. Ma sprzyjać nawiązaniu współpracy między producentami żywności, kwaterodawcami wiejskimi i przetwórcami. Piknik to doskonała okazja do zaprezentowania kwaterodawców wiejskich jako potencjalnych klientów gospodarstw ekologicznych oraz producentów żywności tradycyjnej i regionalnej, jak i promowania oferty wielkopolskich gospodarstw agroturystycznych. Poprzez tę imprezę można starać się zachęcać konsumentów do kupowania żywności o wysokich walorach, w tym żywności ekologicznej.

W tym roku swoją obecnością spotkanie zaszczycili: Pan Zbigniew Haupt, Radny Sejmiku Województwa Wielkopolskiego, Pan Jacek Jankowiak, Prezes Okręgowego Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych w Lesznie oraz przedstawiciele władz samorządowych i samorządu rolniczego, przede wszystkim Pan Jacek Nowak, Burmistrz Miasta i Gminy Krzywiń wraz z Zastępcą – Panem Bartoszem Kobusem. Lokalną Grupę Działania „Gościnna Wielkopolska” w Pępowie reprezentował Burmistrz Miasta i Gminy Dolsk Pan Henryk Litka. Jak co roku organizatorzy mogli liczyć na obecność producentów ekologicznych i właścicieli gospodarstw agroturystycznych oraz przedstawicieli lokalnych mediów dziennikarskich. Obecni byli rolnicy zainteresowani ekologią i agroturystyką, lokalni wytwórcy oraz doradcy Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu.

W programie imprezy znalazły się zarówno wykłady, jak i pokaz oraz forum dyskusyjne. Wykład „Instrumenty wspierania polskiego rolnictwa przez samorząd na przykładzie gminy Krzywiń” wygłosił Pan Jacek Nowak, Burmistrz Miasta i Gminy Krzywiń. „Wstęp do rolnictwa ekologicznego” to wykład Pani Wioletty Kmiećkowiak, głównego specjalisty ds. ekologii i ochrony środowiska WODR w Poznaniu, która przedstawiła uczestnikom Pikniku również wykład „Uprawa szparagów”. Okazją do skosztowania produktów ekologicznych, tradycyjnych i lokalnych specjałów był pokaz „Swojskie smakuje najlepiej”. Natomiast forum dyskusyjne to ta część imprezy, podczas której odbywa się prezentacja ofert gospodarstw ekologicznych i agroturystycznych oraz lokalnych wytwórców, dzięki której producenci mogą się lepiej poznać i mogą zaprezentować się zarówno konsumentom, jak i innym osobom zainteresowanym ekologiczną produkcją żywności czy agroturystyką. Dzięki takim prezentacjom i dyskusjom zawiązuje się współpraca pomiędzy zainteresowanymi osobami, poszerza się grono odbiorców produktów i usług, wzbogaca się ich oferta. Miłym akcentem spotkania było wręczenie Państwu Dorocie i Czesławowi Kaczmarkom „Podziękowania Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu za pomoc w zorganizowaniu VII Pikniku Ekoagroturystycznego promującego ideę rolnictwa ekologicznego i agroturystyki”, podpisanego przez Dyrektora WODR, Pana Ryszarda Jaworskiego.

Oczywiście Piknik ma za zadanie zachęcać do powstawania gospodarstw ekologicznych i agroturystycznych, ale nie tylko o to chodzi. Ważne jest to, aby producentom i kwaterodawcom uświadomić korzyść płynącą ze współpracy w lokalnym środowisku, w regionie oraz jak ważna dla osiągnięcia sukcesu jest skuteczna promocja. Natomiast konsumentom impreza ta stwarza możliwość bezpośredniego zetknięcia się ze źródłem informacji o ekologii i agroturystyce oraz poznania walorów produktów ekologicznych, regionalnych, tradycyjnych.

Opracowanie: Wioletta Kmiećkowiak, Dział EOS WODR w Poznaniu

piknik-w-cichowie_1

piknik-w-cichowie_2

piknik-w-cichowie_3

piknik-w-cichowie_4

Obecnie chemiczne środki ochrony roślin zwykle przechowuje się krótko, często w ogóle. Ale czasami trzeba je przechowywać. Trzeba też coś zrobić z pozostałościami preparatów i resztkami cieczy użytkowej z opryskiwacza. Jednak niezależnie od czasu przechowywania środków ochrony roślin, muszą one być stosowane i magazynowane w sposób bezpieczny dla środowiska. W jaki sposób – mówią o tym stosowne akty prawne, m.in. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie sposobu postępowania przy stosowaniu i przechowywaniu środków ochrony roślin (Dz.U. z 2013 r., poz. 625).

Rozporządzenie określa szczegółowy sposób postępowania przy stosowaniu i przechowywaniu środków ochrony roślin, m.in.:  

  1. sposób:
    1. przechowywania środków ochrony roślin,
    2. przygotowywania środków ochrony roślin do zastosowania,
    3. postępowania z resztkami cieczy użytkowej po zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin,
    4. postępowania podczas czyszczenia sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin;
  2. wymagania, jakie powinny spełniać miejsca lub obiekty, w których są przechowywane środki ochrony roślin, uwzględniające minimalne odległości od określonych miejsc lub obiektów, po uwzględnieniu których można przechowywać te środki.

Na podstawie zawartych w nim zapisów można wnioskować, że jest to akt prawny skierowany szczególnie do rolników – profesjonalnie stosujących środki ochrony roślin.

Zgodnie z rozporządzeniem środki ochrony roślin przechowuje się w oryginalnych opakowaniach oraz w sposób uniemożliwiający kontakt tych środków z żywnością, napojami lub paszą, w sposób zapewniający, że nie zostaną przypadkowo spożyte lub przeznaczone do żywienia zwierząt, są niedostępne dla dzieci oraz nie istnieje ryzyko skażenia wód powierzchniowych i podziemnych, skażenia gruntu na skutek wycieku lub przesiąkania środków ochrony roślin w głąb profilu glebowego. Środki nie mogą też przedostawać się do systemów kanalizacyjnych, z wyłączeniem oddzielnej bezodpływowej kanalizacji wyposażonej w szczelny zbiornik ścieków lub w urządzenia służące do ich neutralizacji. Dlatego też w takich miejscach nie powinno być systemu kratek ściekowych odprowadzających wodę do ogólnego systemu kanalizacji.

