Email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Grzyb powodujący chorobę występuje w wielu krajach, w rejonach uprawy roślin krzyżowych a szczególnie roślin kapustnych. Poza roślinami kapustnymi grzyb poraża również rzepak i liczne chwasty z rodziny krzyżowych. W Polsce występuje przeważnie na glebach wilgotnych i kwaśnych oraz tam, gdzie często uprawia się rośliny kapustne po sobie.

Porażeniu mogą ulec rośliny we wszystkich fazach rozwoju. Na korzeniach młodych roślin pojawiają się początkowo drobne, białe lub żółtawe guzki, które stopniowo rozrastają się w duże nieregularne narośla, wewnątrz jasno żółte. Po pewnym czasie narośla ciemnieją, gniją i rozpadają się. Porażone rośliny rosną bardzo słabo, kapusta nie zawiązuje główek, a liście łatwo więdną podczas upałów. Kalafior nie tworzy róż, rośliny więdną i zamierają – na plantacjach tworzą się puste place.

Grzyb zimuje w postaci zarodników przetrwalnikowych w naroślach i glebie. Na wiosnę odpowiednio przekształcone zarodniki atakują i przenikają przez ścianki korzeni powodując nowe infekcje. Ponadto latem tworzą się zarodniki letnie, które powodują dalsze rozprzestrzenianie się choroby.

Przetrwalniki mogą przeżyć w glebie od 3 do 7 lat. Rozprzestrzeniane są przez dżdżownice, pędraki i inne organizmy glebowe, przenoszone są na narzędziach i maszynach, obuwiu i nogach zwierząt.

Na polu zarażonym przez 5 lat ni należy uprawiać roślin żywicielskich grzyba i tępić chwasty. Po upływie tego okresu glebę zwapnować. Ziemię do produkcji rozsad odkażać termicznie lub chemicznie zgodnie  z zaleceniami Programu Ochrony Warzyw. Przed wysadzeniem do gruntu rozsady późnych odmian kapusty i kalafiora korzenie zanurzyć w papce z gliny z dodatkiem środka chemicznego  zgodnie  z zaleceniami Programu Ochrony Warzyw.

Źródło: A. Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych”.

Chorobę powoduje grzyb z klasy workowców, rzędu mączniaków prawdziwych. Grzyb ten wytworzył liczne wyspecjalizowane rasy biologiczne na roślinach krzyżowych, zwłaszcza na kapuście głowiastej i rzepaku. Porażenie nasienników kapusty powoduje zmniejszenie plonu nasion i zdecydowane pogorszenie ich jakości.

Na liściach porażonej kapusty, szczególnie na górnej stronie pojawia się biały, mączysty lub fioletowy nalot, który po pewnym czasie ciemnieje. W mączystym nalocie pojawiają się początkowo żółtawe, później brunatne aż do czarnych, drobne, słabo widoczne gołym okiem kuleczki. Silnie porażone liście żółkną od brzegu i mogą się na nich tworzyć brunatne nekrotyczne plamy.

Grzyb zimuje w postaci otoczni na resztkach roślin oraz na niektórych chwastach. Wiosną z otoczni wydobywają się zarodniki, które kiełkują na wilgotnych liściach kapusty. Grzybnia rozwija się na powierzchni liści, wpuszczając do komórek skórki wypustki, za pomocą których grzyb pobiera substancje pokarmowe. Infekcji wtórnych w sprzyjających warunkach dokonują wytwarzające się nieco później zarodniki konidialne.

Zwalczanie choroby polega przede wszystkim na dokładnym zebraniu i zniszczeniu resztek roślin po zbiorze plonu. Natomiast pole należy głęboko zaorać.

Źródło: A. Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych”.

Chorobę powoduje grzyb z klasy lęgniowców, rzędu wroślikowców. Występuje na kapuście i innych roślinach kapustnych.

Na wierzchniej stronie liścieni i młodych liści pojawiają się białawe lub żółtawe plamy o niewyraźnych brzegach. Nadolnej stronie widać biały lub szarobiały nalot. Silniej porażone siewki mogą zamierać lub są bardzo osłabione co ma niekorzystny wpływ na ich dalszy rozwój. W latach wilgotnych porażone są również rośliny starsze. Na ich zewnętrznych liściach widoczne są nieregularne, prawie czarne plamy. Liście w końcu żółkną, więdną i zamierają.

