Email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Powodujący chorobę grzyb jest polifagiem o bardzo dużej liczbie żywicieli. Z roślin warzywnych poraża przede wszystkim ogórek, cebulę, pomidor i fasolę. Występuje na ogórkach w uprawie polowej, pod szkłem oraz folią i niejednokrotnie niszczy całe uprawy.

Porażeniu ulegają już często siewki ogórków.

Więdnięcie wyrośniętych roślin może mieć przebieg nagły lub powolny. Przy nagłym więdnięciu rośliny więdną w ciągu kilku dni, przy czym liście nie tracą zielonej barwy aż do obumarcia.

Więdnięcie może objąć jednocześnie wszystkie części rośliny lub po kolei wszystkie liście na pędzie postępując ku wierzchołkowi. Na porażonych łodygach pojawia się biały luźny nalot, który z czasem staje się gęsty, watowaty, barwy łososiowej lub pomarańczowej.

Przy powolnym przebiegu choroby na porażonych roślinach początkowo nie widać żadnych zmian, gdyż grzyb powoli przerasta wiązki naczyniowe. Gdy rośliny są już bardzo wyrośnięte, stopniowo, kolejno zaczynają liście więdnąć od dołu ku wierzchołkowi roślin. Tego rodzaju więdnięcie może trwać 2-3 miesiące. Na porażonych częściach roślin pojawia się również opisany wyżej nalot.

Przy obu typach więdnięć wiązki przewodzące roślin ą zbrunatniałe.

Głównym źródłem zakażenia jest gleba, w której grzyb ma doskonałe warunki do przeżycia. W okresie wegetacji grzyb rozprzestrzenia się za pomocą makrokonidiów, tworzących się na grzybni powietrznej.

W inspektach i w szklarniach, gdzie ogórki uprawia się metodą tradycyjną w glebie, ziemię należy odkażać termicznie lub chemicznie. Zabieg ten nie chroni całkowicie uprawy przed porażeniem, gdyż zarodniki mogą dostać się do ziemi już po jej odkażeniu. Na polu, gdzie wystąpiła choroba, co najmniej przez trzy lata nie należy uprawiać ogórków, a chore rośliny natychmiast usuwać z plantacji i niszczyć. Wszystkie resztki roślin po zbiorze ogórków również trzeba zniszczyć.

Źródło: A. Studziński „Atlas chorób i szkodników roślin warzywnych”

25 lutego 2016

Choroby róży

Krzewy róż najczęściej są atakowane przez choroby, takie jak mączniak prawdziwy róży, czarna plamistość liści róży, rdza róży oraz szara pleśń.

Mączniak prawdziwy róży – na młodych liściach krzewu pojawia się biały mączysty nalot. Porażone liście róż ulegają deformacji, ich brzegi lekko się zawijają, nalot po kilku dniach zmienia zabarwienie z białego na szary. Plamy występują również na pędach, szypułkach i płatkach kwiatowych. W celu ograniczenia rozprzestrzeniania się choroby należy jesienią spod krzewów wygrabić i usunąć opadłe liście. Silnie porażone pędy wycinamy, a krzewy opryskujemy 2-3 razy zalecanymi fungicydami.

Czarna plamistość liści róży – na liściach pojawiają się czerwonobrunatne, a następnie fioletowo-czarne okrągłe lub owalne plamy. Wokół plam liście żółkną i masowo opadają. Czarnej plamistości liści róży zapobiegamy unikając moczenia liści podczas podlewania, usuwając opadłe liście oraz wycinając silnie porażone pędy. Po stwierdzeniu objawów krzewy należy opryskać zalecanymi fungicydami. Dobrze jest też stosować ogólnodostępne, przeciwgrzybowe biopreparaty.

Rdza róży – na liściach obserwuje się okrągłe lub owalne, żółte, niewielkie plamki. Plamki te są na górnej stronie liści, natomiast od spodu liści widoczne są pomarańczowe i brązowe skupienia zarodników grzyba. Porażone liście ulegają deformacji i opadają. W celu zapobiegania i zwalczania rdzy róży postępujemy tak samo jak przy czarnej plamistości liści róży.

Szara pleśń – ujawnia się na płatkach kwiatowych róż w postaci wodnistych, licznych, szybko powiększających się plam. Z czasem całe pąki kwiatowe ulegają zgniliźnie, stają się miękkie i pokrywają się obfitym, szarym, pylącym nalotem. Porażeniu mogą ulec również pędy, które z czasem zamierają. Zwalczanie szarej pleśni to przede wszystkim wycinanie i utylizacja porażonych pędów. Pomogą również opryski zalecanymi preparatami grzybobójczymi.