Przygotowanie cieczy użytkowej również musi odbywać się w sposób ograniczający ryzyko skażenia wód powierzchniowych i podziemnych oraz gruntu, w tym na skutek wycieku lub przesiąkania środków ochrony roślin w głąb profilu glebowego. Czynność tą należy przeprowadzać w odległości nie mniejszej niż 20 m od studni, ujęć wody oraz zbiorników i cieków wodnych, w przypadku sporządzania cieczy użytkowej z zastosowaniem środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych.

Także z resztkami cieczy użytkowej pozostałymi po zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin należy postępować w sposób ograniczający ryzyko skażenia wód powierzchniowych i podziemnych oraz gruntu, przy czym resztki cieczy użytkowej po zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych należy:

  • zużyć po uprzednim rozcieńczeniu na powierzchni, na której przeprowadzono zabieg, w miejscu, w którym zastosowano środek ochrony roślin w mniejszej ilości, jeżeli jest to możliwe, lub
  • unieszkodliwić z wykorzystaniem rozwiązań technicznych zapewniających biologiczną degradację substancji czynnych środków ochrony roślin (np. BioBET) lub
  • unieszkodliwić w sposób inny niż wskazany powyżej, jeżeli jest on zgodny z przepisami o odpadach. Niestety nie został on w rozporządzeniu sprecyzowany.

Co do czyszczenia opryskiwacza, czyszczenie sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin przeprowadza się również w sposób ograniczający ryzyko skażenia wód powierzchniowych i podziemnych oraz gruntu, w tym na skutek wycieku lub przesiąkania środków ochrony roślin w głąb profilu glebowego i w odległości nie mniejszej niż 30 m od studni, ujęć wody oraz zbiorników i cieków wodnych, w przypadku czyszczenia  sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych. Jeżeli posiadamy stanowisko do mycia opryskiwaczy, przepis o odległości 30 m nas nie dotyczy.

Rozporządzenie reguluje również kwestie związane z magazynowaniem pestycydów. Środki ochrony roślin przechowuje się w miejscach lub obiektach, w których zastosowano rozwiązania zabezpieczające przed skażeniem wód powierzchniowych i podziemnych oraz gruntu, przy czym miejsca lub obiekty, w których są przechowywane środki ochrony roślin przeznaczone dla użytkowników profesjonalnych, powinny:

  1. być położone w odległości nie mniejszej niż 20 m od studni oraz zbiorników i cieków wodnych, chyba że środki te są przechowywane na utwardzonej nawierzchni z betonu szczelnego lub z innych trwałych materiałów izolacyjnych, które są nieprzepuszczalne dla cieczy. Znaczy to tyle, że magazyn ze środkami musi posiadać nieprzepuszczalną posadzkę, która zabezpieczy przed wyciekiem przypadkowo rozlanych czy rozsypanych środków poza magazyn;
  2. umożliwiać ich zamknięcie w sposób zapewniający, że przechowywane w nich środki są niedostępne dla osób trzecich.

W rozporządzeniu nie ma zapisu o obowiązku specjalnego oznaczenia magazynu środków. Natomiast przepisy wydane na podstawie Kodeksu pracy mówią o takim obowiązku. Dlatego też rolnicy zatrudniający pracowników, którzy podlegają wymogom Kodeksu pracy, muszą oznaczać magazyny. Pozostali rolnicy teoretycznie nie mają takiego obowiązku. Generalnie obowiązuje zasada, że środki ochrony roślin stosuje się i przechowuje zgodnie z zaleceniami zawartymi w etykiecie – instrukcji stosowania.

W rozporządzeniu zawarte są też wytyczne co do zasad i warunków przeprowadzania zabiegów ochrony roślin przy użyciu sprzętu agrolotniczego.

Rozporządzenie w całości obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.

Wioletta Kmiećkowiak
Dział EOS WODR w Poznaniu

Źródło:

  1. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie sposobu postępowania przy stosowaniu i przechowywaniu środków ochrony roślin (Dz. U. z 2013 r., poz. 625).
  2. Magazyny i rozlewanie środków po nowemu, Top agrar polska 2014 r.

 

Azbest posiada unikalne właściwości fizyczne i chemiczne, takie jak wytrzymałość na rozciąganie, elastyczność, odporność na działanie kwasów, zasad i innych substancji chemicznych, ogniotrwałość, a także trwałość szacowaną na 30 do 60 lat. Dzięki tym właśnie cechom znalazł on bardzo szerokie zastosowanie m.in. w budownictwie. Wyroby z azbestu stosowano powszechnie, gdyż miały mnóstwo zalet – były tanie, trwałe, odporne na ogień i korozję. Dachy pokryte eternitem, którego składnikiem jest azbest, stały się wręcz elementem krajobrazu. Pomimo zakazu produkcji i stosowania azbestu, nadal jeszcze sporo wokół nas wyrobów go zawierających. Wyroby zawierające azbest nie zagrażają bezpośrednio, dopóki nie podlegają działaniom mechanicznym tj. łamaniu, ścieraniu, działaniu warunków atmosferycznych lub, gdy ich stan techniczny ocenia się na dobry, a przy użytkowaniu spełniane są wymagania techniczne opisane w przepisach prawnych. W przeciwnym razie do atmosfery przedostają się maleńkie włókna azbestu, które dostając się do płuc, zwiększają ryzyko chorób azbestozależnych. Odpady azbestowo-cementowe zastosowane w budownictwie oraz do utwardzania dróg, podwórek czy podjazdów, ulegają zużyciu i degradacji pod wpływem warunków atmosferycznych i działań mechanicznych, a to jest przyczyną uwalniania się włókien azbestu do powietrza atmosferycznego. Miejsca występowania wyrobów zawierających azbest w budownictwie to najczęściej:

  • pokrycia dachów, jako płyty prasowane płaskie (typu Karo), faliste (typu NF) i gąsiory (typu GZN i GZD),
  • na strychach i ocieplonych stropodachach, jako obudowy stalowej konstrukcji nośnej, wykładziny stropów w budownictwie lekkim, a także jako wykładziny stropów wykonane przy użyciu natrysku lub tynku azbestowego,
  • w pomieszczeniach użytkowych budynków, jako obudowy konstrukcji nośnej, ściany działowe, ściany osłonowe czy elewacje, a także jako wykładziny ścian wykonane przy użyciu natrysku lub tynku azbestowego,
  • w piwnicach, w postaci izolacji urządzeń ciepłowniczych, rur, bojlerów, zaworów oraz w postaci sufitów podwieszonych.

