Email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

„Rolnictwo a środowisko – dobre praktyki” to seminarium, które zorganizował Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu, wraz z Zespołem Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego. Spotkanie odbyło się 13 listopada 2015 r. w Centrum Wystawowo-Edukacyjnym w Gołaszynie. Seminarium zostało zorganizowane, aby propagować dobre przykłady i praktyki związane z ochroną środowiska na obszarach wiejskich, w tym związane z potrzebą zwiększania i ochrony bioróżnorodności oraz możliwością wsparcia instytucjonalnego i finansowego tych przedsięwzięć.

Dla zrównoważonego rozwoju kraju tereny wiejskie mają ogromne znaczenie. Obszary te pełnią szereg kluczowych funkcji, zarówno w sferze produkcji rolniczej, pozarolniczej i konsumpcji, jak i dostarczania dóbr publicznych. Na obszarach wiejskich zlokalizowana jest ogromna większość form ochrony przyrody i realizowane są różne rodzaje aktywności gospodarczej. Ochrona środowiska jest jednym z priorytetów Unii Europejskiej, a wyzwania, które wynikają z nowej Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2014-2020, są związane m.in. z koniecznością łagodzenia skutków zmian klimatu, racjonalnym zarządzaniem zasobami wodnymi i ochroną bioróżnorodności. Taki stan rzeczy sprawia, że promocja dobrych praktyk rolniczych nabiera nowego wymiaru. Coraz wyższe standardy i coraz większe wymagania stawiane rolnictwu, związane z bezpieczeństwem żywności, kwestiami środowiskowymi i klimatycznymi, wymagają ciągłego doskonalenia wiedzy i umiejętności oraz wypracowywania i wdrażania rozwiązań innowacyjnych. Podjęcie realizacji takich zadań, jak to seminarium, jest przedsięwzięciem edukacyjnym sprzyjającym wypracowywaniu wśród producentów rolnych umiejętności samodzielnego rozpoznawania, oceny i eliminacji zagrożeń dla środowiska w obszarze gospodarstwa rolnego.

Uczestnikami seminarium w Gołaszynie byli rolnicy i rolniczki z powiatów regionu leszczyńskiego, przedstawiciele instytucji i firm związanych z ochroną środowiska i rolnictwem w regionie oraz przedstawiciele lokalnego samorządu, producenci żywności regionalnej i tradycyjnej, przedstawiciele lokalnych mediów dziennikarskich oraz doradcy i specjaliści branżowi WODR w Poznaniu. Podczas seminarium wykłady wygłosili:

  • Pan Sławomir Gacka, Prezes ProBiotics Polska nt. „Rolnictwo a środowisko – dobre praktyki. Znaczenie pożytecznych mikroorganizmów”;
  • Pani Kornelia Knioła z Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego nt. „Ostoje bioróżnorodności w krajobrazie rolniczym”;
  • Pani Anna Giera z Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu nt. „Ochrona owadów zapylających elementem zachowania bioróżnorodności”;
  • Pani Wioletta Kmiećkowiak z Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu nt. „WPR 2014-2020 – fundusze wspierające ochronę środowiska na obszarach wiejskich”.

Uczestnicy spotkania mogli również sprawdzić swoją wiedzę w obszarze zagadnień dotyczących bioróżnorodności w krajobrazie rolniczym, podczas krótkiego quizu przeprowadzonego przez Panią Kornelię Knioła reprezentującą Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego. Trzy osoby – zwycięzcy quizu otrzymały nagrody – pięknie wydane albumy o tematyce przyrodniczej, ufundowane właśnie przez Zespół Parków. Dla uczestników spotkania organizatorzy przygotowali wydawnictwa tematycznie związane z prezentowanymi zagadnieniami.

Tematyka wykładów okazała się trafnie dobrana, czego dowodzi bardzo ożywiona dyskusja, która rozgorzała po części wykładowej spotkania. Uczestnicy seminarium chętnie zadawali pytania, wymieniali się swoimi doświadczeniami i spostrzeżeniami. Wiele pytań dotyczyło roli i znaczenia pożytecznych probiotycznych mikroorganizmów dla środowiska i rolnictwa, jak i zagadnień związanych z pszczelarstwem. W tej części spotkania zaprezentowali się również Państwo Dorota i Radosław Chmielewscy, prowadzący „Pasiekę Chmielewscy” w Jerce (gmina Krzywiń, powiat kościański). Państwo Chmielewscy wytwarzają miody i ziołomiody oraz inne wyroby na bazie produktów pszczelich. Produkty można było obejrzeć, jak i zdegustować podczas seminarium. Pszczelarze są gorącymi orędownikami podejmowania działań na rzecz ochrony, zachowania i propagowania lokalnych tradycji i produktów oraz ochrony środowiska. Bardzo chętnie angażują się w działania edukacyjne na obszarach wiejskich, służące przekazaniu dzieciom i młodzieży wiedzy o regionie, w którym żyją, jego tradycjach i przyrodzie. Sami podjęli się też zrealizowania na terenie swojego gospodarstwa projektu, kierowanego do dzieci w wieku przedszkolnym, a traktującego o pszczołach i ich znaczeniu dla ludzi i środowiska naturalnego. Starania pszczelarzy zostały docenione. „Miód akacjowy z Kopaszewa” otrzymał Certyfikat Znaku „Jakość Tradycja”. Certyfikat ten potwierdza tradycyjny sposób wytwarzania z surowców wysokiej jakości, w tym przypadku pożytek pochodzi z najstarszych pasów wiatrochronnych Generała Dezyderego Chłapowskiego. Głos w dyskusji zabrały też Panie: Krystyna Szmyt – kierownik rawickiego oddziału PIORiN oraz Pani Anna Jagodzik – główny specjalista w leszczyńskiej Delegaturze WIOŚ w Poznaniu.

Seminarium „Rolnictwo a środowisko – dobre praktyki” szczególnie kierowane jest do osób zaangażowanych i zainteresowanych problematyką ochrony środowiska na obszarach wiejskich. Ale nie tylko. Celem jego jest, aby wiedza zdobyta podczas tego spotkania była przekazywana dalej, aby prezentowane podczas takich jak to spotkań, dobre przykłady i rozwiązania, stały się motywacją dla pozostałych mieszkańców obszarów wiejskich. Problematyka omawiana w ramach spotkania, jest bardzo ważna i jak najbardziej rozmawianie o takich zagadnieniach zasługuje na kontynuację. Dlatego też zamierzeniem Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu jest, aby seminarium to stało się imprezą cykliczną. 