Grzyb zimuje głównie w postaci grzybni w liściach rzepaku i innych roślin ozimych z rodziny krzyżowych oraz w resztkach roślin kapustnych pozostawionych na polu. Wiosną zakażeniu ulega przede wszystkim kapusta W okresie wegetacji grzyb rozprzestrzenia się za pomocą zarodników konidialnych, które do kiełkowania i infekcji wymagają stosunkowo niskiej temperatury i dużej wilgotności powietrza.

Podłoże do produkcji rozsady roślin kapustnych należy odkażać termicznie lub chemicznie. Rozsadę podczas produkcji często wietrzyć i w razie potrzeby chronić chemicznie zgodnie z zaleceniami Programu Ochrony Warzyw. Do cieczy użytkowej należy dodać preparat zwiększający przyczepność. Szczególnie dokładnie opryskiwać spodnią stronę liści. Osłabione przez chorobę rośliny można wzmocnić silniej nawożąc potasem.


Źródło: A.Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych”.

W Polsce choroba ta występuje powszechnie, głównie na kapuście i kalafiorze.

Rośliny kapustne mogą ulec porażeniu we wszystkich fazach rozwoju. Na porażonych siewkach obserwuje się żółte rozjaśnienie liścieni. Rośliny najczęściej zamierają. Jeśli jednak przeżyją, to porażeniu ulegają rozwijające się liście, które rosną słabiej i często się wykrzywiają. Po posadzeniu rozsady na plantacji liście żółkną, najczęściej od brzegów, a ich nerwy czernieją. Z głównego nerwu liścia bakterie dostają się do głąbów. Czasem objawów porażenia głównych nerwów i głąbów brak, lecz o chorobie świadczą poczerniałe wiązki przewodzące widoczne na ich przekroju. Wcześnie porażone rośliny kapusty albo zamierają lub są zahamowane we wzroście i nie tworzą główek.

Optymalna temperatura dla rozwoju bakterii wynosi 25-30oC, maksymalna 38-39oC, minimalna 5oC. Na rok następny przenoszą się przez nasiona, mogą również przezimować w resztkach chorych roślin. W okresie wegetacji rozprzestrzeniane są przez deszcz.

W celu zapobiegania wystąpieniu choroby należy wysiewać nasiona pochodzące ze zdrowej plantacji. W razie wątpliwości można dezynfekować je przez zanurzenie w wodzie o temperaturze 45oC na 25 minut. Jeśli w gospodarstwie wystąpi choroba, to należy zachować 3- do 5-letnią przerwę w uprawie roślin kapustnych i rzepowatych na danym polu oraz systematycznie zwalczać chwasty. Wszystkie resztki roślin należy po zbiorach zebrać i zniszczyć lub zakopać.


Źródło: A. Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Rośin Warzywnych”.

Choroba ta jest wywoływana przez grzyb z klasy podstawczaków. Występuje w całej Europie, poraża odmiany grochu i peluszki. Przy dużym nasileniu choroby obniżka plonu może być znaczna.

Pędy, liście oraz strąki porażonych roślin grochu i peluszki pokryte są jasnobrunatnymi, pylącymi poduszeczkami o średnicy około 1,5 mm, wypełnionymi masą zarodników letnich. W późniejszym okresie powstają obok nich skupienia czarnych zarodników. Liście z dużą ilością brunatnych i czarnych poduszeczek zasychają i opadają przedwcześnie.

Rdzę grochu powoduje grzyb dwudomowy. Zimują zarodniki zimowe – teleutospory, wytwarzające się pod koniec lata na grochu. Na wiosnę teleutospory kiełkują, wytwarzając zarodniki podstawkowe, które zakażają pąki na pędach podziemnych wilczomleczu. Może w niektóre lata zimować również grzybnia w porażonych korzeniach wilczomleczu. W okresie wegetacji na porażonych wilczomleczach rozwijają się olbrzymie ilości zarodników porażających z prądem powietrza rośliny grochu. W ciągu lata na grochu rozwijają się zarodniki letnie – uredospory, które porażają kolejne rośliny i plantacje grochu. Późnym latem i jesienią obok uredospory powstają zimujące teleutospory.

W rejonie silnego występowania choroby należy usuwać i niszczyć wilczomlecz. Wczesny siew grochu i dobre nawożenie zapobiegają silnemu rozprzestrzenianiu się choroby.


Źródło: A. Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Rośin Warzywnych”.

