Email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Chorobę powoduje grzyb należący do klasy workowców. Jest to grzyb porażający kilkadziesiąt gatunków roślin z różnych rodzin botanicznych. W Polsce występuje m.in. na kapuście, sałacie, ogórku, pomidorze czy fasoli.

Choroba może występować na kapuście we wszystkich fazach rozwojowych, jeśli warunki atmosferyczne sprzyjają rozwojowi grzyba po infekcji. Głównie poraża kapustę późną w polu, jak również rozsadę w wilgotnych, źle wietrzonych szklarniach. U podstawy łodyżki porażonych siewek powstają brunatne plamy. Łodyżki w tym miejscu gniją i przewężają się wskutek czego rośliny przewracają się i gniją, pokrywają się szarym nalotem.

Na zmagazynowanych główkach kapusty, na zewnętrznych liściach pojawiają się jasnobrązowe, wodniste plamy gnilne, również pokryte szarym nalotem. Nieco później na powierzchni rozkładającej się tkanki tworzą się białe grudki, które później czernieją. Ostatecznie całe główki kapusty gniją i rozpadają się.

Grzyb poraża najczęściej rośliny osłabione. Na porażonych tkankach wytwarza rozgałęzione trzonki z zarodnikami konidialnymi. Przenoszone przez prądy powietrza zarodniki konidialne rozprzestrzeniają chorobę podczas wegetacji. W porażonych tkankach grzyb wytwarza zimujące w polu sklerocja.

Resztki roślin po zbiorze kapusty należy dokładnie zebrać i zniszczyć. Ziemię do produkcji rozsady należy odkażać termicznie lub chemicznie. Nasiona kapusty przed siewem należy zaprawiać zgodnie z zaleceniami aktualnego Programu Ochrony Warzyw. Nasion nie wysiewać zbyt gęsto i głęboko.

W przechowalni utrzymywać temperaturę od 0oC do 1oC i wilgotność względną powietrza 85-90%.

Źródło: A Studziński, „Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych”.

Chorobę powoduje grzyb należący do klasy grzybów niedoskonałych, rzędu kulnicowców. Choroba występuje na terenie całej Europy (w Polsce rzadziej) na uprawach i dziko rosnących roślinach z rodziny krzyżowych.

Porażeniu mogą ulegać siewki kapusty głowiastej, kalafiora, jarmużu i kalarepy. na liścieniach, łodyżce i na korzonku występują szarozielone plamy z ciemniejszą obwódką. Liścienie szarzeją, więdną i zamierają. Podliścieniowa część łodyżki również przewęża się i zasycha. Siewki przewracają się i zamierają. na plantacjach objawy suchej zgnilizny można zauważyć już po 2-3 tygodniach od wysadzenia rozsady. Objawem porażenia roślin jest ich więdnięcie, przy czym dolne liście roślin przebarwiają się na kolor siny. na szyjce korzeniowej i korzeniach tworzą się suche, wgłębione brunatne plamy, otoczone czerwonawą obwódką. Porażone korzenie i łodygi stopniowo brunatnieją, zasychają i rozpadają się. na liściach porażonych roślin czasem pojawiają się okrągłe lub kanciaste plamy z chlorotyczną lub brunatno-czerwoną obwódką. Tkanka w obrębie plam brunatnieje i zamiera. Porażenie liści jest zazwyczaj niewielkie.

W okresie wegetacji grzyb rozprzestrzenia się za pomocą zarodników konidialnych, które tworzą się na powierzchni plam. Zarodniki te roznoszone są przez wiatr, krople wody i owady. Grzyb zimuje na nasionach oraz resztkach roślin.

Na polu, gdzie wystąpi choroba, należy przerwać uprawę roślin krzyżowych na okres 4-5 lat. Ziemię do produkcji rozsad należy odkażać termicznie lub chemicznie. Nasiona moczyć przez 30 minut w wodzie o temperaturze 50oC lub zaprawiać chemicznie preparatami zgodnie z Programem Ochrony Warzyw.

Źródło: A. Studziński, „Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych”.

Choroba występuje w całej Europie, w Polsce jest szczególnie pospolita i groźna na plantacjach nasiennych.

Objawy choroby mogą wystąpić już na liścieniach w postaci przeświecających, tłustych plam, powiększających się stopniowo. Na liściach pojawiają się ciemne, lekko wgłębione plamy, początkowo okrągłe, później nieregularne. Silnie porażone liście gniją lub zasychają. Najbardziej typowe objawy pojawiają się w fazie rozluźniania się róż kalafiorów i wyrastania pędów nasiennych. Na różach pojawiają się ciemnobrązowe plamy, które w sprzyjających warunkach – temperatura 17-20°C i wilgotność powietrza powyżej 90% – bardzo szybko się rozprzestrzeniają i w ciągu dwóch trzech dni mogą pokryć całą różę. Tkanki w obrębie plam gniją. Na pędach nasiennych i kwiatach plamy są podłużne i czarne. Kwiatostany czernieją i więdną.