Informacja o występowaniu azbestu w czy też na budynku lub obiekcie powinna być umieszczona w dokumentacji technicznej obiektu.

Ustawa o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest z 1997 r. dopuszcza wykorzystywanie azbestu lub wyrobów zawierających azbest w użytkowanych instalacjach, w tym w budynkach lub urządzeniach nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2032 r., a przepisy wykonawcze do tej ustawy określają sposoby i warunki bezpiecznego użytkowania oraz usuwania tych wyrobów. Ustawa Prawo ochrony środowiska nakłada na marszałka województwa obowiązek prowadzenia rejestru wyrobów zawierających azbest, co praktycznie oznacza, że w każdej gminie powinna zostać wykonana oraz powinna być aktualizowana inwentaryzacja tych wyrobów. Zgodnie więc z obowiązującymi przepisami osoba fizyczna, wykorzystująca (posiadająca) wyroby zawierające azbest na terenie swoich nieruchomości jest zobowiązana do wykonania inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest w miejscach ich wykorzystywania, poprzez sporządzenie spisu z natury rodzaju, ilości i miejsca ich wykorzystywania. Dokonuje się tego na specjalnym formularzu (dostępnym w Urzędzie Gminy, Miasta i Gminy, Miasta). Formularz pozwala obliczyć punkty i zakwalifikować produkt do jednego z trzech stopni pilności usunięcia azbestu z nieruchomości. Stopień pierwszy zobowiązuje do niezwłocznego usunięcia lub naprawy wyrobu zawierającego azbest. Stopień drugi nakłada obowiązek powtórzenia oceny po okresie jednego roku, natomiast stopień trzeci – po okresie pięciu lat. Pilny obowiązek wymiany dachu nastąpi w przypadku uzyskania w ocenie stanu wyrobu zawierającego azbest powyżej 120 punktów. Zgodnie z przepisami obowiązek usunięcia azbestu spoczywa na właścicielach budynków.

Wynik inwentaryzacji należy ująć w „Informacji o wyrobach zawierających azbest”, sporządzonej w dwóch egzemplarzach na wymienionym wcześniej formularzu. Osoby fizyczne, które nie są przedsiębiorcami, przedkładają „Informację…” odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a drugi egzemplarz przechowują przez okres jednego roku. Przekazanie tej informacji stanowi obowiązek właścicieli miejsc, w których jest wykorzystywany azbest lub wyroby zawierające azbest, a nie spełnienie tego obowiązku podlega karze grzywny na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. „Informacja o wyrobach zawierających azbest” musi być aktualizowana w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku. W niektórych gminach inwentaryzacja taka jest powierzana wyspecjalizowanym firmom usuwającym azbest, których pracownicy wypełniają ww. formularz razem z właścicielem (użytkownikiem wieczystym lub zarządcą) nieruchomości. W przypadku stwierdzenia występowania azbestu w użytkowanych miejscach lub wyrobach należy je oznakować oraz umieścić w widocznym miejscu instrukcję bezpiecznego postępowania w danym miejscu lub z danym wyrobem.

Przed przystąpieniem do prac polegających na zabezpieczaniu lub usuwaniu wyrobów zawierających azbest, właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości powinien zgłosić planowane prace do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, czyli starosty bądź wojewody (inspektora nadzoru budowlanego). Prace polegające na zdjęciu azbestu, transporcie i jego unieszkodliwieniu mogą zostać wykonane wyłącznie przez firmę posiadającą odpowiednie zezwolenia na wykonywanie tego typu zadań, co powinno być stosownie udokumentowane. Wykonawca taki, posiadając niezbędne wyposażenie techniczne i socjalne, zapewni zabezpieczenie pracowników oraz środowiska przed narażeniem na działanie azbestu. Listę podmiotów uprawnionych do usuwania azbestu prowadzi starostwo (często informacje te można uzyskać również w urzędzie gminy).

Właściciele budynków pokrytych eternitem często nie mają wystarczających środków, aby wymienić pokrycie dachowe. Koszty zdjęcia i usunięcia eternitu uzależnione są od stopnia skomplikowania konstrukcji dachu, lokalnych kosztów robocizny i odległości do najbliższego składowiska odpadów zawierających azbest. Niektóre gminy zawierają umowy z Wojewódzkimi Funduszami Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o dotacje do usuwania wyrobów zawierających azbest. Można z tego typu wsparcia finansowego skorzystać. W zależności od gminy dofinansowanie to może sięgać 100% kosztów demontażu, zbierania, transportu i unieszkodliwiania wyrobów zawierających azbest. Nowe pokrycie dachowe nie podlega dofinansowaniu.

Materiał przygotowany na podstawie artykułu Beaty Filipiak pt. „Usuwanie azbestu i wyrobów azbestowych pochodzących z domów i obiektów należących do osób fizycznych”, CDR Brwinów, 2014 r.

Wioletta Kmiećkowiak
Dział EOŚ WODR w Poznaniu

Lada moment żniwa – zbiory jęczmienia ozimego i rzepaku. Potem zbiór kolejnych upraw. Warto więc pomyśleć o poplonach, które to mają dobroczynne znaczenie dla gleb. Może facelia?