Od 1 stycznia 2016 roku obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12.10.2015 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2015 r., poz. 1875). Jest to rozporządzenie do ustawy – Prawo ochrony środowiska. W rozporządzeniu określa się stawki opłaty za:

  • gazy lub pyły wprowadzane do powietrza,
  • substancje wprowadzane w ściekach do wód lub do ziemi,
  • wody chłodnicze wprowadzane do wód lub do ziemi,
  • umieszczenie odpadów na składowisku,
  • pobór wody podziemnej,
  • pobór wody powierzchniowej śródlądowej,
  • powierzchnie zanieczyszczone o trwałej nawierzchni, z których wprowadzane są do wód lub do ziemi wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne,
  • każde rozpoczęte 100 kg przyrostu masy ryb innych niż łososiowate lub innych organizmów wodnych w ciągu cyklu produkcyjnego w obiektach chowu lub hodowli tych ryb lub tych organizmów, jeżeli średnioroczny przyrost masy tych ryb lub tych organizmów w poszczególnych latach cyklu produkcyjnego przekracza 1500 kg z jednego ha powierzchni użytkowej stawów rybnych tego obiektu w jednym roku danego cyklu.

Zgodnie z zapisami zawartymi w rozporządzeniu podmiot, który wprowadza do wód lub do ziemi mieszaninę ścieków, które powstały w związku z prowadzoną przez niego działalnością handlową, przemysłową, składową, transportową lub usługową ze zmierzoną ilością ścieków pochodzących od innego podmiotu, ustala opłatę jako sumę opłat za poszczególne rodzaje ścieków, uwzględniając ich ilości i rodzaje oraz określone dla nich współczynniki różnicujące, określone w rozporządzeniu.

Z kolei jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku określone są w załączniku nr 2 do wyżej wymienionego rozporządzenia.

W przypadku poboru wody, jednostkowa stawka opłaty za pobór jednego m3; wynosi:

  • wody podziemnej – 0,115 zł,
  • wody powierzchniowej śródlądowej – 0,057 zł.

Jeżeli pobrana woda zostanie wykorzystana do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia lub na cele socjalno-bytowe, jednostkowa stawka opłaty za pobór jednego m3; wynosi:

  • wody podziemnej – 0,068 zł,
  • wody powierzchniowej śródlądowej – 0,040 zł.

Natomiast, gdy pobrana woda podziemna zostanie przeznaczona na potrzeby produkcji, w której woda wchodzi w skład albo w bezpośredni kontakt z produktami żywnościowymi, farmaceutycznymi lub na cele konfekcjonowania, jednostkowa stawka opłaty za pobór jednego m³ tej wody wynosi 0,097 zł.

Załącznik nr 1 do wyżej wymienionego rozporządzenia zawiera tabele, w których określone są:

  • Tabela A – Jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza.
  • Tabela B – Jednostkowe stawki opłaty za gazy wprowadzane do powietrza powstające przy przeładunku benzyn silnikowych.
  • Tabela C – Jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza z kotłów o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW opalanych węglem kamiennym, koksem, drewnem, olejem lub paliwem gazowym, dla których nie jest wymagane pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza albo pozwolenie zintegrowane.
  • Tabela D – Jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza z procesów spalania paliw w silnikach spalinowych.
  • Tabela E – Jednostkowe stawki opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza z chowu lub hodowli drobiu.

Załącznik nr 2 do wyżej wymienionego rozporządzenia zawiera natomiast tabelę, która określa JEDNOSTKOWE STAWKI OPŁATY ZA UMIESZCZENIE ODPADÓW NA SKŁADOWISKU.

Warto zapoznać się z treścią tego rozporządzenia, zwłaszcza przez osoby, których zapisy i wytyczne tego dokumentu dotyczą.

Źródło: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12.10.2015 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2015 r., poz. 1875).

Zasoby wodne Polski zaliczane są do najmniejszych w Europie, są one bardzo zmienne, od okresów suszy, po okresy podtopień i zagrożeń powodziowych. I niestety skala tych zjawisk nasila się. Susza jest równie niebezpieczna jak powódź, skutki odczuwane mogą być przez kilka lat. Jest za to mniej spektakularna niż powódź, dlatego może często jako zjawisko jest bagatelizowana. Przebieg pogody ma ogromny wpływ na nasze uprawy. Jednym z kluczowych czynników plonotwórczych jest woda. W wielu przypadkach woda, zarówno jej niedobór, jak i nadmiar, może stanowić ograniczenie rozwoju rolnictwa, szczególnie w przypadku spełnienia się prognoz globalnych zmian klimatu. Rolnictwo, produkcja żywności, potrzebuje dużej ilości wody. Oceniając potrzeby wodne roślin myślimy o ewapotranspiracji, która składa się z części wody wykorzystywanej przez rośliny w procesie transpiracji i parowania z powierzchni gleby i roślin. Reakcja różnych gatunków roślin, a nawet odmian na suszę jest różna w poszczególnych fazach ich wzrostu i rozwoju. Od wielkości transpiracji zależy wielkość plonu – przy braku wody automatycznie zmniejsza się plon. Tej części wody nie należy więc ograniczać. Z kolei parowanie wody z powierzchni gleby można uznać za straty i tutaj każde ograniczenie parowania uznawane jest za oszczędność i ograniczenie zużycia.

Przez ograniczanie zużycia wody w rolnictwie należy rozumieć racjonalne jej zużycie, czyli takie, które całkowicie zaspokaja potrzeby, ale nie powoduje niepotrzebnych strat.

Jak więc racjonalnie gospodarować wodą w rolnictwie? W rolnictwie, które korzysta tylko z wód opadowych, a nie korzysta z nawodnień, podstawowe metody oszczędzania wody to wprowadzanie upraw gatunków roślin odpornych na susze i zużywających mniej wody na wyprodukowanie użytecznej biomasy oraz ograniczanie wielkości parowania z powierzchni gleby. W gospodarstwach prowadzących produkcję roślinną z nawadnianiem oraz w gospodarstwach hodowlanych, rzecz ma się nieco inaczej.

Racjonalizacja użytkowania wody w rolnictwie to przede wszystkim:

  • oszczędne gospodarowanie wodą (ograniczenie parowania, sprawniejsze urządzenia wodociągowe i systemy przesyłu wody);
  • lepsze zarządzanie zapotrzebowaniem na wodę, sprawny i wiarygodny system monitoringu potrzeb i zużycia wody, uwzględnienie problematyki susz i niedoborów wody w planach gospodarowania wodami w dorzeczu;
  • odpowiednie instrumenty wykonawcze, jak finansowanie oszczędnego gospodarowania wodą, ustalenie cen wody, rozdział wody.