Źródło: „Działka moje hobby” – praca zbiorowa.

19 lutego 2016

Choroby kosaćca

Najczęściej występującymi chorobami kosaćca są: plamistość obwódkowa i zasychanie liści kosaćca oraz mokra zgnilizna kłączy kosaćca.

Plamistość obwódkowazasychanie liści kosaćca uwidaczniają się na liściach w postaci wodnistożółtawych plam o różnych rozmiarach. Plamy przybierają później barwę żółtobrunatną, najczęściej z ciemnobrunatną obwódką. Często plamy zlewają się pokrywając całą powierzchnię liści i wówczas liście zasychają. Rośliny porażone słabiej kwitną w roku następnym. Chorobie sprzyja deszczowa pogoda oraz brak w glebie wapna i fosforu.

Z chwilą stwierdzenia pierwszych objawów należy rośliny opryskiwać preparatem zalecanym do zwalczania rdzy goździka. Do cieczy roboczej zawsze dodajemy środek zwiększający przyczepność.

Mokra zgnilizna kłączy kosaćca – zaczyna się na szczytowych częściach liści. Szczyty liści zasychają i żółkną. Na pędach i kłączach obserwuje się gnicie. Kłącze zamienia się w żółto-brązową mazistą masę. Rośliny zamierają placami.

Jeżeli wystąpi ta choroba, to należy natychmiast usuwać i najlepiej palić chore rośliny, a zdrowe staranniej pielęgnować i nawozić.

Najczęściej występującymi chorobami mieczyka są: parch bulw i zgnilizna podstawy łodyg mieczyka, zgnilizna twardzikowa mieczyka oraz szara pleśń.

Parch bulw i zgnilizna podstawy łodyg uwidacznia się u nasady liści w postaci czerwonobrunatnych plam i smug. Liście żółkną i zasychają. Przy wilgotnej pogodzie roślina gnije, łodyga załamuje się. Na powierzchni bulw widoczne są bladożółte, ciemniejące i lekko wgłębione miejsca, z których może wyciekać kleista substancja.

Objawy zgnilizny twardzikowej mieczyka uwidaczniają się na liściach. Liście zewnętrzne żółkną i obumierają. Rośliny załamują się u podstawy łodyg. W miejscach blizn po liściach pojawiają się okrągłe, wgłębione, żółtobrunatne plamy.

Choroby te zwalcza się opryskując zapobiegawczo środkami grzybobójczymi, dodając do cieczy roboczej środki poprawiające przyczepność preparatu. Przed wysadzeniem bulwy należy starannie przebrać, usunąć chore, a zdrowe zaprawić zgodnie z zaleceniami środkiem grzybobójczym.

Szara pleśń mieczyka objawia się przedwcześnie żółknącymi liśćmi i ich zasychaniem. Podstawa łodyg gnije. Choroba przenosi się także na kwiaty, które początkowo mają wodnisto przezroczyste plamy. Kwiaty później brunatnieją. W skrajnym przypadku roślina może nie kwitnąć.

Najskuteczniejsza metoda zwalczania choroby to oprysk zalecanym środkiem grzybobójczym. Ważne jest również prawidłowe przechowywanie bulw w temperaturze 10°C, w miejscu przewiewnym.


Źródło: „Działka moje hobby” – praca zbiorowa.

Sprawcą choroby jest grzyb należący do klasy grzybów niedoskonałych, występujący we wszystkich krajach o wilgotnym klimacie, natomiast w rejonach suchszych rzadko. Grzyb poraża ogórki gruntowe oraz uprawiane pod osłonami, poraża również inne gatunki warzyw z rodziny dyniowatych.

Na liściach porażonych roślin występują plamy, początkowo wodniste, jasnozielone i najczęściej ograniczone nerwami. Sąsiednie plamy mogą się ze sobą zlewać. Plamy stopniowo brunatnieją i zasychają. Martwa tkanka wykrusza się, wskutek czego w liściach tworzą się dziury o postrzępionych brzegach. Często duża część liścia odpada. Plamy występujące na pędach i owocach są wodniste i często wgłębione, w przypadku owoców są wgłębione aż do nasion. Plamy te mają wyraźnie zarysowane brzegi. Owoce gniją na skutek wtórnego porażenia przez inne patogeny.

Podczas wegetacji wiatr i deszcz roznoszą zarodniki po plantacji. Infekcji sprzyja duża wilgotność powietrza. Grzyb zimuje w resztkach roślin, rzadziej na nasionach.

Aby grzyb nie rozprzestrzeniał się na plantacji, nie należy zwilżać liści podczas nawadniania roślin. Nasiona przed siewem należy zaprawiać zgodnie z aktualnymi zaleceniami Programu Ochrony Warzyw. Z chwilą zauważenia choroby opryskiwać ogórki co 7-10 dni, dodając do cieczy użytkowej preparat zwiększający przyczepność.