W ostatnich latach poplony zyskują na znaczeniu i to nie tylko dzięki programowi rolnośrodowiskowemu. Rolnicy dostrzegają bardzo korzystny wpływ poplonów na poprawę żyzności gleb. W glebie ważna jest obecność materii organicznej. Jej deficyt dotyka szczególnie gospodarstwa bez inwentarza. W tych gospodarstwach poplony mają ważne zadanie – pozostawić po sobie jak największą ilość materii organicznej. Poprawa żyzności gleby umożliwia uzyskiwanie zadowalających plonów o dobrej jakości. Poplony zwykle są wysiewane na polach, które przeznaczane są pod uprawę roślin jarych (zboża jare, buraki cukrowe, kukurydza, ziemniaki). W gospodarstwach, w których udział zbóż w strukturze zasiewów przekracza 70%, w pierwszej kolejności powinny być obsiewane poplonami po to, aby poprawić wartość stanowiska. W takich gospodarstwach warunkuje to zwyżkę plonów zbóż w porównaniu ze zbożami uprawianymi po sobie. Uprawa międzyplonów, pozostających na polu przez okres jesień – zima, zapobiega erozji wietrznej i wodnej gleb. Ma to ogromne znaczenie, szczególnie na glebach lekkich. Międzyplony wzbogacają glebę w próchnicę, co poprawia jej właściwości fizyko-chemiczne, reguluje stosunki wodno-powietrzne i ogranicza wymywanie składników mineralnych do głębszych warstw gleby oraz wykorzystuje nadmiar azotu zgromadzonego w glebie i ogranicza jego straty. Uprawa międzyplonów działa też fitosanitarnie – poprzez wysianie międzyplonu można bowiem wyeliminować lub ograniczyć rozwój niektórych patogenów. Międzyplony ścierniskowe lubią równomiernie rozłożone opady deszczu, najlepiej kiedy od lipca do września wynoszą one blisko 150 mm opadów. Średnia temperatura nie powinna być niższa niż 12°C. Długość okresu wegetacji to przeciętnie 65-90 dni.

Jakie rośliny wybiera się na międzyplony ścierniskowe? Najczęściej: gorczycę, facelię błękitną, łubiny, seradelę, bobik, groch pastewny, rzepak. Można też sporządzić mieszanki z tych gatunków o zbliżonej długości okresu wegetacji i wymaganiach glebowych oraz podobnej wielkości nasion, aby mieć ułatwiony łączny siew.

Facelia

Facelia błękitna (Phacelia tanacetifolia) należy do rodziny faceliowatych (Hydrophyllaceae). Jest rośliną jednoroczną, szorstkoowłosioną, o charakterystycznych niebieskofioletowych kwiatach, obcopylną, zapylaną głównie przez pszczoły. Facelia jest też znaną i cenioną rośliną miododajną. Uprawiana w poplonie ścierniskowym najczęściej nie osiąga jednak przed zbiorem pełni kwitnienia ze względu na krótki okres wegetacji.

Facelia jest jedną z najbardziej niezawodnych roślin poplonowych uprawianych na wszystkich rodzajach gleb. Potrafi pobierać wymyte składniki pokarmowe z głębszych warstw gleb ze względu na głęboki, dobrze rozwinięty system korzeniowy, i przemieszczać je do części nadziemnej. Ma niewielkie wymagania glebowe (można ją uprawiać w zasadzie na wszystkich rodzajach gleb), ale gleba powinna być w dobrej kulturze, niezaperzona i niezakwaszona (pH obojętne). Jest odporna na suszę, dość dobrze znosi jesienne przymrozki (-7 do -10°C). Charakteryzuje się krótkim okresem wegetacji (90-110 dni w zależności od warunków pogodowych). Dzięki szybkiemu tempu wzrostu facelia zagłusza wschodzące chwasty i chroni glebę przed stratami wilgoci.

Przy sprzyjających warunkach pogodowych dobry plon zielonej masy można otrzymać już po 50-60 dniach. W poplonie ścierniskowym, gdy rośliny facelii osiągną wysokość 30-40 cm, można otrzymać 20-30 t/ha zielonki. Jako roślina poplonowa uprawiana na mulcz, łatwo się kruszy po przemarznięciu i wiosną można zastosować siew bezpośredni buraków czy kukurydzy w mulcz. Zieloną masę facelii można bezpośrednio przyorać, zwałować lub rozdrobnić i przyorać. Przyorana zielona masa może zastępować obornik, jego równowartość dochodzącą do 200-250 dt. Korzystny stosunek C:N wpływa na dobry rozkład zielonej masy facelii w glebie.

Dobór poplonów oraz termin siewu zależą od rejonu kraju. Facelię zwykle można wysiewać od 25 lipca do 15 sierpnia. Wcześniejszy wysiew facelii ogranicza się w zasadzie do stano-wisk po sprzęcie pierwszych przedplonów takich jak: jęczmień ozimy czy rzepak. Wysiew w terminie późniejszym nie zapewni jednak dobrych plonów biomasy. Zaleca się wysiew w ilości 8-10 kg na hektar (na lepszych glebach). Na słabszych stanowiskach zaleca się wysiewać do 12 (15) kg. Przedsiewna uprawa gleby polega na bezpośrednim wykonaniu orki na głębokość 12-15 cm po zbiorze przedplonu oraz doprawieniu agregatem z wałem strunowym na głębokość 2-3 cm.

Aby uzyskać dobry plon facelii, należy zadbać o jej nawożenie: przed wykonaniem orki należy zastosować do 50 kg P2O5 i 60-80 kg K2O na hektar. Azot trzeba podać w ilości 60 kg na hektar, połowę zalecanej dawki przed siewem facelii, a resztę w czasie wegetacji. Nasiona facelii błękitnej powinno się wysiewać w rzędy 10-15 cm lub 20-25 cm na głębokość 2-3 cm. Preferuje się lekkie wałowanie gleby przed siewem, aby umożliwić szybsze wschody i lepsze podsiąkanie wody.

W poplonach, po wcześnie schodzących przedplonach, można ją wysiewać w następujących mieszankach: facelia (4 kg) + wyka (40 kg), facelia (4 kg) + seradela (40 kg). W praktyce stosuje się często mieszanki: facelia (5 kg) + gorczyca (10 kg), facelia (4 kg) + łubin żółty (80 kg).

Facelia z przeznaczeniem na przeoranie jest szczególnie zalecana przy rekultywacji gruntów zdegradowanych (czasowo wyłączonych z produkcji). Ma też działanie fitosanitarne na glebę – ogranicza ilość mątwika. Facelia nie jest też atakowana przez choroby i szkodniki, w związku z tym, że pomiędzy nią a innymi gatunkami uprawnymi nie występuje pokre-wieństwo gatunkowe.

Na podstawie danych COBORU można uznać, że w obrocie znajdują się następujące odmiany facelii: Angelia, Asta, Lisette, Natra, Stala, Anabela i Atara.