Bakterie przenoszone są na następny rok przez nasiona i pozostawione na polu resztki porażonych roślin, a w okresie wegetacji przez deszcz.

W zwalczaniu choroby najważniejszy jest płodozmian. Należy stosować przynajmniej trzyletnią przerwę w uprawie roślin na zarażonym polu, odkażać ziemię do produkcji rozsady, nasiona przed siewem zdezynfekować zanurzając w wodzie o temperaturze 50°C na 25 minut. Dobrze jest wysadzać rozsadę na tyle wcześnie, aby pędy kwiatowe wytworzyły się przed nadejściem ciepłej i dżdżystej pogody. Po zbiorze nasion należy dokładnie zebrać i zniszczyć resztki roślin.

Źródło: A. Studziński, „Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych”.

Grzyb powodujący chorobę występuje w wielu krajach, w rejonach uprawy roślin krzyżowych a szczególnie roślin kapustnych. Poza roślinami kapustnymi grzyb poraża również rzepak i liczne chwasty z rodziny krzyżowych. W Polsce występuje przeważnie na glebach wilgotnych i kwaśnych oraz tam, gdzie często uprawia się rośliny kapustne po sobie.

Porażeniu mogą ulec rośliny we wszystkich fazach rozwoju. Na korzeniach młodych roślin pojawiają się początkowo drobne, białe lub żółtawe guzki, które stopniowo rozrastają się w duże nieregularne narośla, wewnątrz jasno żółte. Po pewnym czasie narośla ciemnieją, gniją i rozpadają się. Porażone rośliny rosną bardzo słabo, kapusta nie zawiązuje główek, a liście łatwo więdną podczas upałów. Kalafior nie tworzy róż, rośliny więdną i zamierają – na plantacjach tworzą się puste place.

Grzyb zimuje w postaci zarodników przetrwalnikowych w naroślach i glebie. Na wiosnę odpowiednio przekształcone zarodniki atakują i przenikają przez ścianki korzeni powodując nowe infekcje. Ponadto latem tworzą się zarodniki letnie, które powodują dalsze rozprzestrzenianie się choroby.

Przetrwalniki mogą przeżyć w glebie od 3 do 7 lat. Rozprzestrzeniane są przez dżdżownice, pędraki i inne organizmy glebowe, przenoszone są na narzędziach i maszynach, obuwiu i nogach zwierząt.

Na polu zarażonym przez 5 lat ni należy uprawiać roślin żywicielskich grzyba i tępić chwasty. Po upływie tego okresu glebę zwapnować. Ziemię do produkcji rozsad odkażać termicznie lub chemicznie zgodnie  z zaleceniami Programu Ochrony Warzyw. Przed wysadzeniem do gruntu rozsady późnych odmian kapusty i kalafiora korzenie zanurzyć w papce z gliny z dodatkiem środka chemicznego  zgodnie  z zaleceniami Programu Ochrony Warzyw.

Źródło: A. Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych”.

Chorobę powoduje grzyb z klasy workowców, rzędu mączniaków prawdziwych. Grzyb ten wytworzył liczne wyspecjalizowane rasy biologiczne na roślinach krzyżowych, zwłaszcza na kapuście głowiastej i rzepaku. Porażenie nasienników kapusty powoduje zmniejszenie plonu nasion i zdecydowane pogorszenie ich jakości.

Na liściach porażonej kapusty, szczególnie na górnej stronie pojawia się biały, mączysty lub fioletowy nalot, który po pewnym czasie ciemnieje. W mączystym nalocie pojawiają się początkowo żółtawe, później brunatne aż do czarnych, drobne, słabo widoczne gołym okiem kuleczki. Silnie porażone liście żółkną od brzegu i mogą się na nich tworzyć brunatne nekrotyczne plamy.

Grzyb zimuje w postaci otoczni na resztkach roślin oraz na niektórych chwastach. Wiosną z otoczni wydobywają się zarodniki, które kiełkują na wilgotnych liściach kapusty. Grzybnia rozwija się na powierzchni liści, wpuszczając do komórek skórki wypustki, za pomocą których grzyb pobiera substancje pokarmowe. Infekcji wtórnych w sprzyjających warunkach dokonują wytwarzające się nieco później zarodniki konidialne.

