Artykuły filtrowane wg daty: czerwca 2017

            w 2016 roku opłacalność uprawy rzepaku ozimego w wielu gospodarstwach gminy Rogoźno była niższa od spodziewanej. w gminie plony rzepaku wyniosły od 1,5 do 3,5 tony z 1 ha /przeciętnie 2,5 tony z ha/.

 Na stosunkowo niskie plonowanie miało wpływ wiele czynników, ale w szczególności należy wymienić:

- brak opadów oraz niska wilgotność gleby w okresie siewu rzepaku, co było powodem opóźnionych siewów oraz nierównych wschodów,

- duży spadek temperatury przy braku okrywy śnieżnej i jednoczesnym silnym wietrze spowodował uszkodzenia roślin rzepaku, szczególnie systemu korzeniowego, w wyniku tych uszkodzeń niektóre plantacje zaorano i dokonano przesiewów. Jednak na części plantacji uszkodzenia mrozowe nie były tak jednoznacznie duże w związku z tym rolnicy postanowili je pozostawić, miało to duży wpływ na późniejszy rozwój roślin i poziom plonowania,

- okresowy brak opadów w fazie największego zapotrzebowania rzepaku na wodę (okres kwitnienia i zawiązywania łuszczyn rzepaku),

- uszkodzenia spowodowane przez gradobicie – uszkodzenia te nie były tak duże aby kwalifikowały się do otrzymania odszkodowania z ubezpieczenia plantacji, ale miały jednak wyraźny wpływ na plon i zmniejszenie opłacalność uprawy.

Niska opłacalność uprawy rzepaku ozimego w bieżącym roku /średni plon 25 dt z 1ha i cena skupu ok. 160 zł/dt oraz wzrastające koszty produkcji mają wpływ na podejmowanie decyzji, dotyczących areału jego uprawy w sezonie 2016/2017. Wielu rolników - dużych producentów rzepaku ozimego w gminie Rogoźno zapowiada, że ograniczy powierzchnię jego uprawy w następnym roku.

 

Tradycyjnie jak co roku a tym razem w gospodarstwie demonstracyjnym Pana Zbigniewa Biskupa w Borku Wielkopolskim został zorganizowany przez Zespół Doradczy powiatu gostyńskiego Dzień Zagrody połączony z realizacją projektu dofinasowanego przez KSOW Pt. „ Poprawa bezpieczeństwa przeciwpożarowego na obszarach wiejskich województwa wielkopolskiego”. Zebranych rolników, zaproszonych gości i doradców oraz strażaków powitali: Leszek Ciemniak – doradca WODR w gminie Borek Wielkopolski oraz Zbigniew Biskup – właściciel gospodarstwa.

Znaczną część imprezy wypełniły pokazy realizowane przez Jednostkę Ratowniczo-Gaśniczą Państwowej Straży Pożarnej w Gostyniu oraz trzy Ochotnicze Straże Pożarne z terenu gminy Borek Wlkp. Podczas prezentacji zasady działań ratowniczych przedstawiał kpt. Michał Pohl z Komendy Powiatowej PSP w Gostyniu. Jako pierwsza zaprezentowała się Jednostka Ratowniczo – Gaśnicza z profesjonalnym pokazem udzielania pierwszej pomocy osobie z objawami zatrzymania akcji serca. Resuscytację czyli masaż serca połączony z sztucznym oddychaniem na fantomie przeprowadzili strażacy zawodowi.

Kolejnym elementem strażackiego pokazu była prezentacja ratownictwa technicznego podczas symulowanego wypadku w trakcie prac transportowych w gospodarstwie rolnym. Tego działania podjęli się strażacy z OSP w Borku Wielkopolskim wyposażeni w odpowiedni sprzęt ratowniczy do tego typu zadań.

Istotnym z punktu widzenia zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego w gospodarstwie rolnym jest umiejętność szybkiego zlokalizowania źródła pożaru oraz odpowiednio wczesne działanie mające na celu tzw. uchwycenie ognia przy użyciu podstawowych środków gaśniczych jakim są m.in. gaśnice.