Chorobę wywołuje dużo gatunków grzybów należących do klasy grzybów niedoskonałych. Grzyby te porażają wiele gatunków roślin uprawnych z rodziny krzyżowych we wszystkich fazach rozwoju. Choroba wyrządza największe szkody na plantacjach rzepaku i kapusty nasiennej. W warunkach sprzyjających rozwojowi choroby plon nasion może obniżyć się nawet o 70-90%.

Objawy choroby pojawiają się już w części podliścieniowej siewek roślin kapustnych w postaci ciemnobrunatnych podłużnych plamek długości do 2 mm. Na liścieniach plamki są okrągłe lub nieregularne, również barwy ciemnobrunatnej z oliwkowo-czarnym, aksamitnym nalotem. Plamki mogą się zlewać w większe. Silnie porażone siewki zamierają. Na liściach starszych roślin plamki są początkowo małe, później stopniowo powiększają się osiągając średnicę nawet kilku centymetrów. Plamy te są brunatne pokryte ciemnooliwkowym nalotem. Na szypułkach kwiatowych, działkach kielicha, płatkach i łuszczynach plamki są drobne i nieco wgłębione. W silnie porażonych łuszczynach nasiona często nie rozwijają się lub pozostają zielone. Łuszczyny przedwcześnie pękają i nasiona wysypują się.

Grzyb zimuje w postaci grzybni w resztkach porażonych roślin i nasionach. W okresie wegetacji rozprzestrzenia się za pomocą zarodników wytwarzanych przez grzybnię na powierzchni plam.

Nasiona przed siewem należy zaprawiać zgodnie z zaleceniami aktualnego programu ochrony roślin. Plantacje nasienne należy opryskiwać co 7-10 dni, pierwszy raz po wystąpieniu pierwszych objawów choroby lub profilaktyczne w razie wystąpienia warunków sprzyjających rozwojowi grzybni – duża wilgotność powietrza. do cieczy użytkowej należy dodać środek zwiększający przyczepność.


Źródło: A. Studziński „Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych”.

Choroba wywoływana jest przez grzyb z klasy grzybów niedoskonałych. Występuje w całej Europie, poraża odmiany grochu i peluszki.

Objawy chorobowe mogą występować zarówno na roślinach młodych, jak i częściej na starszych, zwykle w końcu czerwca i w pierwszej połowie lipca. Najpierw żółkną i skręcają się liście dolne, a następnie liście coraz wyższych pięter. Część pędu w miejscu stykania się z glebą brązowieje i często gnije. Zgnilizna obejmuje zwykle część korzenia głównego, porażeniu ulegają wszystkie jego tkanki, a nie tylko wiązki naczyniowe jak przy chorobach fuzaryjnych. Rośliny wcześnie porażone żółkną i zamierają. Z roślin starszych opadają pąki kwiatowe oraz strąki. Nasiona są źle wykształcone. Pędy są zwykle cienkie i silnie wydłużone.

Grzyb zimuje w resztkach porażonych roślin w glebie. Może przenosić się na rok następny za pośrednictwem porażonych nasion. Rozwijająca się w glebie grzybnia poraża młode rośliny przez włośniki. Rozwojowi choroby sprzyja duża wilgotność gleby i ciepła pogoda w maju i czerwcu. Wzrost nasilenia choroby następuje najczęściej w temperaturze 20-27°C.

W rejonach, gdzie choroba występuje w większym nasileniu nie należy uprawiać grochu na tym samym polu, stosując przynajmniej czteroletnią przerwę. Dobrze jest siać groch możliwie wcześnie. Po zbiorze grochu resztki roślin należy niszczyć, a pole głęboko zaorać. Nasiona przed wysiewem zaprawiać zgodnie z zaleceniami Programu Ochrony Warzyw.


Źródło: A. Studziński „Atlas chorób i szkodników roślin warzywnych”.

Choroba wywoływana jest przez grzyb z klasy grzybów niedoskonałych. Występuje w całej Europie, poraża głównie groch. Askochytoza występuje przez cały okres wegetacji, jest szczególnie groźna w latach o obfitych opadach deszczu.