Zwalczanie choroby polega przede wszystkim na dokładnym zebraniu i zniszczeniu resztek roślin po zbiorze plonu. Natomiast pole należy głęboko zaorać.

Źródło: A. Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych”.

Chorobę powoduje grzyb z klasy lęgniowców, rzędu wroślikowców. Występuje na kapuście i innych roślinach kapustnych.

Na wierzchniej stronie liścieni i młodych liści pojawiają się białawe lub żółtawe plamy o niewyraźnych brzegach. Nadolnej stronie widać biały lub szarobiały nalot. Silniej porażone siewki mogą zamierać lub są bardzo osłabione co ma niekorzystny wpływ na ich dalszy rozwój. W latach wilgotnych porażone są również rośliny starsze. Na ich zewnętrznych liściach widoczne są nieregularne, prawie czarne plamy. Liście w końcu żółkną, więdną i zamierają.

Grzyb zimuje głównie w postaci grzybni w liściach rzepaku i innych roślin ozimych z rodziny krzyżowych oraz w resztkach roślin kapustnych pozostawionych na polu. Wiosną zakażeniu ulega przede wszystkim kapusta W okresie wegetacji grzyb rozprzestrzenia się za pomocą zarodników konidialnych, które do kiełkowania i infekcji wymagają stosunkowo niskiej temperatury i dużej wilgotności powietrza.

Podłoże do produkcji rozsady roślin kapustnych należy odkażać termicznie lub chemicznie. Rozsadę podczas produkcji często wietrzyć i w razie potrzeby chronić chemicznie zgodnie z zaleceniami Programu Ochrony Warzyw. Do cieczy użytkowej należy dodać preparat zwiększający przyczepność. Szczególnie dokładnie opryskiwać spodnią stronę liści. Osłabione przez chorobę rośliny można wzmocnić silniej nawożąc potasem.


Źródło: A.Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych”.

W Polsce choroba ta występuje powszechnie, głównie na kapuście i kalafiorze.

Rośliny kapustne mogą ulec porażeniu we wszystkich fazach rozwoju. Na porażonych siewkach obserwuje się żółte rozjaśnienie liścieni. Rośliny najczęściej zamierają. Jeśli jednak przeżyją, to porażeniu ulegają rozwijające się liście, które rosną słabiej i często się wykrzywiają. Po posadzeniu rozsady na plantacji liście żółkną, najczęściej od brzegów, a ich nerwy czernieją. Z głównego nerwu liścia bakterie dostają się do głąbów. Czasem objawów porażenia głównych nerwów i głąbów brak, lecz o chorobie świadczą poczerniałe wiązki przewodzące widoczne na ich przekroju. Wcześnie porażone rośliny kapusty albo zamierają lub są zahamowane we wzroście i nie tworzą główek.

Optymalna temperatura dla rozwoju bakterii wynosi 25-30oC, maksymalna 38-39oC, minimalna 5oC. Na rok następny przenoszą się przez nasiona, mogą również przezimować w resztkach chorych roślin. W okresie wegetacji rozprzestrzeniane są przez deszcz.

W celu zapobiegania wystąpieniu choroby należy wysiewać nasiona pochodzące ze zdrowej plantacji. W razie wątpliwości można dezynfekować je przez zanurzenie w wodzie o temperaturze 45oC na 25 minut. Jeśli w gospodarstwie wystąpi choroba, to należy zachować 3- do 5-letnią przerwę w uprawie roślin kapustnych i rzepowatych na danym polu oraz systematycznie zwalczać chwasty. Wszystkie resztki roślin należy po zbiorach zebrać i zniszczyć lub zakopać.


Źródło: A. Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Rośin Warzywnych”.

Choroba ta jest wywoływana przez grzyb z klasy podstawczaków. Występuje w całej Europie, poraża odmiany grochu i peluszki. Przy dużym nasileniu choroby obniżka plonu może być znaczna.

Pędy, liście oraz strąki porażonych roślin grochu i peluszki pokryte są jasnobrunatnymi, pylącymi poduszeczkami o średnicy około 1,5 mm, wypełnionymi masą zarodników letnich. W późniejszym okresie powstają obok nich skupienia czarnych zarodników. Liście z dużą ilością brunatnych i czarnych poduszeczek zasychają i opadają przedwcześnie.