Źródło: A. Studziński „Atlas chorób i szkodników roślin warzywnych”.

Najczęściej występującymi chorobami na goździkach ogrodowych, szczególnie na goździku brodatym, są rdza goździka i plamistość obwódkowa goździka.

Rdza goździka – na liściach i łodygach pojawiają się początkowo żółtawe plamy, a nieco później w miejscach plam wydłużone brodawki. Po pęknięciu skórki widać brunatne skupienia zarodników grzyba. Przy słonecznej pogodzie z miejsc tych wysypuje się brunatny pył. Uprawiając goździki brodate w mieszance kolorów zaobserwowano, że odmiany o zabarwieniu czerwonym są nieco mniej podatne na porażenie rdzą.

Chorobę zwalcza się już z chwilą stwierdzenia pierwszych objawów stosując preparaty chemiczne zalecane do zwalczania rdzy. Do preparatów tych należy dodać środek zwiększający przyczepność – może to być preparat handlowy, detergent lub szare mydło.

Plamistość obwódkowa goździka – na liściach, łodygach i pąkach pojawiają się żółtawoszare plamy otoczone czerwono-fioletową obwódką. W miejscach plam pojawia się później zielonawoczarny nalot. Silniej porażone rośliny zasychają.

Chorobę zwalczą preparaty stosowane do zwalczania rdzy goździka.

Rzadziej występującą chorobą goździków ogrodowych jest szara pleśń na goździku. Pąki kwiatowe i kwiaty pokrywają się szarym nalotem i obumierają. Sprawcą choroby jest grzyb. W razie potrzeby zwalcza się go preparatami eliminującymi choroby grzybowe.


Żródło: „Działka moje hobby” – praca zbiorowa.

Choroba bakteryjna, występująca w rejonach uprawy ogórka na terenie całej Europy. Na liścieniach porażonych siewek są jasne plamki. Silnie porażone siewki giną, przy słabym porażeniu siewek wzrost roślin jest zahamowany. Typowe objawy choroby występują na liściach w postaci jasnozielonych, przeświecających plam, które wskutek ograniczenia przez nerwy liści mają kanciasty kształt. Plamy mogą się łączyć, obejmując większą powierzchnię liścia. Podczas wilgotnej pogody w miejscu plam pojawiają się krople mętnego płynu, w którym znajdują się bakterie. Gdy liście obeschną, powierzchnia plam pokryta jest białą powłoką. Tkanka liścia w miejscu porażenia zamiera, wykrusza się i w liściach tworzą się dziury. Podobne plamy mogą występować na ogonkach liściowych i łodygach. Na owocach plamy są zagłębione, a tkanka owocu w miejscu plam pęka. Wcześnie porażone rośliny zamierają nie owocując.

Bakterie zimują w nasionach i resztkach chorych roślin pozostawionych w glebie. W okresie wegetacji rozprzestrzeniane są przez deszcz, przenoszone na narzędziach, rękach i ubiorze osób pracujących na plantacji ogórków. Chorobę rozprzestrzeniają również owady zapylające owoce. Rozwojowi choroby w polu sprzyjają ciepłe dni i chłodne noce, a w szklarni duża wilgotność i wysoka temperatura powietrza.

Na polu, gdzie wystąpiła choroba, nie należy uprawiać roślin dyniowatych przez trzy lata. Nasiona przed siewem zaprawiać. Pierwsze chore rośliny usunąć z plantacji i plantację systematycznie opryskiwać zgodnie z zaleceniami Programu Ochrony Warzyw, dodając do cieczy użytkowej preparatu zwiększającego przyczepność. Najlepiej uprawiać odmiany ogórków charakteryzujące się zwiększoną odpornością na kanciastą plamistość ogórka.


Źródło: A. Studziński „Atlas chorób i szkodników roślin warzywnych”.

Astry jednoroczne najczęściej porażane są przez wirusy, które są sprawcami takich chorób jak: żółtaczka astra i kędzierzawka astra. Ponadto astry jednoroczne często chorują na zgorzel naczyń oraz mączniaka astra.

Kędzierzawka astrów – objawy choroby to marszczenie się i zwijanie liści oraz zahamowanie wzrostu roślin.

Żółtaczka astra – objawy choroby to żółknięcie liści wzdłuż nerwów oraz chlorotyczne zabarwienie całych roślin. Ponadto w kątach liści wyrastają cienkie, słabo wykształcone pędy, a liście na roślinach ustawione są pionowo.