W celach edukacyjnych przeprowadzono pokaz gaszenia ognia przy pomocy różnych dostępnych w gospodarstwie gaśnic. Przebieg działań był możliwy dzięki udostępnieniu sprzętu przez firmę atestującą Pana Eugeniusza Rogali a szczegółowych instrukcji udzielał st. kpt. Michał Pohl z PSP w Gostyniu.

Imprezę zakończył wspólny poczęstunek przygotowany przez Restaurację IMPRESJA oraz Pana Macieja Biskupa.

Dnia 4 września 2016 roku odbędą się DOŻYNKI POWIATOWO-MIEJSKIE.

Tegoroczne Święto Plonów odbędzie się na Stadionie Miejskim w Kole.

Dożynki to radosne święto, o pięknej, długiej tradycji, podczas którego dziękujemy Bogu za urodzaj i jego bezpieczny zbiór, a ludziom za zebrane Plony. To szczególny dzień, który głęboko jest zakorzeniony w historii polskiej wsi, mający zapewnić dostatek w przyszłym roku.

Zespół Powiatowy, Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego zaprasza na stoisko doradcze, na którym można będzie zasięgnąć porad w zakresie wszelkich działań rolniczych.

W Dzienniku Ustaw z dnia 18 sierpnia 2016 r., poz. 1284 ukazało się Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania „Tworzenie grup producentów i organizacji producentów” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

W rozporządzeniu szczególną uwagę należy zwrócić na następujące uregulowania.

  1. Kryteria przyznawania pomocy finansowej grupie producentów rolnych, w tym szczególnie:
    • jednym z kryteriów jest posiadanie przez grupę statusu mikro-, małego lub średniego przedsiębiorstwa, z czego wynika konieczność zatrudniania osoby lub osób do prowadzenia spraw grupy;
    • pomoc przyznaje się grupie, która składa się wyłącznie z osób fizycznych, które nie były członkami grupy producentów rolnych utworzonej ze względu na ten sam produkt, której przyznano i wypłacono pomoc na rozpoczęcie działalności ze środków UE po 1 maja 2004 r. w celu utworzenia i przeznaczenia jej na działalność administracyjną lub inwestycyjną;
    • każdy z członków musi być producentem produktu uznania grupy oraz prowadzić produkcję w okresie historycznym, tzn. przed przystąpieniem do grupy, wskazanym przez rozporządzenie;
    • na uwagę zasługuje fakt, że osoby, które przejęły gospodarstwo w całości w roku poprzedzającym lub roku uznania grupy lub ubiegały się o pomoc w roku uznania grupy o przyznanie pomocy w ramach poddziałania „Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników, nie muszą mieć historii produkcji w odróżnieniu od pozostałych członków grupy.
  2. Pomoc grupie przysługuje wg kolejności ustalonej przez Prezesa ARiMR przy zastosowaniu kryteriów wyboru, przy czym grupa, aby otrzymała pomoc, musi uzyskać co najmniej 3 punkty. Rozporządzenie określa kryteria wyboru oraz liczbę punktów przysługujących za każdy z nich.
  3. Terminy.
    • Prezes ARiMR podaje do publicznej wiadomości ogłoszenie o naborze wniosków o przyznanie pomocy nie później niż 30 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia terminu składania wniosków;
    • składanie wniosków może trwać od 30 do 60 dni;
    • kolejność przysługiwania pomocy Prezes podaje do publicznej wiadomości w terminie 90 dni od dnia zakończenia naboru wniosku;
    • decyzja w sprawie przyznania pomocy wydawania jest w ciągu następnych 60 dni.
  4. Obowiązki grupy jako beneficjenta pomocy, w tym realizacja planu biznesowego i monitorowanie postępu w jego realizacji poprzez przedkładanie sprawozdania z realizacji działań i inwestycji z każdym wnioskiem o płatność.
  5. Sankcje. Rozporządzenie określa zwrot całości lub części otrzymanej pomocy za niespełnienie poszczególnych warunków zobowiązań. Z tym fragmentem rozporządzenia należy obowiązkowo się zapoznać. Pozwoli to na uniknięcie ewentualnych potknięć w poprawnym zarządzaniu grupą i zapobieżeniu utraty pomocy administracyjnej.