Wioletta Kmiećkowiak
Dział EOŚ WODR w Poznaniu

Źródło:
1) dr. inż. Andrzej Lewandowski „Farmer” 13/2006
2) dr Danuta Leszczyńska, X’12, www.farmer.pl
3) Krajowy Rejestr Odmian 2014,
www.coboru.pl

 

Niebawem półmetek realizacji programów działań dla OSN na lata 2012-2016. Warto więc przypomnieć o obowiązkach wynikających z programów „naprawczych” przygotowanych do realizacji na tych obszarach. Informacje o zasadach gospodarowania na OSN można uzyskać w Ośrodkach Doradztwa Rolniczego, w urzędach gmin i na stronach internetowych.

OSN to obszary szczególnie narażone na zanieczyszczenia związkami azotu pochodzącego ze źródeł rolniczych, na których występują wody zanieczyszczone lub wody zagrożone zanieczyszczeniem. Wyznaczane są one zgodnie z zaleceniami Dyrektywy Rady 91/676/EWG z 12 grudnia 1991 r. dotyczącej ochrony wód przed zanieczyszczeniami azotanami pochodzenia rolniczego, zwanej Dyrektywą Azotanową. Aby zapobiegać pogorszeniu stanu wód, jak i poprawić stan wód, w których pogorszenie już nastąpiło – ich jakość spadła poniżej określonych prawem norm, należy przede wszystkim dążyć do poprawy praktyki rolniczej. Dlatego też dla OSN opracowywane są Programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych. Wprowadzane są one rozporządzeniami dyrektorów RZGW, dla Wielkopolski – RZGW w Poznaniu i we Wrocławiu. Programy działań realizowane są przez 4 lata, począwszy od dnia ich wejścia w życie. Obecnie obowiązujące Programy, na lata 2012-2016, są takie same dla wszystkich OSN w całej Polsce. Od lipca 2012 r. obowiązują też w naszym kraju nowe obszary OSN.

Obowiązki dla osób prowadzących działalność rolniczą na OSN w zakresie poprawy praktyki rolniczej, określone zostały jako ogólne zasady – wynikające z przepisów prawa krajowego oraz wymogi szczegółowe dla OSN. Zgodnie z Programem nawozy naturalne i organiczne stosuje się na gruntach ornych w okresie od dnia 1 marca do dnia 15 listopada, a nawozy płynne naturalne na łąkach trwałych i pastwiskach trwałych – od dnia 1 marca do dnia 15 sierpnia. Natomiast nawozy stałe naturalne stosuje się na łąkach trwałych od dnia 1 marca do dnia 30 listopada, a na pastwiskach trwałych od dnia 1 marca do dnia 15 kwietnia i od dnia 15 października do dnia 30 listopada. Nawożenia nie stosuje się przez cały rok na glebach nieuprawianych, w tym na ugorach. Natomiast nawozy azotowe mineralne stosuje się na gruntach ornych i w uprawach wieloletnich od dnia 1 marca do dnia 15 listopada. Termin 15 listopada nie dotyczy producentów buraków i kukurydzy, którzy zawarli umowę kontraktacyjną na dostawę buraków i kukurydzy po dniu 15 listopada. Dla nich jesienny termin graniczny stosowania nawozów azotowych mineralnych oblicza się dodając 14 dni do terminu dostawy produktów rolnych objętych umową kontraktacyjną, jednak nie później niż po zakończeniu okresu wegetacyjnego w danym regionie. Na łąkach trwałych i pastwiskach trwałych nawozy azotowe mineralne stosuje się od dnia 1 marca do dnia 15 sierpnia.

W 2016 roku, czyli na koniec obowiązywania obecnego Programu, rolnicy muszą posiadać zbiorniki na płynne nawozy naturalne, szczelne i o pojemności umożliwiającej gromadzenie nawozów przez co najmniej 6 miesięcy. Nie ma obowiązku posiadania płyty obornikowej, ale obornik należy przechowywać w sposób, który uchroni przed przenikaniem odcieków do wód lub do gruntu, lub w przypadku utrzymywania zwierząt na głębokiej ściółce, w budynku inwentarskim o nieprzepuszczalnym podłożu. Miejsca do przechowywania musi wystarczyć na co najmniej 6 miesięcy. Sposób obliczania pojemności płyty i zbiorników precyzuje załącznik nr 3 do Programu. W okresie od dnia 1 marca do dnia 31 października, jednak nie dłużej niż przez 12 tygodni, dopuszcza się złożenie obornika na pryzmie bezpośrednio na gruncie przy zachowaniu następujących wymagań:

  1. pryzmy lokalizuje się poza zagłębieniami terenu na możliwie płaskim terenie o dopuszczalnym spadku do 3%, na terenie nie piaszczystym i nie podmokłym, w odległości większej niż 20 m od linii brzegu wód powierzchniowych;
  2. w przypadku potrzeby ponownego złożenia obornika na pryzmie w kolejnym sezonie wegetacyjnym, pryzmy muszą być lokalizowane w innym miejscu;
  3. lokalizację pryzmy oraz datę złożenia obornika w danym roku na danej działce prowadzący działalność rolniczą na OSN zaznacza na mapie lub szkicu działki, które przechowuje przez okres obowiązywania Programu i rok po jego zakończeniu.

Pasze soczyste przechowuje się na zabezpieczonym gruncie w taki sposób, aby wycieki nie przedostawały się do gruntu i wód, w szczególności w silosach, na płytach lub na podkładzie z foli i sieczki oraz pod przykryciem foliowym. Kiszonki składuje się w odległości większej niż 20 m od linii brzegu wód powierzchniowych oraz źródeł i ujęć wody.

Nawozy stosuje się oraz rolniczo wykorzystuje ścieki na glebach nie zamarzniętych powierzchniowo. Zapis nie dotyczy pierwszej wiosennej dawki nawozów azotowych na uprawach roślin ozimych na glebach zamarzniętych powierzchniowo (nocne przymrozki i odwilże w dzień), jeżeli uzasadniają to względy agrotechniczne. Ilość zastosowanych w ciągu roku nawozów naturalnych w każdym gospodarstwie nie może przekroczyć dawki 170 kg azotu w czystym składniku na 1 ha użytków rolnych.