Zużycie wody w gospodarstwie, to zużycie w gospodarstwie domowym oraz zużycie w budynkach inwentarskich, przede wszystkim w produkcji zwierzęcej. Opomiarowanie zużycia i system opłat za wodę faktycznie zużytą są podstawowym narzędziem wymuszającym oszczędne jej zużycie.

W przypadku niedoborów wody lub zagrożenia nimi, każdy zabieg agrotechniczny mający wpływ na strukturę gleby może poprawić jej pojemność wodną, jak i zasoby wody glebowej.

Możliwe działania i narzędzia, które zmierzają do ograniczania zużycia wody na polach:

  1. Zabiegi ograniczające bezproduktywne zużycie wody zgromadzonej w glebie (ograniczenie strat na parowanie), np. poprzez:
    • stosowanie nawozów naturalnych, szczególnie obornika,
    • stosowanie międzyplonów,
    • mulcz z resztek pożniwnych czy też roślin poplonowych, który dobrze sprawdza się w uproszczonych systemach uprawy,
    • przyorywanie słomy,
    • szybką podorywkę ścierniskową po żniwach (zatrzymanie parowania wody),
    • agregatowanie zabiegów uprawowych, aby minimalizować ubijanie gleby,
    • likwidację podeszwy płużnej i niedopuszczanie do zbicia warstwy podglebia,
    • likwidowanie chwastów głęboko korzeniących się, szczególnie na ścierniskach, w uprawach szerokorzędowych,
    • przykrywanie folią nieporośniętych fragmentów gleby,
    • zrównoważone nawożenie, szczególnie przedsiewne i pogłówne podawanie składników odpowiedzialnych za gospodarkę wodną roślin, jak potas,
    • przestrzeganie optymalnych terminów uprawy, siewu i sadzenia oraz ochrony roślin,
    • rezygnację, tam gdzie można, z upraw roślin jarych na rzecz roślin ozimych, które lepiej wykorzystują wodę z zimowych opadów,
    • stosowanie obniżonych norm wysiewu zbóż i rzepaku, co umożliwi silniejszy rozwój systemu korzeniowego i mocniejsze rozkrzewienie czy tworzenie pędów bocznych roślin.
  2. W odniesieniu do samych roślin zaleca się uprawę gatunków i odmian:
    • o krótszym okresie wegetacji,
    • o mniejszych potrzebach wodnych,
    • charakteryzujących się małym współczynnikiem transpiracji co do użytecznej części biomasy, czyli roślin zużywających mniej wody na jednostkę plonu.

W sytuacji stosowania nawodnień, wskazane jest korzystanie z rozwiązań wodooszczędnych, tj. minizraszacze, nawodnienia kroplowe itp. Nawadnianie kroplowe to rodzaj nawadniania, w którym woda dostarczana jest pod rośliny za pomocą taśmy bądź linii kroplującej, z której woda przez emitery wydostaje się kroplami bezpośrednio pod rośliny uprawne. W przypadku tej technologii woda trafia dokładnie pod rośliny, powoli nasącza glebę. Ogranicza to spływ powierzchniowy, a rośliny nie są poddawane szokowi termicznemu. Dynamiczne sterowanie nawodnieniami pozwala na precyzyjne określanie terminów prowadzenia nawodnień i ograniczania bezużytecznych strat wody, głównie na odpływ powierzchniowy i podziemny wody nie wykorzystanej przez rośliny. Natomiast w przypadku nawodnień grawitacyjnych, które charakteryzują się małą efektywnością, tj. pobierają dużo wody do systemu, raptem tylko około połowa tej wody wykorzystywana jest produktywnie przez rośliny. Ograniczanie strat wody z systemów grawitacyjnych może się odbywać również poprzez ograniczanie bezużytecznego odpływu wody po okresie zimowym i po dużych opadach, np. poprzez podpiętrzanie wody w rowach i małych ciekach. Retencjonowanie pozwala gromadzić wodę w okresach jej nadmiaru i wykorzystywać w okresie jej niedoboru.

Oszczędne gospodarowanie wodą w rolnictwie jest szczególnie ważne w regionach o dużym deficycie wody. Do takich regionów należy m.in. Wielkopolska. Trzeba sobie zdawać sprawę z tego, że efekty wymierne przyniesie nie tylko samo oszczędzanie wody, ale niezbędne jest jej retencjonowanie. Koniecznie trzeba zatrzymywać wodę, aby móc ją wykorzystywać w okresach niedoboru. Tak zebrana woda poprawia też mikroklimat na polach w okresach suszy. I to nie tylko poprzez budowę dużych zbiorników retencyjnych, ale również poprzez małe zbiorniki i tzw. małą retencję.

Źrodło:

  1. „Gospodarowanie wodą w rolnictwie w obliczu ekstremalnych zjawisk pogodowych”, Fundacja Na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju, Warszawa 2012.
  2. „Poradnik rolniczy” nr 34/2015, str. 15-17.
  3. „Top Agrar Polska” nr 9/2015.
  4. „Bydło” nr 9/2015.

W Monitorze Polskim z 2015 r. pod pozycją 815 opublikowane zostało Obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 11.05.2015 r. w sprawie wysokości górnych jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2016 (M.P. Dz.Urz. RP z 2015 r., poz. 815). Stawki ogłasza się na podstawie stosownych zapisów w ustawie – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 z późn. zm.).

Stawki te znajdują się w załączniku do powyższego obwieszczenia. I tak na przykład górna jednostkowa stawka opłaty wynosi dla:

  • gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza – 388,64 zł/kg;
  • umieszczania odpadów na składowisku – 284,71 zł/Mg
  • poboru wody podziemnej – 4,23 zł/m³
  • poboru wody powierzchniowej śródlądowej – 2,20 zł/m³.

Więcej informacji zainteresowane osoby znajdą w obwieszczeniu.

W Dzienniku Ustaw z 2015 roku pod pozycją 1045 została opublikowana ustawa o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw. Jedną z tych „innych” ustaw, do której wprowadzone zostały zmiany, jest ustawa z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627 z późn. zm.). Zgodnie z tymi zmianami, od 28 sierpnia 2015 r. weszły w życie nowe przepisy dotyczące usuwania drzew i krzewów. Zmiany są istotne.

Żeby wyciąć drzewa i krzewy, w zasadzie trzeba mieć stosowne zezwolenie, wydawane na wniosek. Poza tym wycinka może być związana z obowiązkiem wniesienia opłat. Ale są sytuacje, dla których przepisy przewidują zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia oraz gdy wycinka nie wymaga uiszczania opłat.

Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków – wojewódzki konserwator zabytków.