Załącznik do pobrania poniżej.

Dział: Prawo

Dnia 14.08.2016r. w Marzeninie (gmina Września) odbył się pokaz strażacki w ramach projektu „Poprawa bezpieczeństwa przeciwpożarowego na obszarach wiejskich województwa wielkopolskiego”. Organizatorami spotkania byli:

-Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego,

-Wielkopolski Ośrodek Doradztwa rolniczego Zespół Doradczy w powiecie wrzesińskim,

-Wielkopolska Izba Rolnicza,

-Oddział Wojewódzki Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP reprezentowana przez Ochotniczą Straż Pożarną w Marzeninie

-Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej.

Całe spotkanie prowadzone było przez naczelnika OSP w Marzeninie Pana Huberta Kasprzaka. Omawiał on i na bieżąco komentował całą procedurę poszczególnych etapów pokazu. Podczas spotkania strażacy zaprezentowali sposoby radzenia sobie w różnych losowych wypadkach. Zaprezentowano gaszenie pożaru balotów ze słomą. Kolejnym problemem, który został poruszony był wypadek drogowy i sposoby udzielania pierwszej pomocy rannemu w wypadku. Uczestnicy pokazu mogli dowiedzieć się jak sobie poradzić i jakie czynności należy podjąć w przypadku zakrztuszenia, złamania otwartego,  amputacji ręki, zadławienia, omdlenia czy jak wykonać resuscytację krążeniowo- oddechową.  Zaprezentowany został również strój i metody walki z niebezpiecznymi owadami takimi jak szerszenie. Przygotowane zostały także ćwiczenia dla chętnych biorących udział w pokazie. Na fantomach można było poćwiczyć podstawowe czynności ratujące życie. Kierownik WODR w Poznaniu Zespołu Doradczego we Wrześni bardzo serdecznie podziękował wszystkim zaangażowanym w całą realizacje projektu, a także zwrócił uwagę jak dużym problemem jest niewiedza w przypadku postępowania przy pożarze, wypadkach drogowych oraz innych wypadkach losowych.

Do dyspozycji uczestników były również  ulotki i materiały dotyczące bezpieczeństwa przeciwpożarowego na obszarach wiejskich oraz poruszające problematykę zagrożeń spowodowanych przez tlenek węgla (czad), a także przez wypalanie traw.

Z pośród wypełnionych ankiet konkursowych, które zawierały 5 pytań dotyczących bezpieczeństwa przeciwpożarowego wylosowano osoby, które otrzymały nagrody rzeczowe w postaci sześciokilogramowych gaśnic proszkowych.

Zgodnie z informacją podaną przez ARiMR w okresie od 12 września do 11 października 2016 roku będzie trwał nabór wniosków w ramach poddziałania 6.5 „Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwa innemu rolnikowi”.

Wniosek o przyznanie pomocy należy złożyć osobiście lub przez upoważnioną osobę w Biurze Powiatowym ARiMR, właściwym ze względu na miejsce położenia gospodarstwa. Wniosek można również wysłać listem poleconym.

O pomoc taką może ubiegać się rolnik – osoba fizyczna, która spełnia następujące warunki:

  • jest wpisany do ewidencji producentów;
  • jest pełnoletni;
  • uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw, który jest częścią płatności bezpośrednich;
  • przekaże w sposób trwały gospodarstwo rolne innemu rolnikowi, który jest osobą fizyczną, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i który zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie utworzonym w wyniku powiększenia przez okres co najmniej 5 lat;
  • nie będzie prowadził działalności rolniczej przez co najmniej przez 5 lat, licząc od dnia przekazania gospodarstwa rolnego;
  • po przekazaniu gospodarstwa rolnego nie będzie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Wysokość wsparcia obliczana jest jako iloczyn 120% rocznej stawki płatności dla małych gospodarstw (przyznanych w roku, w którym rolnik przystąpił do systemu dla małych gospodarstw) i liczby lat kalendarzowych obejmujących okres od roku, w którym rolnik trwale przekaże gospodarstwo rolne, do maksymalnie 31 grudnia 2020 r. Wsparcie wypłacane będzie jednorazowo. Oznacza to, że rolnik który przekaże gospodarstwo w 2016 roku otrzyma płatności w wysokości 5-krotności 120% rocznej stawki płatności dla małych gospodarstw ustalonej w roku przystąpienia do systemu dla małych gospodarstw, czyli maksymalnie 7500 euro.

Pomoc przysługuje według kolejności ustalonej na podstawie liczby przyznanych punktów.

Punkty naliczane są zgodnie z poniższym zapisem:

  • powierzchnia przekazywanego gospodarstwa – im większe gospodarstwo, tym większa liczba punktów (gospodarstwo do 3 ha – 1 pkt; 3 do 6 ha – 3 pkt; powyżej 6 ha – 5 pkt);
  • powierzchnia gospodarstwa rolnego przejmującego gospodarstwo od wnioskodawcy – preferowane są gospodarstwa mniejsze (gospodarstwo do 5 ha – 3 pkt; 5 do 10 ha – 2 pkt; powyżej 10 ha – 1 pkt);
  • informacja czy gospodarstwo przekazane jest osobie fizycznej, która w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy ma nie więcej niż 40 lat i jest ubezpieczona jako rolnik na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie; jeżeli tak jest – rolnik otrzymuje 3 pkt.

Minimalna liczba punktów uprawniająca do uzyskania pomocy wynosi 3 punkty.

Warunkiem koniecznym do przyznania pomocy jest, aby powierzchnia gospodarstwa utworzonego przez przejmującego, po przejęciu gruntów rolnych od wnioskodawcy, była równa co najmniej średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w kraju. Natomiast w województwach, w których średnia powierzchnia gruntów rolnych jest większa niż średnia powierzchnia gospodarstwa w kraju, utworzone gospodarstwo musi osiągnąć powierzchnię co najmniej średniej wojewódzkiej.

Szczegółowe wymogi uzyskania wsparcia reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2016 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach poddziałania „Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Dział: PROW

W dniu 21 sierpnia 2016 r. Dożynki Powiatowe zorganizowała gmina Pakosław pod patronatem Starostwa Powiatowego w Rawiczu. Program obejmował: Mszę św. dziękczynną, uroczystości Święta Plonów, występy zespołu Fokus i zabawę taneczną. Oprawę artystyczną zapewniały zespoły: Signum Dei, Młode Chojnioki, Chojnioki z Kapelą Dudziarską, Grupa Taneczna Paka z Pakosławia, Mażoretki z Leszna, folklorystyczne grupy dziecięce oraz orkiestra dęta. Z uwagi na deszcz uroczystości zostały przeniesione do hali sportowej.

Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego utworzył stoisko doradcze, na którym można było zasięgnąć porad w zakresie wszelkich działań rolniczych oraz rozwoju obszarów wiejskich. Udzielano wyjaśnień zarówno mieszkańcom wsi jak i rolnikom. Odwiedzający stoisko szukali informacji o programach PROW 2014–2020 i innych działaniach społecznych na wsi. Były także zapytania technologiczne z zakresu rolnictwa.

Na terenie powiatu, w poszczególnych gminach, odbywają się szkolenia dla rolników dotyczące programu bioasekuracji, mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń – ASF, prowadzone przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Koninie.