Do opracowania planu nawożenia zobowiązani są wszyscy prowadzący działalność rolniczą na OSN gospodarujący na powierzchni powyżej 100 ha użytków rolnych na OSN (stanowiących własność prowadzącego działalność rolniczą na OSN, dzierżawionych przez niego lub będących w jego użytkowaniu lub w użytkowaniu wieczystym). W gospodarstwie takim nie można stosować wyższych dawek nawożenia niż dawki wynikające z planu nawożenia, nawet jeżeli dawki określone w załączniku nr 5 do Programu są wyższe. Załącznik nr 5 zawiera informacje o maksymalnych dawkach nawożenia azotem (ze wszystkich źródeł) dla poszczególnych upraw w plonie głównym N w kg/ha składnika działającego. Bilans azotu na potrzeby opracowania planu nawożenia sporządza się metodą „na powierzchni pola”. Plan nawożenia należy przechowywać przez okres obowiązywania Programu i rok po jego zakończeniu. Z kolei prowadzący działalność rolniczą na OSN gospodarujący na powierzchni do 100 ha użytków rolnych na OSN (stanowiących własność prowadzącego działalność rolniczą na OSN, dzierżawionych przez niego lub będących w jego użytkowaniu lub w użytkowaniu wieczystym) stosują dawki nieprzekraczające maksymalnych dawek nawożenia azotem dla upraw w plonie głównym, o których mowa w wymienianym już załączniku nr 5 do Programu.

Ilość dostępnego dla roślin azotu zawartego w nawozach naturalnych ustala się według zawartości w nich tzw. azotu działającego, który wylicza się w oparciu o równoważnik nawozowy – załącznik nr 6 do Programu.

Prowadzący działalność rolniczą na OSN zobowiązani są do prowadzenia dokumentacji wszystkich zabiegów agrotechnicznych, a w szczególności związanych z nawożeniem (termin, rodzaj, zastosowana dawka pod daną uprawę). Dokumentację należy przechowywać przez okres obowiązywania Programu i rok po jego zakończeniu.

W zdecydowanej większości wymogi powyższe obowiązują od dnia 1 marca 2013 roku. Od dnia wejścia w życie Programu, tj. od września 2012 r. obowiązują przepisy, które mówią o konieczności przechowywania nawozów płynnych naturalnych w taki sposób, aby wycieki nie przedostawały się do gruntu i wód oraz o warunkach przechowywania pasz soczystych. Z kolei na koniec obowiązywania Programu, tj. w 2016 r. należy zapewnić odpowiednią pojemność miejsc gromadzenia nawozów naturalnych.

Wioletta Kmiećkowiak
Dział EOŚ WODR w Poznaniu

Źródło:

  1. ROZPORZĄDZENIE DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ w Poznaniu z dnia 17.08.2012 r. w sprawie wprowadzenia programu działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych (Dz.  U. Woj. Wlkp., Poznań, 20.08.2012r., poz. 3601).
  2. ROZPORZĄDZENIE NR 5/2012 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ we Wrocławiu z dnia 13 września 2012 r. w sprawie wprowadzenia programu działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych (DZIENNIK URZEDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO, Wrocław, dnia 17 września 2012 r., poz. 3157 i DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO, Poznań, dnia 14 września 2012 r., poz. 3847).

 

Ochrona środowiska jest jednym z priorytetów Unii Europejskiej, kładzie się na nią coraz większy nacisk w różnych gałęziach gospodarki, także w rolnictwie. Ale nie tylko produkcja rolnicza oddziałuje na środowisko naturalne. Negatywny jest wpływ odpadów – stałych i płynnych. Ścieki to poważny problem, dlatego prawidłowe ich zagospodarowanie jest niezwykle istotne. W sytuacji braku sieci kanalizacyjnej, preferowanym rozwiązaniem są przydomowe oczyszczalnie ścieków. Możliwe jest nawet uzyskanie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym z tytułu zainstalowania tego typu oczyszczalni w gospodarstwie.

Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (teks jednolity w Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 z późn. zm.), podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych, m.in. na budowę lub modernizację obiektów służących ochronie środowiska. Potoczne znaczenie pojęcia "obiektów służących ochronie środowiska" wskazuje, iż chodzi tu o wszelkie budynki, budowle i inne obiekty i urządzenia mające na celu ochronę (zapobieganie niszczeniu) środowiska przyrodniczego. Będą więc nimi niewątpliwie m.in. zbiorniki na gnojowicę, płyty gnojowe, przepompownie, zbiorniki bezodpływowe ścieków bytowych i produkcyjnych, zbiorniki odciekowe. Za obiekty służące ochronie środowiska należy uznać m.in. oczyszczalnie ścieków, filtry kominowe, urządzenia kanalizacyjne, nowoczesne systemy ogrzewania. Trzeba podkreślić, że art. 13 ust. 1 pkt 1 u.p.r. nie uzależnia stosowania ulgi inwestycyjnej od tego, aby głównym celem obiektów, o których mowa w tym przepisie, była ochrona środowiska; wystarczy, że obiekt ten - obok swojej funkcji podstawowej - ma pozytywny wpływ na ochronę środowiska. Zastanawiać by się można nad silosem na kiszonkę. W ocenie jednak autora niniejszego opracowania, dzięki przetrzymywaniu kiszonki w odpowiednim silosie niemożliwe staje się przedostawanie do gleby powstałych w procesie tworzenia tego rodzaju paszy, kwasów, substancji ciekłych. W związku z tym faktem silos taki także należy traktować jako obiekt służący ochronie środowiska.

Ulga przyznawana jest po zakończeniu inwestycji i polega na odliczeniu od należnego podatku rolnego od gruntów położonych na terenie gminy, w której została dokonana inwestycja – w wysokości 25% udokumentowanych rachunkami nakładów inwestycyjnych. Kwota ulgi obliczana jest z urzędu w decyzji, która ustala wysokość zobowiązania podatkowego. Podatnik składający deklarację na podatek rolny odlicza, określoną w decyzji, kwotę przyznanej ulgi od należnego podatku rolnego. Ulga przyznawana jest tylko na wniosek podatnika.

Jeżeli jednak wydatki, w tym także wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków, zostały sfinansowane w całości lub w części, ze środków publicznych, ulga inwestycyjna w podatku rolnym nie przysługuje.