Choroby wirusowe zwalczamy przez niezwłoczne usunięcie całych roślin i ich utylizację.

Zgorzel naczyń – rośliny żółkną, następnie więdną i zamierają. Dolne partie pędów brunatnieją, a na ich powierzchni pojawia się jasny nalot.

Jedyna rada, to usunięcie całych roślin z rabaty oraz oprysk i podlanie pozostałych roślin roztworem zalecanego fungicydu. W następnych latach należy uprawiać astry w innym miejscu, gdyż zgorzel jest chorobą odglebową.

Mączniak astra – objawy choroby to biały nalot pokrywający częściowo lub całkowicie blaszki liściowe. Kwiatostany są zniekształcone, a wzrost roślin zahamowany.

Po zauważeniu pierwszych objawów choroby należy wykonać oprysk zalecanym preparatem grzybobójczym.

28 stycznia 2016

Choroby tulipana

Najczęściej występującymi chorobami tulipana są: szara pleśń tulipana i zgnilizna twardzikowa tulipana.

Szara pleśń tulipana – objawy występują już na wybijających z gleby pędach w postaci żółto-szarych i ciemno obrzeżonych, wgłębnych plam. Plamy wydłużają się równolegle do nerwów liści. Pokryte są brunatnoszarym, pylącym nalotem. Liście tulipanów stają się żółtawo-białe, skórzaste i więdną. Na pąkach kwiatowych pojawiają się żółtawo-brunatne plamy gnilne. Kwiaty obumierają lub nie są wykształcone. Łuski cebul i dolne części łodygi są szkliste. Na mięsistych łuskach widoczne są brunatne plamy powodujące zgniliznę. Na powierzchni łusek występuje oliwkowo-brunatny nalot.

W lata szczególnie wilgotne z chwilą wystąpienia pierwszych objawów choroby należy wykonać oprysk zalecanym preparatem grzybobójczym. Do oprysku zawsze należy dodać substancje zwiększające przyczepność cieczy użytkowej. Cebule przed wysadzeniem zaprawiać zalecaną zaprawą grzybobójczą.

Zgnilizna twardzikowa tulipana – tulipany na wiosnę nie wybijają lub wyrastają słabe, z gnijącymi plamami, często z gęstą i zbitą warstwą grzybni. Skuteczną metodą zwalczania choroby jest zaprawianie cebul przed sadzeniem do gruntu.

W uprawie tulipanów często występuje choroba – papierowatość kwiatów tulipana. Objawia się niewykształconymi białymi, drobnymi kwiatami, które często nie wyrastają ponad liście. Kwiaty te szybko zasychają.

Choroba ta jest chorobą fizjologiczną wywołaną niewłaściwymi warunkami uprawy, a szczególnie złymi warunkami przechowywania cebul w okresie spoczynku. Jeśli zapewnimy tulipanom optymalne warunki uprawy i przechowywania cebul, choroba w następnych latach nie występuje.


Źródło: „Działka moje hobby”, praca zbiorowa.

Choroba powodowana jest zwykle przez kilka gatunków grzybów, mniej lub bardziej groźnych z klasy grzybów niedoskonałych. Niektóre grzyby powodujące zgorzel siewek są sprawcami innych chorób, np. Alternaria radicina jest sprawcą czarnej zgnilizny korzeni. Zgorzel siewek wywołuje również bakteria Erwinia carotovora.

Zgorzel siewek można zaobserwować od momentu kiełkowania nasion do fazy 3-4 liści. Wcześnie porażone kiełki nie wydostają się na powierzchnię gleby. U siewek czernieją, gniją i przewężają się szyjki korzeniowe i części podliścieniowe. Porażone rośliny przewracają się, więdną, niektóre zżółkną i zasychają. Porażeniu ulegają również liście, które brunatnieją, gniją i pokrywają się szarobrunatnym nalotem. W rzędach często widoczne są leżące na ziemi liście wielu roślin rosnących obok siebie.

Zimują zarówno zarodniki konidialne, jak i grzybnia w porażonych resztkach roślin w glebie oraz w porażonych korzeniach spichrzowych przechowywanych w przechowalniach i kopcach. Grzyb zimuje również w porażonych nasionach. W okresie wegetacji, a także w przechowalniach grzyb rozprzestrzenia się za pomocą zarodników konidialnych.

Podstawą zwalczania choroby jest zaprawianie nasion zgodnie z aktualnymi zaleceniami Programu Ochrony Warzyw. Dobrze jest stosować zmianowanie roślin żywicielskich dla grzyba, tak aby na danym polu nie pojawiały się one częściej niż co 3-4 lata.


Źródło: A. Studziński „Atlas chorób  szkodników roślin warzywnych”.