Dnia 22 sierpnia br takie szkolenie miało miejsce w Kleczewie. Powiatowy Lekarz Weterynarii pan Ireneusz Szefliński przedstawił rolnikom i hodowcom trzody chlewnej wytyczne i zasady postępowania w związku z wystąpieniem kolejnych ognisk afrykańskiego pomoru świń na terenie Polski. Szczególną uwagę zwrócił na to żeby:

  1. Nie nabywać świń i prosiąt o niewiadomym pochodzeniu oraz statusie epizootycznym i z niewiadomych źródeł, w szczególności od pośredników (handlarzy) zwierzętami gospodarskimi,
  2. Wdrożyć i bezwzględnie przestrzegać zasady na terenie gospodarstw a w szczególności:
  • Utrzymywać świnie w gospodarstwie w sposób wykluczający kontakt z dzikami,
  • Karmić świnie paszą zabezpieczoną przed dostępem zwierząt wolno żyjących,
  • Zwracać uwagę na bezpieczeństwo i sposób przechowywania słomy (ściółki, stogi słomy i siana poza obrębem gospodarstw),
  • Wyłożyć maty dezynfekcyjne odpowiednio przed wjazdami i wyjazdami z gospodarstw oraz przed wejściami do pomieszczeń, w których utrzymywane są świnie,
  • Stale utrzymywać wyłożone maty w stanie zapewniającym skuteczność działania środka dezynfekcyjnego,
  • Nie przewozić żywności zza wschodniej granicy a co ważniejsze nie karmić resztkami tej żywności świń (małe stada).

Lekarz przypominał również, że choroba afrykańskiego pomoru świń (ASF) nie jest zaraźliwa dla człowieka i dla innych zwierząt. Chorują tylko wszystkie rasy świni domowej oraz dziki. Niestety choroba stanowi ogromne zagrożenie dla gospodarki, zwłaszcza ekonomiczne. Na razie nie ma na nią szczepionki i zwalczanie odbywa się głównie poprzez wybijanie stad zarażonych oraz profilaktykę. Do dnia 23.08.2016 roku na terenie Polski stwierdzono 15 ognisk ASF u świń. Najczęstszą bramą wejścia zarazka do organizmu jest przewód pokarmowy. Zakażenie może nastąpić także przez drogi oddechowe, uszkodzoną skórę, przez odbyt lub zakażone nasienie knura. Należy pamiętać, że wirus jest bardzo odporny za zwalczanie – ginie tylko podczas gotowania mięsa. Nie ginie natomiast podczas mrożenia, solenia, wędzenia, suszenia a nawet gnicia mięsa!!!

  

 

W polu obserwacji Polski FADN znajdują się gospodarstwa towarowe, a minimalna wielkość ekonomiczna 4 000 euro, po przekroczeniu której włącza się gospodarstwo rolne do pola obserwacji FADN, ustalana jest od 2010 roku obrachunkowego na podstawie analizy sum Standardowej Produkcji (SO) z danych GUS w poszczególnych klasach wielkości ekonomicznej. Standardowa Produkcja jest to średnia z pięciu lat wartość produkcji określonej działalności rolniczej (roślinnej lub zwierzęcej) uzyskana z 1 ha lub od 1 zwierzęcia w ciągu 1 roku, w przeciętnych dla danego regionu warunkach produkcyjnych. W celu wyeliminowania wahań wartości produkcji powodowanych np. warunkami pogodowymi czy też zmianami cen produktów, do obliczeń przyjmowane są średnie z pięciu lat odpowiedniego okresu, na podstawie uśrednionych danych rocznych z określonego regionu. Typ rolniczy gospodarstwa rolnego określany jest na podstawie udziału poszczególnych działalności rolniczych w tworzeniu całkowitej wartości SO gospodarstwa. Typ rolniczy gospodarstwa odzwierciedla jego system produkcji. Działalność gospodarcza inna niż rolnicza nie jest brana pod uwagę w typologii gospodarstw dokonywanej na podstawie działalności rolniczych. W Polskim FADN jest osiem typów ogólnych (TF8) gospodarstw rolnych. Niniejszy artykuł oparty jest na danych prezentowanych w opracowaniu IERiGŻ PIB Warszawa „Wyniki standardowe uzyskane przez indywidualne gospodarstwa rolne (GR) uczestniczące w Polskim FADN – Wielkopolska i Śląsk” w latach 2010-2014. Przedstawione wyniki zawierają wartości średnie ważone dla grup gospodarstw rolnych w polu obserwacji wyłanianych według typów rolniczych.