 

Bez zezwolenia

Obecnie zezwolenia na wycinkę nie stosuje się m.in. do:

  • krzewów, których wiek nie przekracza 10 lat;
  • krzewów na terenach pokrytych roślinnością pełniącą funkcje ozdobne, urządzoną pod względem rozmieszczenia i doboru gatunków posadzonych roślin, z wyłączeniem krzewów w pasie drogowym drogi publicznej, na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz na terenach zieleni;
  • drzew, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza:
    • 35 cm – w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego;
    • 25 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew;
  • drzew lub krzewów na plantacjach lub w lasach w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach;
  • drzew lub krzewów owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub na terenach zieleni;
  • drzew lub krzewów usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu ze względu na potrzeby związane z utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych;
  • drzew lub krzewów usuwanych z obszaru parku narodowego lub rezerwatu przyrody nieobjętego ochroną krajobrazową;
  • drzew lub krzewów usuwanych w ramach zadań wynikających z planu ochrony lub zadań ochronnych parku narodowego lub rezerwatu przyrody, planu ochrony parku krajobrazowego albo planu zadań ochronnych lub planu ochrony dla obszaru Natura 2000.

Jeżeli wycinka nie jest zwolniona z opłaty, to opłata ta będzie naliczona. Opłaty ustala się na podstawie stawek zależnych od obwodu pnia drzewa, mierzonego na wysokości 130 cm i od tempa przyrostu pnia drzewa na grubość, poszczególnych rodzajów czy gatunków drzew oraz współczynników różnicujących stawki w zależności od lokalizacji drzewa.

Opłaty naliczane są w zezwoleniu na usunięcie drzewa lub krzewu i pobierane przez organ właściwy do wydania tego zezwolenia.

Jeżeli drzewo na wysokości 130 cm:

  • posiada kilka pni – za obwód pnia drzewa przyjmuje się sumę obwodu pnia o największym obwodzie oraz połowy obwodów pozostałych pni;
  • nie posiada pnia – za obwód pnia drzewa przyjmuje się obwód pnia mierzony bezpośrednio poniżej korony drzewa.

Natomiast opłatę za usunięcie krzewu ustala się na podstawie stawki za usunięcie jednego metra kwadratowego powierzchni pokrytej krzewami oraz współczynników różnicujących stawkę w zależności od lokalizacji krzewu. Za wielkość powierzchni pokrytej krzewami przyjmuje się wielkość powierzchni rzutu poziomego krzewu.

Stawki opłat są określane w rozporządzeniu ministra środowiska. W ustawie określone są jedynie maksymalne kwoty opłat za usuwanie drzew, które nie mogą przekraczać za jeden centymetr obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm:

  • 97,88 zł – w przypadku obwodu pnia wynoszącego do 25 cm;
  • 342,56 zł – w przypadku obwodu pnia wynoszącego od 26 do 50 cm;
  • 648,42 zł – w przypadku obwodu pnia wynoszącego od 51 do 100 cm;
  • 763,77 zł – w przypadku obwodu pnia wynoszącego od 101 do 200 cm;
  • 681,63 zł – w przypadku obwodu pnia wynoszącego od 201 do 300 cm;
  • 542,26 zł – w przypadku obwodu pnia wynoszącego od 301 do 500 cm;
  • 376,07 zł – w przypadku obwodu pnia wynoszącego powyżej 500 cm.

Z kolei stawkę za usunięcie jednego metra kwadratowego powierzchni pokrytej krzewami ustala się w wysokości 249,79 zł.

 

Bez opłat

Zgodnie z zapisami ustawy nie nalicza się opłat m.in. za usunięcie:

  • drzew lub krzewów, na których usunięcie nie jest wymagane zezwolenie;
  • drzew lub krzewów, na których usunięcie osoba fizyczna uzyskała zezwolenie na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej;
  • drzew lub krzewów, jeżeli usunięcie jest związane z odnową i pielęgnacją drzew rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków;
  • drzew lub krzewów, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego;
  • drzew lub krzewów, które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego lub kolejowego albo bezpieczeństwu żeglugi;
  • drzew lub krzewów w związku z przebudową dróg publicznych lub linii kolejowych;
  • drzew, których obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm nie przekracza:
    • 75 cm – w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego,
    • 50 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew
  • – w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego lub do innego użytkowania zgodnego z przeznaczeniem terenu, określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
  • krzewów, których wiek nie przekracza 25 lat, w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego lub do innego użytkowania zgodnego z przeznaczeniem terenu, określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
  • drzew lub krzewów, które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości;
  • topoli o obwodzie pnia mierzonym na wysokości 130 cm wynoszącym powyżej 100 cm, nienależących do gatunków rodzimych, jeżeli zostaną zastąpione w najbliższym sezonie wegetacyjnym drzewami innych gatunków;
  • drzew lub krzewów z grobli stawów rybnych;
  • drzew lub krzewów, jeżeli usunięcie jest związane z regulacją i utrzymaniem koryt cieków naturalnych, wykonywaniem i utrzymaniem urządzeń wodnych służących kształtowaniu zasobów wodnych oraz ochronie przeciwpowodziowej w zakresie niezbędnym do wykonania i utrzymania tych urządzeń.

Jednakże trzeba pamiętać, że zwolnienie z opłat w przypadku drzew, które obumarły, wcale nie zwalnia z obowiązku złożenia wniosku o wydanie zgody na ich usunięcie.

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta może wymierzyć administracyjną karę pieniężną za:

  • usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;
  • usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;
  • zniszczenie drzewa lub krzewu;
  • uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa.

Co do zasady kary administracyjne za wycinkę drzew i krzewów ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu.

 

Źródło:
1. Dziennik Ustaw z 2015 roku, poz. 1045.
2. 
Tygodnik „Poradnik rolniczy”, nr 35/ 2015.

Natura 2000 to spójna europejska sieć ekologiczna, której celem jest utrzymanie różnorodności biologicznej na kontynencie europejskim poprzez zachowanie i ochronę siedlisk przyrodniczych oraz gatunków ważnych dla Wspólnoty Europejskiej. Wyznaczenie tych obszarów jest obowiązkiem dla wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej.

Sieć obszarów Natura 2000 obejmuje:

  • Obszary Specjalnej Ochrony Ptaków (OSO) – utworzone dla ochrony populacji dziko występujących ptaków jednego lub wielu gatunków;
  • Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk (SOO) – wyznaczone w celu trwałej ochrony siedlisk przyrodniczych lub populacji zagrożonych wyginięciem gatunków roślin lub zwierząt albo w celu odtworzenia właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych lub właściwego stanu ochrony tych gatunków;
  • Obszary mające znaczenie dla WE – projektowane specjalne obszary ochrony siedlisk, zatwierdzone przez Komisję Europejską w drodze decyzji.