Źródło:

  1. TopAgrarPolska 5/2014.
  2. Dz. U. z 2013 r., poz. 1381.
  3. Krzysztof Kamiński, Vademekum Głównego Księgowego, listopad 2012 (www.podatki.abc.com.pl)
  4. www.finansepubliczne.bdo.pl

Trudno byłoby zrezygnować ze stosowania środków ochrony roślin. W zasadzie jest to niemożliwe. Ale możliwe, a wręcz bezwzględnie konieczne jest stosowanie ich w taki sposób, aby w jak najmniejszym stopniu negatywnie oddziaływały na otoczenie, na ludzi i na środowisko naturalne. Wymagania i normy, określone w przepisach prawa, obowiązujące w tym obszarze służą właśnie temu, aby stosowane środki ochrony roślin miały jak najmniejsze negatywne oddziaływanie i były pomocne stosującym je osobom w prawidłowym postępowaniu ze  środkami.

Jednym z takich aktów prawnych jest ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. poz. 455). Wydane na podstawie powyższej ustawy rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie warunków stosowania środków ochrony roślin (Dz. U. z 2014 r., poz. 516) określa:

  1. minimalne odległości od określonych miejsc lub obiektów, po uwzględnieniu których można stosować środki ochrony roślin,
  2. warunki atmosferyczne, w jakich można stosować środki ochrony roślin,
  3. minimalną powierzchnię, na której można stosować środki ochrony roślin przy użyciu sprzętu agrolotniczego.

Środki ochrony roślin, z zastrzeżeniem § 5 (patrz poniżej), stosuje się na terenie otwartym przy użyciu:

  1. sprzętu naziemnego w odległości co najmniej 20 m od pasiek,
  2. opryskiwaczy ciągnikowych i samobieżnych polowych lub sadowniczych w odległości co najmniej 3 m od krawędzi jezdni dróg publicznych, z wyłączeniem dróg publicznych zaliczanych do kategorii dróg gminnych oraz powiatowych,
  3. opryskiwaczy ciągnikowych i samobieżnych sadowniczych w odległości co najmniej 3 m od zbiorników i cieków wodnych oraz terenów nieużytkowanych rolniczo, innych niż będących celem zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin,
  4. opryskiwaczy ciągnikowych i samobieżnych polowych w odległości co najmniej 1 m od zbiorników i cieków wodnych oraz terenów nieużytkowanych rolniczo, innych niż będących celem zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin,
  5. sprzętu agrolotniczego w odległości co najmniej 100 m od pasiek, krawędzi jezdni dróg publicznych zaliczanych do kategorii dróg krajowych, zbiorników i cieków wodnych oraz terenów nieużytkowanych rolniczo, innych niż będących celem zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin, przy kierunku wiatru wiejącego w stronę tych miejsc lub obiektów,
  6. sprzętu agrolotniczego montowanego na śmigłowcu w odległości co najmniej:
    1. 15 m od krawędzi jezdni dróg publicznych zaliczanych do kategorii dróg krajowych, zbiorników i cieków wodnych oraz terenów nieużytkowanych rolniczo, innych niż będących celem zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin, przy kierunku wiatru innym niż określony w pkt 5,
    2. 20 m od pasiek, przy kierunku wiatru innym niż określony w pkt 5,
  7. sprzętu agrolotniczego montowanego na statku powietrznym innym niż śmigłowiec w odległości co najmniej 20 m od pasiek, krawędzi jezdni dróg publicznych zaliczanych do kategorii dróg krajowych, zbiorników i cieków wodnych oraz terenów nieużytkowanych rolniczo, innych niż będących celem zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin, przy kierunku wiatru innym niż określony w pkt 5 – chyba że w etykiecie środków ochrony roślin podano większe odległości od tych miejsc lub obiektów, po uwzględnieniu których można stosować te środki.

Odległości od zbiorników i cieków wodnych są mierzone w linii prostej od krawędzi koryta naturalnego cieku wodnego, kanału lub rowu lub górnej krawędzi misy zbiornika wodnego.

Środki ochrony roślin na terenie otwartym stosuje się, jeżeli prędkość wiatru nie przekracza 4 m/s.

Środki ochrony roślin na terenie otwartym stosuje się przy użyciu sprzętu agrolotniczego, jeżeli:

  1. wilgotność względna powietrza jest nie mniejsza niż 60%;
  2. obszar, na którym stosuje się te środki, wynosi co najmniej 3 ha.

§ 5. Środki ochrony roślin, dla których zostało wydane zezwolenie na wprowadzanie do obrotu przed dniem 14 czerwca 2011 r. i których etykieta nie określa minimalnej odległości, w jakiej można je stosować od zbiorników i cieków wodnych, mogą być stosowane na terenie otwartym przy użyciu opryskiwaczy ciągnikowych i samobieżnych polowych lub sadowniczych, jeżeli miejsce ich stosowania jest oddalone o co najmniej 20 m od zbiorników i cieków wodnych.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Źródło: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie warunków stosowania środków ochrony roślin (Dz. U. z 2014 r., poz. 516)

Wioletta Kmiećkowiak

Dział EOŚ WODR w Poznaniu

Wymóg stosowania środków ochrony roślin sprzętem sprawnym technicznie, który użyty zgodnie z przeznaczeniem nie spowoduje zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska, jest wymogiem wzajemnej zgodności (cross-compliance). Jest to też uzasadnione ekonomicznie, bo sprawny opryskiwacz pozwala na precyzyjne wykorzystanie środków ochrony roślin, które przecież wcale tak mało nie kosztują.

Badaniom w celu potwierdzenia sprawności technicznej poddaje się będący w użytkowaniu:

1) następujący sprzęt naziemny:

a) opryskiwacze ciągnikowe i samobieżne polowe lub sadownicze,

b) opryskiwacze wyposażone w belkę opryskową montowane na pojazdach kolejowych,

c) sprzęt przeznaczony do stosowania środków ochrony roślin inny niż określony w lit. b montowany na pojazdach kolejowych, zwany dalej „innym sprzętem kolejowym”;

2) sprzęt agrolotniczy

Szczegółowe zapisy dotyczące sprawności technicznej opryskiwaczy znajdują się w rozporządzeniu MRiRW z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie wymagań dotyczących sprawności technicznej sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin (Dz. U. z 2013 r., poz. 1742). § 4. tego rozporządzenia mówi, że: „Badania w celu potwierdzenia sprawności technicznej sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin przeprowadza się w odstępach czasu nie dłuższych niż 3 lata, przy czym pierwsze badanie tego sprzętu przeprowadza się nie później niż po upływie 5 lat od dnia jego nabycia”.