Tabela nr 1. Rozkład gospodarstw rolnych w polu obserwacji obejmujących region Wielkopolska i Śląsk według klasy wielkości ekonomicznej i typów rolniczych – „uprawy polowe”.

  Uprawy polowe
PSR 2002 PSR 2010
Liczba GR % Liczba GR %
Bardzo małe (2 000 <= € < 8 000) 8 999 41,2% 20 685 43,3%
Małe (8 000 <= € < 25 000) 8 082 37,0% 17 857 37,4%
Średnio małe (25 000 <= € < 50 000) 2 643 12,1% 5 086 10,7%
Średnio duże (50 000 <= € < 100 000) 1 150 5,3% 2 341 4,9%
Duże (100 000 <= € < 500 000) 845 3,9% 1 564 3,3%
Bardzo duże (€ >= 500 000) 126 0,6% 201 0,4%

Źródło: GUS
​PSR – Powszechny Spis Rolny

Wykres nr 1. Rozkład gospodarstw rolnych w polu obserwacji obejmujących region Wielkopolska i Śląsk według typów rolniczych – „uprawy polowe”.

Wśród omawianej grupy gospodarstw rolnych średnia powierzchnia użytków rolnych w rejonie Wielkopolska i Śląsk wynosiła 33-52 ha. Liczba gospodarstw w tej grupie w ostatnich latach znacznie zwiększyła się (Tabela 2), a ich udział procentowy w stosunku do ogólnej liczby gospodarstw towarowych w rejonie o minimalnej wielkości ekonomicznej 4 000 euro wzrósł o 16%, z 12% do 28%. Według klas wielkości ekonomicznej w grupie gospodarstw „uprawy polowe” (Tabela nr 1, Wykres nr 1) wyraźnie dominują gospodarstwa w klasie „bardzo małe” – 41,2-43,3% i „Małe” – 37-37,4%. Porównując wyniki Powszechnego Spisu Rolnego z lat 2002 i 2010 zauważamy wyraźny wzrost liczby tych gospodarstw rolnych. Najmniej gospodarstw w rejonie w typie rolniczym „uprawy polowe” jest w klasie wielkości ekonomicznej „bardzo duże” – 0,4-0,6%. Omawiane gospodarstwa w typie „uprawy polowe” charakteryzują się bardzo wysokim udziałem środków trwałych – 85- 88% oraz dominacją kapitału własnego – 89-92%, co świadczy o wysokiej autonomii finansowania majątku. Wielkość ekonomiczna grupy gospodarstw „uprawy polowe” to 26-31 tys. euro.

Tabela nr 2. Wybrane informacje o gospodarstwie rolnym.

Wyszczególnienie j.m. Uprawy polowe
2010 2011 2012 2013 2014
Liczba reprezentowanych GR szt. 21 845 21 849 21 845 47 742 47 740
Liczba GR w próbie szt. 931 961 1 018 1 402 1 450
% 4,3% 4,4% 4,7% 2,9% 3,0%
Wielkość ekonomiczna euro 31 724,7 29 849,6 28 395,5 26 337,1 26 346,5
Powierzchnia użytków rolnych ha 52,60 53,50 51,80 33,60 33,16
Udział gruntów dzierżawionych % 39% 37% 35% 31% 30%
Liczba osób pełnozatrudnionych AWU 1,9 2,0 1,9 1,6 1,6
Liczba osób pełnozatrudnionych AWU/100 ha 3,61 3,74 3,67 4,76 4,83
Udział pracy najemnej w nakładach pracy ogółem % 31% 34% 30% 20% 20%
Zwierzęta ogółem LU 1,60 2,20 1,90 2,30 2,13
Obsada zwierząt LU/100 ha 3,04 4,11 3,67 6,85 6,42
Wartości standardowej produkcji 210 727 257 851 289 129 155 126 155 439
Produkcja ogółem na osobę zł/AWU 110 909 128 926 152 173 96 954 97 149
Udział zbóż w standardowej produkcji % 55% 59% 60% 52% 54%
Wartość aktywów ogółem 1 218 262 1 292 766 1 366 644 1 012 511 1 057 760
Aktywa trwałe 1 046 780 1 105 436 1 159 409 884 862 931 229
Udział aktywów trwałych w aktywach ogółem % 86% 86% 85% 87% 88%
Kapitał własny 1 111 138 1 145 496 1 218 607 922 617 970 595
Udział kapitału własnego % 91% 89% 89% 91% 92%