Rdzę grochu powoduje grzyb dwudomowy. Zimują zarodniki zimowe – teleutospory, wytwarzające się pod koniec lata na grochu. Na wiosnę teleutospory kiełkują, wytwarzając zarodniki podstawkowe, które zakażają pąki na pędach podziemnych wilczomleczu. Może w niektóre lata zimować również grzybnia w porażonych korzeniach wilczomleczu. W okresie wegetacji na porażonych wilczomleczach rozwijają się olbrzymie ilości zarodników porażających z prądem powietrza rośliny grochu. W ciągu lata na grochu rozwijają się zarodniki letnie – uredospory, które porażają kolejne rośliny i plantacje grochu. Późnym latem i jesienią obok uredospory powstają zimujące teleutospory.

W rejonie silnego występowania choroby należy usuwać i niszczyć wilczomlecz. Wczesny siew grochu i dobre nawożenie zapobiegają silnemu rozprzestrzenianiu się choroby.


Źródło: A. Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Rośin Warzywnych”.

Chorobę wywołuje dużo gatunków grzybów należących do klasy grzybów niedoskonałych. Grzyby te porażają wiele gatunków roślin uprawnych z rodziny krzyżowych we wszystkich fazach rozwoju. Choroba wyrządza największe szkody na plantacjach rzepaku i kapusty nasiennej. W warunkach sprzyjających rozwojowi choroby plon nasion może obniżyć się nawet o 70-90%.

Objawy choroby pojawiają się już w części podliścieniowej siewek roślin kapustnych w postaci ciemnobrunatnych podłużnych plamek długości do 2 mm. Na liścieniach plamki są okrągłe lub nieregularne, również barwy ciemnobrunatnej z oliwkowo-czarnym, aksamitnym nalotem. Plamki mogą się zlewać w większe. Silnie porażone siewki zamierają. Na liściach starszych roślin plamki są początkowo małe, później stopniowo powiększają się osiągając średnicę nawet kilku centymetrów. Plamy te są brunatne pokryte ciemnooliwkowym nalotem. Na szypułkach kwiatowych, działkach kielicha, płatkach i łuszczynach plamki są drobne i nieco wgłębione. W silnie porażonych łuszczynach nasiona często nie rozwijają się lub pozostają zielone. Łuszczyny przedwcześnie pękają i nasiona wysypują się.

Grzyb zimuje w postaci grzybni w resztkach porażonych roślin i nasionach. W okresie wegetacji rozprzestrzenia się za pomocą zarodników wytwarzanych przez grzybnię na powierzchni plam.

Nasiona przed siewem należy zaprawiać zgodnie z zaleceniami aktualnego programu ochrony roślin. Plantacje nasienne należy opryskiwać co 7-10 dni, pierwszy raz po wystąpieniu pierwszych objawów choroby lub profilaktyczne w razie wystąpienia warunków sprzyjających rozwojowi grzybni – duża wilgotność powietrza. do cieczy użytkowej należy dodać środek zwiększający przyczepność.


Źródło: A. Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych”.

Choroba wywoływana jest przez grzyb z klasy grzybów niedoskonałych. Występuje w całej Europie, poraża odmiany grochu i peluszki.

Objawy chorobowe mogą występować zarówno na roślinach młodych, jak i częściej na starszych, zwykle w końcu czerwca i w pierwszej połowie lipca. Najpierw żółkną i skręcają się liście dolne, a następnie liście coraz wyższych pięter. Część pędu w miejscu stykania się z glebą brązowieje i często gnije. Zgnilizna obejmuje zwykle część korzenia głównego, porażeniu ulegają wszystkie jego tkanki, a nie tylko wiązki naczyniowe jak przy chorobach fuzaryjnych. Rośliny wcześnie porażone żółkną i zamierają. Z roślin starszych opadają pąki kwiatowe oraz strąki. Nasiona są źle wykształcone. Pędy są zwykle cienkie i silnie wydłużone.

Grzyb zimuje w resztkach porażonych roślin w glebie. Może przenosić się na rok następny za pośrednictwem porażonych nasion. Rozwijająca się w glebie grzybnia poraża młode rośliny przez włośniki. Rozwojowi choroby sprzyja duża wilgotność gleby i ciepła pogoda w maju i czerwcu. Wzrost nasilenia choroby następuje najczęściej w temperaturze 20-27°C.

W rejonach, gdzie choroba występuje w większym nasileniu nie należy uprawiać grochu na tym samym polu, stosując przynajmniej czteroletnią przerwę. Dobrze jest siać groch możliwie wcześnie. Po zbiorze grochu resztki roślin należy niszczyć, a pole głęboko zaorać. Nasiona przed wysiewem zaprawiać zgodnie z zaleceniami Programu Ochrony Warzyw.


Źródło: A. Studziński „Atlas chorób i szkodników roślin warzywnych”.