Tkanka szyjki korzeniowej i korzenia głównego młodszych roślin przybiera zabarwienie sinoczarne, przypominając zgorzel siewek. Opanowane rośliny zamierają lub ich wzrost jest silnie zahamowany, rośliny są osłabione. Na liściach pojawiają się rudawobrązowe plamy otoczone ciemnobrunatną obwódką. Środek plam jest jaśniejszy z licznymi ciemnobrunatnymi brodawkami. Plamy na pędach są bardziej wydłużone, lecz na młodych roślinach często łączą się obejmując dookoła pęd, który wówczas łatwo się przełamuje. Na strąkach powstają plamy podobne jak na liściach, tylko są bardziej wgłębione.

Sprawca choroby zimuje przede wszystkim w porażonych nasionach oraz w resztkach słomy grochu i peluszki, pozostawionej na polu. Chorobę rozprzestrzeniają głównie porażone nasiona, gdyż w glebie grzybnia szybko ginie. Podczas kiełkowania nasion grzyb poraża część podliścieniową, a następnie nadliścieniową młodej rośliny, gdzie wytwarzają się zarodniki rozprzestrzeniające chorobę.

Do siewu należy używać nasion zdrowych – siać możliwie wcześnie, nie przekraczając zalecanych norm wysiewu. Należy stosować przynajmniej trzyletnią przerwę w uprawie grochu i peluszki na tym samym polu. Nasiona zaprawiać, a podczas wegetacji od pojawienia się pierwszych plam stosować zabiegi chemiczne zgodnie z zaleceniami Programu Ochrony Warzyw.


Źródło: A. Studziński, Atlas Chorób i Szkodników Roślin Warzywnych.

18 lutego 2015

Hiacynt

Hiacynt to popularna roślina cebulowa ceniona za pachnące, dzwonkowate kwiaty w kolorze białym, żółtym, pomarańczowym, łososiowym, różowym, czerwonym, fioletowym lub niebieskim. Kwitnie w zależności od wczesności odmiany i warunków atmosferycznych od kwietnia do maja przez ok. dwa tygodnie. Rośliny zasychają pod koniec czerwca i w tym też czasie powinny być wykopane, aby po trzech miesiącach przechowywania z końcem września posadzić je do gruntu.

Hiacynty mogą pozostawać na jednym miejscu 3-4 lata. Chcąc cieszyć się co roku okazałymi kwiatami, należy zapewnić roślinom wysoki poziom nawożenia, co pozwoli cebulom uzupełnić tracone każdego roku składniki pokarmowe. W przeciwnym razie ich kwiaty będą coraz mniejsze, aż w końcu się nie ukażą.

Hiacynty mają niewielkie wymagania w stosunku do gleby (nie może być ona jednak kwaśna i bardzo wilgotna). Preferują podłoże żyzne o odczynie obojętnym oraz stanowisko słoneczne i zaciszne.

Nowe cebulki hiacyntów powstają z cebulek przybyszowych. Dorastają one w ciągu 4 lub 5 lat, zwiększając swoją objętość corocznie przez wytwarzanie od wewnątrz nowych łusek. Najładniej kwitnące będą cebule o obwodzie powyżej 18 cm.

Krokusy są jednymi z najwcześniej kwitnących wiosną roślin. Należą do wieloletnich roślin bulwiastych. Najpopularniejsze w uprawie są krokusy wielkokwiatowe.

Zakwitają w marcu – czasem wówczas, gdy jeszcze leży śnieg. Kwiaty i liście wyrastają wprost z niewielkich bulw przybyszowych, pokrytych charakterystycznymi siateczkowatymi łuskami. Wąskie liście rosną silnie dopiero po kwitnieniu. Kwiaty, w zależności od odmiany, mają barwę fioletową, niebieską, liliową, żółtą, białą, mogą być także dwubarwne.

Krokusy szybko zasychają i jeśli wymagają przesadzenia, to nie później jak w połowie czerwca bulwy krokusów powinny być wykopane. Bulwy te można przechowywać przez co najmniej trzy miesiące. Druga połowa września oraz październik to najlepszy okres na wysadzanie krokusów na nowe miejsce. Nie należy tych roślin pozostawiać na jednym miejscu dłużej jak 2-3 lata. Podłoże pod krokusy warto rok wcześniej nawieźć obornikiem bądź kompostem.

Krokusy wymagają gleby próchniczej, łatwo nagrzewającej się, przepuszczalnej i dostatecznie wilgotnej, o odczynie lekko kwaśnym. Na glebie lekkiej, piaszczysto-gliniastej i jałowej przyrosty bulw są niewielkie i rośliny mogą nie zakwitnąć. Najlepiej rosną na słonecznym bądź lekko ocienionym stanowisku.