Unijna podstawa prawna dla obszarów Natura 2000 to Dyrektywy, tzw. Ptasia i Siedliskowa. Nie precyzują one, jakie ograniczenia i zakazy mają obowiązywać na poszczególnych obszarach, zobowiązują natomiast kraje członkowskie unijne do zachowania na tych obszarach „właściwego stanu ochrony gatunków i siedlisk”. Polskim aktem prawnym zawierającym przepisy dotyczące ochrony przyrody na obszarach Natura 2000 jest ustawa o ochronie przyrody (Dz.U. 2013 r., poz. 627 z późn. zm.).

Wytyczenie gruntów pod inwestycję znajdujących się bezpośrednio na lub w bliskim sąsiedztwie obszaru Natura 2000 wcale nie musi oznaczać braku zgody na rozpoczęcie na tym terenie działalności. Na obszarach Natura 2000 zabrania się (poza koniecznymi wymogami nadrzędnego interesu publicznego) podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, niezależnie od ich położenia względem tego obszaru. Ochrona dotyczy tych elementów przyrody, z powodu których (dla ochrony których) dany obszar Natura 2000 został wyznaczony. Dla inwestujących ważny jest fakt, że miejsca występowania chronionych gatunków i siedlisk zwykle nie obejmują całego obszaru Natura 2000. W przypadku działalności prowadzonej na obszarze Natura 2000 obowiązują dwie podstawowe zasady. Pierwsza, która mówi, że w momencie powołania obszaru Natura 2000 prowadzona wcześniej działalność, istniejąca zabudowa i infrastruktura oraz oczywiście sposób wykorzystania terenu nie zmieniają się. Wcześniejsza działalność może być więc kontynuowana, oczywiście jeśli jest zgodna z licznymi przepisami, także dotyczącymi ochrony przyrody. Natomiast druga zasada, wynikająca z przepisów polskiego prawa ochrony środowiska, mówi, że każde planowane przedsięwzięcie powinno być ocenione z punktu widzenia możliwego wpływu na obszary Natura 2000. Dotyczy to każdego przedsięwzięcia, dla którego wydaje się jakąkolwiek zezwalającą decyzję administracyjną, w tym takie, w ramach których uruchamia się procedurę oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ).

Projekty polityk, strategii, planów i programów oraz zmian do takich dokumentów, a także planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a które nie są bezpośrednio związane z jego ochroną lub nie wynikają z tej ochrony, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2013 r., poz. 1235, z późn. zm.) – ustawa OOŚ. Tym samym procedura OOŚ staje się kluczowym instrumentem ochrony przyrody, umożliwiając zachowanie bioróżnorodności.

Dla przedsięwzięć z kategorii mogących znacząco (zawsze lub potencjalnie) oddziaływać na środowisko – tzw. grupa I i grupa II przedsięwzięć, ocena ta przeprowadzana jest w ramach procedury oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ), kończącej się wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Rodzaje tych przedsięwzięć określone są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz. 1397 ze zm.). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydawana jest na wniosek składany zazwyczaj do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, czyli dokument będący przedmiotem weryfikacji w toku oceny oddziaływania na środowisko, jest obowiązkowy dla inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (grupa I). Dla przedsięwzięć z grupy II wykonanie raportu nie jest obligatoryjne, ale może zostać orzeczone w drodze postępowania OOŚ. Jeżeli raport nie jest wymagany, sporządza się tylko Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia.

OOŚ na obszarach Natura 2000 to ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ograniczona do badania oddziaływania przedsięwzięcia na ten właśnie obszar. Realizacja planowanego przedsięwzięcia, innego niż tego z I lub II grupy, wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli:

  • przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony;
  • obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie przepisów ustawy OOŚ.

Procedury OOŚ wymagają udziału społeczeństwa. Oznacza to, że każdy ma prawo do zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz do składania uwag i wniosków.

W ramach oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 określa się, analizuje i ocenia oddziaływanie danego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę także skumulowane jego oddziaływanie z innymi przedsięwzięciami, tzw. efekt skumulowany. Jeżeli przemawiają za tym konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym, i wobec braku rozwiązań alternatywnych (udokumentowany brak takich rozwiązań), właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska może zezwolić na realizację planu lub działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, żądając wykonania tzw. kompensacji przyrodniczej niezbędnej do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000. Przez kompensację przyrodniczą rozumie się zespół działań obejmujących w szczególności roboty budowlane, roboty ziemne, rekultywację gleby, zalesianie, zadrzewianie lub tworzenie skupień roślinności, prowadzących do przywrócenia równowagi przyrodniczej lub tworzenie skupień roślinności, prowadzących do przywrócenia równowagi przyrodniczej na danym terenie, wyrównania szkód dokonanych w środowisku przez realizację przedsięwzięcia i zachowanie walorów krajobrazowych. Koszty kompensacji przyrodniczej ponosi podmiot realizujący przedsięwzięcie. Kompensacja jest ostatecznością. Działania mające na celu naprawienie wyrządzonych szkód należy podejmować, jeżeli ochrona elementów przyrodniczych nie jest możliwa.

Na obszarach Natura 2000 nie podlega ograniczeniu działalność związana z utrzymaniem urządzeń i obiektów służących bezpieczeństwu przeciwpowodziowemu oraz działalność gospodarcza, rolna, leśna, łowiecka i rybacka, a także amatorski połów ryb, jeżeli nie oddziałuje znacząco negatywnie na cele ochrony tego obszaru. Ograniczenia wynikają przede wszystkim ze specyfiki chronionych siedlisk.

Jeżeli działalność gospodarcza, rolna, leśna, łowiecka lub rybacka wymaga dostosowania do wymogów ochrony obszaru Natura 2000, na którym nie mają zastosowania programy wsparcia z tytułu obniżenia dochodowości, regionalny dyrektor ochrony środowiska może zawrzeć umowę z właścicielem lub posiadaczem obszaru, z wyjątkiem zarządców nieruchomości Skarbu Państwa, która zawiera wykaz niezbędnych działań, sposoby i terminy ich wykonania oraz warunki i terminy rozliczenia należności za wykonane czynności, a także wartość rekompensaty za utracone dochody wynikające z wprowadzonych ograniczeń.

Jeżeli w wyniku oceny nie udało się uzyskać pewności, że przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, należy odmówić wyrażenia zgody na realizację tego przedsięwzięcia.  

