Email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Chorobę powoduje grzyb należący do klasy workowców. Grzyb poraża pomidory uprawiane w gruncie i pod osłonami, najsilniej podczas dojrzewania pierwszych owoców.

U podstawy łodyg porażonych pomidorów pojawiają się brunatne, nieco wklęsłe plamy. Plamy te stopniowo obejmują łodygę dookoła. Łodyga staje się w tym miejscu cieńsza, a rośliny więdną i wkrótce zamierają. Słabiej porażone rośliny po podsypaniu ziemią mogą wytworzyć ponad miejscem porażenia korzenie przybyszowe, które pozwolą roślinie jakiś czas przetrwać.

Na owocach, dookoła szypułek tworzą się ciemnobrunatne lub czarne plamy. Porażone owoce opadają przed dojrzeniem.

Grzyb rozprzestrzenia się podczas wegetacji za pomocą zarodników konidialnych, zimuje na resztkach chorych roślin, palikach, skrzynkach itp. oraz w glebie. Zakażenie następuje przez zranienia łodyg tuż nad ziemią oraz przez korzenie. Do owoców grzybnia przerasta z łodygi przez szypułkę.

Z chorych roślin nie należy zbierać nasion. Na polach, gdzie wystąpiła choroba nie należy uprawiać pomidorów minimum przez kolejne trzy lata. Opryski chemiczne stosować według zaleceń aktualnego Programu Ochrony Warzyw.

Źródło informacji: A. Studziński „Atlas chorób i szkodników roślin warzywnych”.

Sprawcą choroby jest wirus, porażający nie tyko seler, ale także marchew oraz inne rośliny z rodziny baldaszkowatych. Wirus występuje w różnych krajach europejskich. W latach suchych i gorących przyczynia się do znacznego zmniejszenia plonu zgrubień.

Na porażonych roślinach selera liście ulegają przebarwieniom. Od podstawy ku wierzchołkowi liść przybiera stopniowo biało-żółtą barwę. Występują również przebarwienia nerwów. Ogonki liściowe ulegają skróceniu lub przyjmują położenie poziome. Zarażone rośliny nie rosną, a zgrubienia selerów są słabo wykształcone.

Mozaika selera rozprzestrzenia się na plantacjach w sposób mechaniczny. Wirus przenoszony jest przez szereg gatunków mszyc, które należy bezwzględnie zwalczać. Należy niszczyć chwasty, szczególnie z rodziny baldaszkowatych, które mogą być rezerwuarem wirusów i siedliskiem rozwoju mszyc.

Źródło informacji: A. Studziński „Atlas chorób i szkodników roślin warzywnych”.

Mozaika sałaty to choroba wirusowa, która występuje w rejonach uprawy sałaty. Wyrządza bardzo duże szkody, poraża także endywię i inne warzywa z rodziny złożonych.

Liście porażonych roślin są mozaikowato upstrzone oraz na brzegach charakterystycznie ząbkowane. Na liściach są widoczne nierównomiernie rozmieszczone jasno i ciemnozielone plamki. Tkanka liścia jest pokarbowana, a liść kędzierzawy. W późniejszym okresie rozwoju choroby tkanka między nerwami zamiera i zasycha. Główki tracą wartość handlową, są luźne i spłaszczone.

Wirus powodujący chorobę jest nietrwały, ginie w temperaturze 55-60°C w ciągu 10 minut. Na kolejne lata przenosi się w nasionach. Zimuje również w trwałych chwastach z rodziny złożonych. W okresie wegetacji rozprzestrzeniają go liczne gatunki mszyc.  Nie należy także wysiewać sałaty na tym samym polu lub w pobliżu w różnych terminach, ponieważ wirus przenosi się z roślin starszych na młodsze.

Zwalczanie choroby musi być prowadzone już na plantacji nasiennej. Należy przeprowadzać dokładną selekcję roślin i zwalczać mszyce oraz chwasty.

Źródło informacji: A. Studziński „Atlas chorób i szkodników roślin warzywnych”.

Choroba grzybowa, której sprawcą jest grzyb z klasy lęgniowców. Grzyb ten poraża głównie sałatę głowiastą oraz endywię, cykorię i karczoch. Występuje zarówno na sałacie uprawianej w gruncie, jak i pod osłonami, gdzie wyrządza większe szkody. Na dolnej stronie liści sałaty pojawia się biały nalot. Sprzyjające warunki infekcji i rozwoju grzyba to ciepła i wilgotna pogoda, w czasie której biały nalot można znaleźć już na liścieniach i pierwszych listkach. Na górnej stronie liści powstają niekształtne, jasnozielone, później żółknące plamy. Porażone liście więdną i często zasychają, a w warunkach dużej wilgotności gniją. Grzyb zimuje w postaci zarodników przetrwalnikowych, które po skiełkowaniu wiosną są źródłem pierwszych infekcji. W okresie wegetacji chorobę rozprzestrzeniają zarodniki konidialne kiełkujące w kroplach wody.