Z dniem 1 stycznia 2014 roku wprowadza się obowiązek przeprowadzenia pierwszego badania technicznego opryskiwaczy ciągnikowych i samobieżnych nie później niż 5 lat od dnia ich nabycia. Jednakże wydłużenie terminu badania z 3 do 5 lat dotyczy tylko tych opryskiwaczy, które zostały nabyte po 1 stycznia 2014 r. Zatem opryskiwacz wyprodukowany w 2013 r. i zakupiony przed 31 grudnia 2013 r. ma badanie ważne tylko 3 lata. Ale ten sam sprzęt wyprodukowany w 2013 r., a nabyty po 1 stycznia 2014 r., ma badanie ważne już przez 5 lat. Jeżeli więc opryskiwacz został zakupiony przed 1 stycznia 2014 r. i termin ważności badań kończy się w 2014 roku lub kolejnych latach, nowe przepisy nie przewidują wydłużenia terminu ważności badań o 2 lata (art. 96. w Dz. U. z 2013 r., poz. 455: Wyniki badań sprawności technicznej opryskiwaczy ciągnikowych i samobieżnych polowych lub sadowniczych przeprowadzonych przed dniem 1 stycznia 2014 r. na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność przez okres 3 lat od dnia przeprowadzenia tych badań”).

Źródło: 1) Dz. U. z 2013 r., poz. 1742. 2) Dz. U. z 2013 r., poz. 455. 3) Top agrar polska 4/2014.

 

Wioletta Kmiećkowiak

Dział EOŚ WODR w Poznaniu

W Dzienniku Ustaw z dnia 27 marca 2014 r. pod pozycją 393 zostało opublikowane Obwieszczenie MRiRW z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia szkoleń z zakresu ich stosowania. Rozporządzenie określa szczegółowy sposób stosowania nawozów oraz jednostki organizacyjne upoważnione do prowadzenia szkoleń z zakresu stosowania nawozów.
Zgodnie z zapisami w rozporządzeniu:

  • nawozy stosuje się równomiernie na całej powierzchni pola w sposób wykluczający nawożenie pól i upraw do tego nieprzeznaczonych;
  • nawozy mogą być stosowane łącznie ze środkami ochrony roślin jedynie wówczas, gdy jest to przewidziane w instrukcji stosowania środka ochrony roślin lub nawozu;
  • przy ustalaniu dawek nawozu uwzględnia się potrzeby pokarmowe roślin i zasobność gleby w składniki pokarmowe, a w przypadku stosowania odpadów w rozumieniu przepisów o odpadach, środków wspomagających uprawę roślin i dodatków do wzbogacenia gleby – również dawki składników pokarmowych wprowadzanych do gleby z tymi substancjami;
  • nawozy naturalne i organiczne, w postaci stałej lub płynnej, stosuje się w okresie od dnia 1 marca do dnia 30 listopada, z wyjątkiem nawozów stosowanych pod uprawy pod osłonami (szklarnie, inspekty, namioty foliowe);
  • nawozy naturalne i organiczne, w postaci płynnej, stosuje się przy użyciu rozlewaczy, aplikatorów doglebowych, deszczowni lub wozów asenizacyjnych wyposażonych w płytki rozbryzgowe lub węże rozlewowe;
  • nawozy naturalne i organiczne, w postaci stałej, mogą być stosowane podczas wegetacji roślin (pogłównie) tylko na użytkach zielonych i na wieloletnich uprawach polowych roślin nieprzeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi;
  • nawozy naturalne przykrywa się lub miesza z glebą nie później niż następnego dnia po ich zastosowaniu, z wyłączeniem nawozów stosowanych w lasach oraz na użytkach zielonych;
  • nawozy, z wyłączeniem gnojowicy, stosuje się na gruntach rolnych w odległości co najmniej 5 m od brzegu:
    1. jezior i zbiorników wodnych o powierzchni do 50 ha;
    2. cieków wodnych (woda - rzeki, potoki, strugi i inne wody - płynąca stale, okresowo lub chwilowo w korycie naturalnym bądź sztucznym);
    3. rowów, z wyłączeniem rowów o szerokości do 5 m liczonej na wysokości górnej krawędzi brzegu rowu;
    4. kanałów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145, z późn. zm.) - sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna co najmniej 1,5 m przy ich ujściu lub ujęciu;
  • nawozy stosuje się na gruntach rolnych w odległości co najmniej 20 m od brzegu:
    1. jezior i zbiorników wodnych o powierzchni powyżej 50 ha;
    2. ujęć wody, jeżeli nie ustanowiono strefy ochronnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne;
    3. obszarów morskiego pasa nadbrzeżnego.
  • gnojowicę stosuje się na gruntach rolnych w odległości co najmniej 10 m od brzegu:
    1. jezior i zbiorników wodnych o powierzchni do 50 ha;
    2. cieków wodnych;
    3. rowów, z wyłączeniem rowów o szerokości do 5 m liczonej na wysokości górnej krawędzi brzegu rowu;
    4. kanałów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne;
  • nawozy naturalne w postaci płynnej mogą być stosowane:
    1. gdy poziom wody podziemnej jest poniżej 1,2 m;
    2. poza obszarami płytkiego występowania skał szczelinowych;
  • jednostkami organizacyjnymi upoważnionymi do prowadzenia szkoleń z zakresu stosowania nawozów są:
    1. Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w zakresie stosowania nawozów w uprawach polowych;
    2. Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach w zakresie stosowania nawozów w uprawach sadowniczych, roślin ozdobnych i trawników oraz warzywnictwie;
    3. Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach w zakresie stosowania nawozów na użytkach zielonych;
    4. Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie oraz jego oddziały;
    5. wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego oraz ich oddziały;
    6. Krajowa Stacja Chemiczno-Rolnicza w Warszawie oraz okręgowe stacje chemiczno rolnicze;
    7. uczelnie prowadzące studia wyższe na kierunku rolnictwo.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Źródło: Dziennik Ustaw z dnia 27 marca 2014 r., poz. 393.
Wioletta Kmiećkowiak
Dział EOŚ WODR w Poznaniu