LU – jednostka przeliczeniowa zwierząt
AWU – jednostka przeliczeniowa pracy według współczynników stosowanych w UE

Bazując na danych rachunkowych Polski FADN, w gospodarstwach regionu Wielkopolska i Śląsk odnotowano, że w strukturze własnościowej użytków rolnych dominowały grunty własne. Niemniej znaczny był udział dodzierżawionych użytków rolnych – wynosił od 30% do 39%. Z analizy danych rachunkowych wynika, że w gospodarstwach rolnych typ rolniczy „uprawy polowe” w zasiewach dominują zboża – 65-70% i pozostałe uprawy (głównie rośliny przemysłowe) – 24-28% oraz niewielki udział warzyw i kwiatów – 1,3-2,0. Jeżeli chodzi o produkcję zwierzęcą, to jej udział jest nieduży i wynosi zaledwie od 1,6 do 2,3 LU.

Tabela nr 3. Wybrane informacje o produkcji gospodarstwa rolnego.

Wyszczególnienie j.m. Uprawy polowe
2010 2011 2012 2013 2014
Zboża ha 34,40 35,23 36,13 22,31 22,24
% 65% 66% 70% 66% 67%
Warzywa i kwiaty ha 1,06 0,94 1,03​ 0,43 0,45
% 2,0% 1,8% 2,0% 1,3% 1,4%
Uprawy pastewne ha 1,40 1,87 1,65 1,58 1,63
% 2,7% 3,5% 3,2% 4,7% 4,9%
Uprawy trwałe i sady ha 0,07 0,03 0,02 0,01 0,04
% 0,1% 0,1% 0,04% 0.03% 0.12%
Pozostałe uprawy ha 14,78 14,69 12,21 9,08 8,54
% 28,1% 27,5% 23,6% 27,0% 25,8%
Powierzchnia użytków rolnych wyłączona z produkcji, ugory, odłogi ha 0,89 0,74 0,76 0,19 0,20
% 1,7% 1,4% 1,5% 0,6% 0,6%
Krowy mleczne LU 0,16 0,47 0,29 0,30 0,24
% 10% 21% 15% 13% 11%
Pozostałe bydło LU 0,49 0,79 0,73 0,74 0,75
% 31% 36% 38% 32% 35%
Drób LU 0,02 0,03 0,02   0,04
% 1% 1% 1% 0% 2%
Trzoda chlewna LU 0,79 0,81 0,83 1,13 1,04
% 49% 37% 44% 49% 49%

Z danych Polski FADN według liczby gospodarstw w próbie w kraju wynika, że dochody z pozarolniczych źródeł wystąpiły w 6% w typie gospodarstw „uprawy polowe” i stanowiły średnio w analizowanym okresie 18% udział dochodu spoza gospodarstwa rolnego w dochodzie rodziny rolniczej. Można zaobserwować, że udział dochodu spoza gospodarstwa rolnego w dochodzie rodziny rolniczej wzrósł z 13% do 21%. Pozostała część dochodu gospodarstw domowych – średnio 82% to dochód uzyskany z rodzinnego gospodarstwa rolnego. Najważniejszym źródłem dochodów spoza gospodarstwa rolnego gospodarstw domowych była praca najemna, średnio 47% dochodów pochodziło z tego źródła. Drugim co do ważności źródłem dochodów, które przysparzało około 31% dochodów w gospodarstwach domowych były emerytury i renty.