W zwalczaniu choroby ważna jest profilaktyka polegająca na niszczeniu resztek roślin na polu oraz jego głębokim zaoraniu. Inspekty i szklarnie należy często wietrzyć w celu zmniejszenia wilgotności powietrza. Chore rośliny należy natychmiast usuwać z plantacji.

Źródło informacji: A. Studziński „Atlas chorób i szkodników roślin warzywnych”.

Choroba grzybowa, której sprawcą jest grzyb z klasy workowców. Choroba ta może być groźna dla późnojesiennej i zimowej sałaty uprawianej pod osłonami.

Szara pleśń występuje we wszystkich fazach rozwojowych sałaty, najgroźniejsze jest porażenie siewek. Na części podliścieniowej siewek ukazują się brunatne, gnilne plamy. Siewki przewracają się i zamierają. Na starszych roślinach, które już zawiązują główki, objawy choroby pojawiają się przede wszystkim u nasady zewnętrznych liści w postaci miękkich plam szybko obejmujących cały liść. Następnie liść pokrywa się szarym, puszystym nalotem. W okresie wegetacji choroba rozprzestrzenia się przez zarodniki i fragmenty grzybni.

W zwalczaniu choroby bardzo duże znaczenie ma profilaktyka, polegająca na dokładnym zebraniu i zniszczeniu resztek roślin po zbiorze oraz odkażeniu i dezynfekcji pomieszczeń uprawowych. Zaprawianie nasion i ochronę chemiczną roślin należy stosować zgodnie z zaleceniami aktualnego Programu Ochrony Warzyw.

Źródlo informacji: A. Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych”.

Choroba grzybowa, której sprawcą jest grzyb z klasy podstawczaków. Choroba rzadko występująca, na temat jej szkodliwości i występowania nie ma zbyt dużo informacji. Drugim jej żywicielem są turzyce ściśniona i najeżona.

Późną wiosną lub wczesnym latem na górnej stronie liści sałaty pojawiają się pomarańczowe okrągłe plamy z żółtą obwódką różnej szerokości. Na dolnej stronie liści występują wypukłe, żółte lub pomarańczowe plamy z zarodnikami. Na liściach i źdźbłach turzycy tworzą się żółtawe plamki, a na nich małe, okrągłe lub podłużne skupienia rdzawych zarodników letnich. Pod koniec okresu wegetacji pojawiają się na żółtych plamach czarne skupienia zarodników zimowych.

Jest to rdza dwudomowa. Po przezimowaniu zarodniki kiełkują i wiosną przenoszone przez wiatr zakażają sałatę.

Ze względu na rzadkie występowanie choroby, nie przewiduje się jej zwalczania.

Źródlo informacji: A. Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych”.

Chorobę powoduje grzyb należący do klasy lęgniowców. Grzyb poraża najczęściej pomidory i ziemniaki uprawiane w polu. W latach chłodnych i wilgotnych obniżka plonu może dochodzić nawet do 90%.

Objawy choroby występują przede wszystkim na liściach i owocach pomidora. Niekształtne, brunatne plamy, stopniowo powiększające się występują na liściach. Na dolnej stronie blaszki liściowej w miejscu plam widoczny jest biały puszysty nalot. Porażone liście zasychają lub przy dużej wilgotności powietrza gniją. Na owocach plamy są zielonobrunatne, lekko wypukłe, sięgające do wnętrza owocu. W obrębie plamy miąższ owocu twardnieje, porażone owoce nie dojrzewają.

Grzyb poraża najpierw wczesne odmiany ziemniaka. Później za pomocą zarodników konidialnych choroba przenosi się na plantacje pomidora.

Grzyb zimuje na porażonych bulwach ziemniaka oraz w postaci zimotrwałych oospor, które kiełkują wiosną wytwarzając zarodniki pływkowe.

Aby chorobę łatwiej zwalczać i nie dopuszczać do jej rozprzestrzeniania się, należy niszczyć resztki roślin po zbiorach oraz uprawiać pomidory możliwie najdalej od plantacji ziemniaka. Ochronę chemiczną stosować zgodnie z zaleceniami aktualnego Programu Ochrony Warzyw.