Źródło: strony internetowe 

Od roku 2015 wymogi wzajemnej zgodności (cross-compliance) zostały podzielone na następujące obszary:

  • środowisko, zmiana klimatu oraz utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej (DKR);
  • zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin;
  • dobrostan zwierząt.

Ze zbioru zasad usunięto wymogi dotyczące stosowania osadów ściekowych oraz chorób zwierząt, tj. pryszczycy, choroby pęcherzykowej świń i choroby niebieskiego języka. W zakresie norm DKR najistotniejsza zmiana dotyczy obowiązku utrzymania gruntów rolnych, dotychczas realizowanego przez normy m.in. ochronę trwałych użytków zielonych i przeciwdziałanie wkraczaniu niepożądanej roślinności na grunty rolne. Obowiązek ten został wzmocniony i stanowi teraz kryterium kwalifikowalności do płatności bezpośrednich gruntów, na których nie jest prowadzona produkcja.

Kontrole na miejscu mają na celu zweryfikowanie przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie norm w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (Dz.U. poz. 344) oraz w Obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie wykazu wymogów określonych w przepisach Unii Europejskiej z uwzględnieniem przepisów krajowych wdrażających te przepisy (M.P. poz. 329), i są przeprowadzane u rolników, którzy ubiegają się o:

  • Jednolitą płatność obszarową (JPO);
  • Płatność z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (tzw. płatność za zazielenienie);
  • Płatność dla młodych rolników;
  • Płatność dodatkową (redystrybucyjną);
  • Płatności związane z produkcją;
  • Płatności w ramach przejściowego wsparcia krajowego (bez płatności niezwiązanej do tytoniu);
  • Pomoc na zalesianie gruntów rolnych;
  • Płatności rolnośrodowiskowe;
  • Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne;
  • Płatności ekologiczne;
  • Płatności do obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).

Za przeprowadzanie kontroli w zakresie norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska oraz wymogów z obszarów: środowisko, zdrowie publiczne w zakresie produkcji żywności pochodzenia roślinnego i zdrowie roślin odpowiada Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Natomiast kontrole w zakresie zdrowia publicznego w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego, zdrowia zwierząt oraz dobrostanu zwierząt są prowadzone przez Inspekcję Weterynaryjną.

Kontrole na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności odnoszą się do całego gospodarstwa, tzn. że dotyczą działek rolnych zgłoszonych i niezgłoszonych we wniosku o płatność czy pomoc oraz siedziby gospodarstwa.

Rolnicy, którzy od 2015 roku przystąpili do systemu dla małych gospodarstw są zwolnieni z kontroli w ramach zasady wzajemnej zgodności.

Jeżeli na obszarze kontrolowanego gospodarstwa zostanie stwierdzone nieprzestrzeganie norm i wymogów w zakresie zarządzania w obszarze środowisko, zmiana klimatu, utrzymanie gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej lub wymogów w obszarze zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin oraz dobrostan zwierząt, wówczas jest przeprowadzana ocena wagi stwierdzonych naruszeń pod względem kryteriów: „zasięgu”, „dotkliwości”, „trwałości” i „celowości”, łącznie z przypisaniem odpowiedniej liczby punktów. Liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz.U. poz. 743).

„Zasięg” – kryterium oceny stwierdzonej niezgodności uwzględniające w szczególności, czy dana niezgodność ma konsekwencje wykraczające poza obszar gospodarstwa, czy też ogranicza się wyłącznie do danego gospodarstwa.

„Dotkliwość” – kryterium oceny stwierdzonej niezgodności pod względem znaczenia jej konsekwencji, z uwzględnieniem celów wymogu lub normy, których przedmiotowa niezgodność dotyczy.

„Trwałość” – kryterium oceny stwierdzonej niezgodności pod względem długości okresu, w którym występują jej skutki lub możliwości wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków.

„Celowość” – czy niezgodność zależy w szczególności od umyślnej, świadomej intencji rolnika, który narusza obowiązujące przepisy.

„Powtarzająca się niezgodność” – kryterium oceny stwierdzonej niezgodności oznaczające niezgodność z tym samym wymogiem lub normą, wykrytą więcej niż raz w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych, o ile rolnika poinformowano o poprzednich przypadkach niezgodności, oraz zależnie od okoliczności dano mu możliwość podjęcia środków niezbędnych do wyeliminowania poprzedniej niezgodności.

„Drobna niezgodność” – zaniedbanie powstałe zazwyczaj w wyniku nieumyślnego działania rolnika, które nie skutkuje zagrożeniem dla środowiska, zdrowia ludzi czy zwierząt. W tej sytuacji rolnik powinien podjąć natychmiastowe działania zmierzającego do usunięcia tej niezgodności, nie później jednak niż w terminie określonym w raporcie z czynności kontrolnych. Po wykonaniu działań naprawczych rolnik jest zobowiązany złożyć do kierownika biura powiatowego ARiMR oświadczenie o zrealizowaniu tych działań, na formularzu udostępnionym przez ARiMR. W przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności i podjęcia przez rolnika działań naprawczych nie stosuje się kary administracyjnej z tytułu nieprzestrzegania zasady wzajemnej zgodności. Jeśli beneficjent nie usunie niezgodności w określonym terminie, stosuje się wstecznie zmniejszenie płatności.

Każde państwo członkowskie samo ustala katalog „drobnych niezgodności”.

Jeżeli kwota sankcji nie przekracza równowartości 100 euro, sankcje nie są naliczane, ale rolnik ma obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. U rolnika może zostać przeprowadzona kontrola na miejscu sprawdzająca zrealizowanie przez niego działań naprawczych. Niedostosowanie się do tych zaleceń spowoduje, że płatność w roku następnym będzie podlegała odzyskaniu.

Kontrole w zakresie przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności są przeprowadzane w tym samym roku kalendarzowym, w którym został złożony wniosek o płatność.

Jeżeli stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony rolnika, obniżka płatności będzie z zasady stanowić 3% całkowitej kwoty płatności, ale na podstawie raportu z kontroli może zostać wydana decyzja o obniżeniu wielkości potrącenia do 1% lub zwiększeniu go do 5% całkowitej kwoty albo w określonych przypadkach odstąpienia od nałożenia jakichkolwiek obniżek.