Źródło: A. Studziński „Atlas chorób i szkodników roślin warzywnych”.

Chorobę powoduje grzyb należący do klasy workowców. Grzyb poraża najczęściej pomidory uprawiane w szklarniach i tunelach foliowych, zwłaszcza jesienią.

Choroba może porażać pomidory we wszystkich fazach rozwojowych. Do infekcji najczęściej dochodzi na uszkodzonych lub osłabionych pędach roślin starszych. Na ogonkach liściowych i liściach oraz owocach pojawiają się miękkie, szybko rozprzestrzeniające się plamy, które wkrótce brunatnieją i pokrywają się szarym puszystym nalotem. Część rośliny będąca ponad miejscem infekcji z czasem więdnie i stopniowo zamiera.

W okresie wegetacji choroba rozprzestrzenia się przez zarodniki konidialne oraz fragmenty grzybni. Grzyb zimuje w postaci zarodników zimowych tzw. sklerocji oraz grzybni w resztkach roślin oraz w glebie. W szklarniach zimują również zarodniki konidialne.

Po zbiorach należy niszczyć resztki roślin. W razie wystąpienia szarej pleśni na roślinach, najlepiej usunąć z uprawy porażone części roślin lub całe rośliny oraz stosować ochronę chemiczną na pozostałe rośliny zgodnie z zaleceniami aktualnego Programu Ochrony Warzyw.

Źródło: A. Studziński „Atlas chorób i szkodników roślin warzywnych”.

Chorobę powoduje wiele grzybów z rodzaju Fusarium. Należą one do klasy grzybów niedoskonałych, rzędu strzępczaków. Choroba występuje w uprawie pomidorów polowych.

Na dobrze wyrośniętych owocach pomidorów pojawiają się niekształtne plamy o zabarwieniu brązowym. Plamy te w stosunkowo krótkim czasie mogą objąć cały owoc. W miejscu plam owoce zaczynają gnić – pojawia się różowy nalot grzybni, później owoce kurczą się i ulegają mumifikacji. Grzyby zimują w postaci grzybni na zmumifikowanych owocach oraz w glebie. Grzyb na plantacji rozprzestrzenia się podczas ciepłej i deszczowej pogody. Zakażenie owoców pomidora następuje przez pęknięcia skórki.

Po zauważeniu pierwszych gnijących owoców, które trzeba usunąć, należy zebrać dojrzewające owoce, a plantację zacząć chronić zgodnie z zaleceniami Programu Ochrony Warzyw. Przed każdym kolejnym zabiegiem ochronnym należy zerwać dojrzewające owoce. Pod koniec wegetacji łęty i resztki roślin usunąć z plantacji, a pole głęboko zaorać. 

Źródło: A. Studziński „Atlas chorób i szkodników roślin warzywnych”.

Grzyb powodujący chorobę należy do klasy grzybów niedoskonałych, rzędu strzępczaków. Poraża głównie pomidory szklarniowe, natomiast teuprawiane w polu – bardzo rzadko, nie wyrządzając większych szkód. Na otwartej przestrzeni rozwija się tylko w okresie długotrwałej niepogody.

Na górnej stronie najstarszych liści występują pierwsze objawy choroby w postaci żółtawych plam o rozmytych brzegach. Na dolnej stronie liści pojawia się szaro-biały, później szaro-brunatny nalot. Plamy na górnej stronie liści zlewają się i brunatnieją. Silnie porażone liście zamierają i zwisają, nie opadają. W miarę rozwoju choroby plamy pojawiają się na coraz wyżej położonych liściach. Zahamowany wzrost roślin ma niekorzystny wpływ na ich plon.

Podczas wegetacji grzyb rozprzestrzenia się na sąsiednie liście i rośliny za pomocą zarodników unoszonych przez powietrze i krople wody. Zimuje w postaci grzybni na resztkach roślin lub w postaci bardzo odpornych na wysychanie zarodników konidialnych, które mogą znajdować się na urządzeniach i ścianach szklarni.

Częste wietrzenie szklarni i niezbyt gęste sadzenie roślin to profilaktyczne metody zapobiegające rozwojowi choroby. Po zakończeniu zbiorów resztki roślin należy dokładnie zebrać i najlepiej spalić, a wewnętrzne ściany i glebę i sprzęty zdezynfekować. Nasiona przed siewem należy zaprawiać i późniejszą ochronę roślin prowadzić zgodnie z aktualnym Programem Ochrony Warzyw. Podstawową metodą zapobiegania powstawaniu choroby jest uprawa odmian odpornych.

Źródło: A. Studziński „Atlas chorób i szkodników roślin warzywnych”.