Natomiast, gdy rolnik celowo dopuścił się stwierdzonej niezgodności, obniżka będzie z zasady wynosić 20% całkowitej kwoty płatności. Jednakże Agencja Płatnicza może na podstawie oceny przedłożonej przez właściwy organ kontroli, w raporcie z czynności kontrolnych, wydać decyzję o obniżeniu procentu do wysokości nie mniejszej niż 15% lub, tam gdzie ma to zastosowanie, zwiększyć ten procent nawet do 100% całkowitej wnioskowanej kwoty. W przypadku stwierdzenia powtarzającej się niezgodności, procent sankcji zostanie pomnożony przez 3, ale maksymalna wysokość sankcji nie może przekroczyć 15% całkowitej kwoty dopłat bezpośrednich.

Gdy zostanie stwierdzone więcej niż jedno naruszenie w ramach jednej niezgodności, przypisuje się tej niezgodności liczbę przypisaną naruszeniu, które uzyskało największą liczbę punktów, a w przypadku równej liczby punktów – liczbę punktów przypisaną jednemu z tych naruszeń. W przypadku stwierdzenia więcej niż jednego naruszenia w ramach jednej niezgodności, przy czym gdy co najmniej jedno z tych naruszeń zostało uznane za celowe, niezgodności przypisuje się taką liczbę punktów, jaką przypisano naruszeniu celowemu z najwyższą liczbą punktów, a w przypadku równej liczby punktów – liczbę punktów przypisaną jednemu z tych celowych naruszeń.

Źródło: www.arimr.gov.pl

Jak ważna jest ochrona przyrody, nikogo chyba nie trzeba specjalnie przekonywać. Wiedzą o tym nawet dzieci. Ale skąd o tym wiedzą? No właśnie. Trzeba je tego uczyć, od małego. Dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym są bardzo podatne na przyswajanie wiedzy. Bardzo łatwo jest im wpoić, jak ważna jest dbałość o otaczające je środowisko. W dzisiejszych czasach do dzieci kierowane jest całe mnóstwo bodźców, przez co już nie starcza im czasu i cierpliwości, by zwracać uwagę na to, co je otacza. Trzeba im więc zapewnić bezpośredni kontakt z przyrodą.

Jednym ze sposobów jest zaangażowanie dzieci przy pracach ogrodowych, wspólna z nimi praca w ogrodzie oraz, jeżeli to możliwe, udostępnienie im „areału”, aby mogły poszczycić się prowadzeniem własnego ogródka. Oczywiście nie spowoduje to, że po latach będziemy mieć zastępy zapalonych ogrodników czy przyrodników, bo nie o to nam przecież chodzi. Chodzi nam o rozwijanie u dzieci wrażliwości i ciekawości na otaczający je świat oraz rozwijanie ich wyobraźni. Dzieci uczą się samodzielności i odpowiedzialności. Obserwując wzrastające rośliny czy dojrzewające owoce, uczą się też, że nic samo się nie zrobi, ale trzeba samemu postarać się, aby coś osiągnąć. I to daje im najwięcej satysfakcji, nawet jeżeli nie wszystko im się udaje, a czasami nawet coś zniszczą. Uczy je to, że mają wpływ na to, co się wokół nich dzieje, jak i uczy je to odpowiedzialności za swoje działania.

Praca w ogrodzie to dla dzieci doskonała lekcja przyrody oraz sposób na wyciszenie. Jak sprawić, żeby dzieci chciały zainteresować się pracami ogrodowymi? Najlepiej uprawiać rośliny, które szybko rosną, i które dzieci zwykle chętniej jedzą, a zbiory z nich dziecko może wykorzystać od razu. Można posadzić truskawki czy też poziomki, których owoce dzieci same zbiorą i potem zjedzą. Na pewno będą smaczniejsze od tych kupionych na straganie. Dobrym pomysłem będzie też szczypiorek, sałata czy rzodkiewka. Warzywa i owoce z własnych upraw na pewno będą lepiej smakowały, a pochwała z naszej strony dla dokonań dzieci będzie zachętą do kontynuowania przez nie „działalności ogrodniczej”.

Ogród warzywny czy też ozdobny i praca w nim to tylko jedna z propozycji uwrażliwienia dzieci na walory przyrody i otaczającego je środowiska. Także place zabaw, również te przy naszych domach, doskonale mogą pełnić funkcję edukacyjną. Posadzone tam rośliny mają nie tylko zdobić, ale pełnić też funkcję dydaktyczną. Dlatego dobór roślin jest bardzo ważny. Trzeba tylko pamiętać o tym, aby w miejscach zabaw dzieci nie sadzić roślin trujących, parzących, kłujących. Ogród czy zieleniec powinien zachęcać i umożliwiać poznawanie przyrody. Bezpośredni kontakt z przyrodą wycisza dziecko, uczy poszanowania do otaczającego świata, rozwija poczucie estetyki i kreatywne myślenie oraz zachęca do zabawy.

Każdy człowiek ma mniejszą lub większą, wewnętrzną potrzebę kontaktu z naturą. U dzieci ta potrzeba jest szczególnie duża, bo dzieci nie zdążyły się jeszcze tak bardzo przyzwyczaić do warunków sztucznie stworzonych przez człowieka. Dzieci są wnikliwymi obserwatorami i poznają przez dotyk, dlatego też łatwo jest zainteresować je otaczającą nas przyrodą. Różnorodne pokazy, obserwacje czy doświadczenia w plenerze, uczą opiekuńczej postawy wobec przyrody.

Planując rośliny do nasadzeń w miejscach zabaw dzieci, najlepiej wybierać takie gatunki, na podstawie których dzieci będą mogły zaobserwować cykl życia rośliny od zawiązywania pąków do etapu zrzucania liści. Dobrym wyborem będzie dąb szypułkowy, dąb czerwony, kasztanowiec, brzoza, klony, forsycja, krzewuszka itp. Dzięki temu dzieci przekonują się, jak ogromne możliwości poznania stwarza przyroda, a to wzbudza podziw i uczy szacunku. Dlatego bardzo ważna jest różnorodność roślin: drzewa, krzewy, byliny, rośliny jednoroczne i dwuletnie. Jeżeli posadzimy gatunki, którymi szczególnie interesują się ptaki czy owady, dzieci dodatkowo jeszcze będą miały okazję obserwować zwierzęta i ich zwyczaje. Poza tym, na drzewa można się wspinać, a kwiaty, liście i owoce mogą posłużyć do zabawy. Wszystko zależy od wyobraźni i kreatywności dzieci. Najważniejsze jest, aby dzieci obcowały z przyrodą i jak najczęściej przebywały na łonie natury, aby poznawały wszystkimi zmysłami i uczyły się ją szanować. W przyszłości to zaprocentuje, bo czym skorupka za młodu…


​Literatura: 1) Magnolia, nr 6/2015; 2) Ekonatura 4/2014. 

18 września 2015

Nie przegapić terminów!

W gospodarstwie rolnym zawsze jest co robić. A w związku z tym, że przybywa też dokumentacji, którą trzeba prowadzić, zajęć jest coraz więcej. W nawale różnych prac nie można jednak zapominać o nałożonych na producenta rolnego obowiązkach, przede wszystkim trzeba pamiętać o dochowaniu ustawowych terminów. Ich niedotrzymanie może skutkować sankcjami w płatnościach, z których rolnicy korzystają.

O czym trzeba pamiętać?

Nawozy naturalne i organiczne, w postaci stałej lub płynnej, stosuje się w okresie od 1 marca do 30 listopada, z wyjątkiem nawozów stosowanych pod uprawy pod osłonami (Dz.U. z 2008 r. nr 80 poz. 479 ze zm.).

Natomiast rolnicy, którzy posiadają uprawy, w całości lub w części, zlokalizowane na obszarach szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu pochodzącymi ze źródeł rolniczych, tzw. OSN, muszą pamiętać, że zgodnie z założeniami programów działań dla OSN:

  • nawozy naturalne i organiczne na gruntach ornych stosuje się w okresie od 1 marca do 15 listopada,
  • nawozy płynne naturalne na łąkach trwałych i pastwiskach trwałych stosuje się od 1 marca do 15 sierpnia,
  • nawozy stałe naturalne stosuje się:
    • - na łąkach trwałych – od 1 marca do 30 listopada,
    • na pastwiskach trwałych – od 1 marca do 15 kwietnia i od 15 października do 30 listopada.

Pamiętać należy, że nawożenia nie stosuje się przez cały rok na glebach nieuprawianych, w tym na ugorach.

Przy użytkowaniu zmiennym (kośno-pastwiskowym) i przy wypasie kwaterowym stosuje się obniżoną dawkę azotu w ilości do 85 kg N/ha/rok z nawozów płynnych naturalnych, bezpośrednio po pokosie/wypasie, ale nie później niż do 15 sierpnia.

Natomiast nawozy azotowe mineralne stosuje się:

  • na gruntach ornych i w uprawach wieloletnich od 1 marca do 15 listopada (termin ten nie dotyczy producentów buraków, kukurydzy, którzy zawarli umowę kontraktacyjną na dostawę buraków, kukurydzy po 15 listopada; dla nich jesienny termin graniczny stosowania nawozów azotowych mineralnych oblicza się dodając 14 dni do terminu dostawy produktów rolnych objętych umową kontraktacyjną, jednak nie później niż po zakończeniu okresu wegetacyjnego w danym regionie);
  • na łąkach trwałych i pastwiskach trwałych od 1 marca do 15 sierpnia.

Jeżeli rolnik, zgodnie z przepisami, składuje obornik na pryzmie bezpośrednio na gruncie, musi pamiętać, że wolno mu w taki sposób składować nawóz nie dłużej niż przez 12 tygodni i tylko do 31 października (począwszy od 1 marca).

(Dz. Urz. Woj. Wlkp., Poznań, 20.08.2012 r., poz. 3601 oraz Dz. Urz. Woj. Dolnośl., Wrocław, 17.09.2012 r., poz. 3157 i Dz. Urz. Woj. Wlkp., Poznań, dnia 14 września 2012 r., poz. 3847).

Ważne terminy dotyczą też rolników realizujących program rolnośrodowiskowy czy też działanie rolnośrodowiskowo-klimatyczne. Rolnicy realizujący pakiet Ekstensywne trwałe użytki zielone w ramach Programu rolnośrodowiskowego na lata 2007-2013 muszą pamiętać, że najpóźniej do 30 września można kosić użytki zielone objęte zobowiązaniem (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.). Natomiast rolnicy – beneficjenci działania rolnośrodowiskowo-klimatycznego na lata 2014-2020, realizujący pakiet Rolnictwo zrównoważone, muszą pamiętać o tzw. praktykach dodatkowych. Międzyplony jako praktyka dodatkowa muszą być w tym pakiecie wysiane do 1 października i pozostają na polu do 15 lutego następnego roku. W pakiecie Ochrona gleb i wód w wariancie Międzyplony obowiązuje zakaz wznawiania zabiegów agrotechnicznych przed dniem 1 marca.

W jakiej odległości od granicy gruntów nierolniczych można wykonywać zabiegi środkami ochrony roślin? Minimalne odległości określają przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2014 roku w sprawie warunków stosowania środków ochrony roślin (Dz.U. z 2014 r., poz. 516). Zgodnie z zapisami tego rozporządzenia środki ochrony roślin stosuje się w terenie otwartym sprzętem naziemnym w odległości co najmniej 20 m od pasiek. Opryski przy użyciu opryskiwaczy ciągnikowych i samobieżnych polowych lub sadowniczych stosuje się w odległości co najmniej 3 m od krawędzi jezdni dróg publicznych (nie dotyczy dróg gminnych i powiatowych). Należy też zachować odpowiednią, bezpieczną odległość od zbiorników i cieków wodnych. Zabiegi z użyciem opryskiwaczy ciągnikowych i samobieżnych sadowniczych należy wykonywać w odległości co najmniej 3 m od zbiorników i cieków wodnych oraz terenów nieużytkowanych rolniczo, innych niż będących celem zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin oraz opryskiwaczy ciągnikowych i samobieżnych polowych w odległości co najmniej 1 m od zbiorników i cieków wodnych oraz terenów nieużytkowanych rolniczo, innych niż będących celem zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin. Odległości od zbiorników i cieków wodnych są mierzone w linii prostej od krawędzi koryta naturalnego cieku wodnego, kanału lub rowu lub górnej krawędzi misy zbiornika wodnego.

Zapisy w etykiecie środków ochrony roślin mogą sugerować odległości większe od tych wyżej wymienionych.

Środki ochrony roślin na terenie otwartym stosuje się, jeżeli prędkość wiatru nie przekracza 4 m/s.

Środki ochrony roślin, dla których zostało wydane zezwolenie na wprowadzanie do obrotu przed dniem 14 czerwca 2011 r. i których etykieta nie określa minimalnej odległości, w jakiej można je stosować od zbiorników i cieków wodnych, mogą być stosowane na terenie otwartym przy użyciu opryskiwaczy ciągnikowych i samobieżnych polowych lub sadowniczych, jeżeli miejsce ich stosowania jest oddalone o co najmniej 20 m od zbiorników i cieków wodnych.

Źródło: 1) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie warunków stosowania środków ochrony roślin (Dz.U. z 2014 r., poz. 516). 2) Tygodnik „Poradnik rolniczy” Nr 33/2015.