Wykres nr 2. Dochody rodziny rolniczej w gospodarstwach prowadzących rachunkowość Polski FADN według typów rolniczych – „uprawy polowe”.

Wykres nr 3. Dochody spoza gospodarstwa rolnego w gospodarstwach prowadzących rachunkowość Polski FADN według typów rolniczych – „uprawe polowe”.

W niniejszym artykule bazując na danych Polski FADN podjęto próbę krótkiego scharakteryzowania gospodarstw rolnych według typu rolniczego „uprawy polowe”. Wyniki prezentowane w niniejszym opracowaniu są średnimi arytmetycznymi dla gospodarstw towarowych prowadzących rachunkowość rolną w ramach Polskiego FADN.

Materiał źródłowy:

  • Wyniki uzyskane przez gospodarstwa rolne uczestniczące w Polskim FADN w latach 2010-2014, IERiGŻ PIB Warszawa.
  • Lech Goraj, Stanisław Mańko „Rachunkowość i analiza ekonomiczna w indywidualnym gospodarstwie rolnym”.
24 sierpnia 2016

Ciekawostki żywieniowe

„Nigdy nie pracuj przed śniadaniem; jeśli musisz pracować, zacznij od śniadania” – Josh Billings.

Badanie naukowców z Uniwersytetu w Sam Martin pokazało, że pamięć krótkotrwała działa lepiej, gdy uczysz się i pracujesz po zjedzeniu śniadania – 16 na 20 badanych studentów odpowiadało lepiej i przypominało sobie znacznie więcej po śniadaniu, niż bez niego. Wiem, że gdy spieszysz się rano, łatwo wyjść do pracy, na uczelnię, do szkoły bez śniadania. Jednak, jeśli tak prosta rzecz jak śniadanie może pomóc uczyć się efektywniej, dlaczego tego nie wykorzystać? Każdy na pewno wie z doświadczenia, że gdy jest głodny, może się skupić tylko na jednym – myśleniu o jedzeniu. Dlatego śniadanie i w ogóle regularne jedzenie ma tak wielkie znaczenie podczas nauki i pracy.

Gdy jesteś odpowiednio najedzony, masz większą koncentrację, lepiej myślisz i szybciej zapamiętujesz. W trakcie nauki żołądek się opróżnia i wtedy w mózgu wydziela się neurohormon ghrelina, który zwiększa zapamiętywanie i odpowiada za tworzenie się nowych połączeń nerwowych. Wniosek z tego taki: zjedz dobre śniadanie i ucz się lub pracuj, aż zgłodniejesz!

Oczywiście, to co zjesz na śniadanie także ma znaczenie. Kawa i pączek nie są najlepszym wyborem! Lepiej zjeść śniadanie, które zawiera białko, węglowodany i błonnik. Studenci podczas badania jedli omlet z jajek, jogurt, jeden owoc lub bajgel oraz pili do wyboru mleko, sok z jabłek i pomarańczy. Ty skomponuj własne śniadanie i ucz się jak mistrz! Mam nadzieję, że tych kilka prostych porad pomoże Ci urozmaicić swoją dietę na bardziej przyjazną mózgowi. Dodaj kilka składników, które lubisz do posiłków i przekąsek, jedz śniadanie, pij wodę, żuj gumę, a przed wystąpieniami skuś się na kilka kostek czekolady. Dzięki tym prostym zabiegom Twój mózg będzie Ci służył przez wiele lat i odwdzięczy się lepszą pamięcią, wyższą koncentracją i szybszym myśleniem. Pamiętaj, myślisz tym, co zjadłeś!

Nie zapomnij o witaminach!

Najszybszą zmianą, jaką możesz wprowadzić w diecie jest uzupełnienie niedoborów witamin. Mózg potrzebuje witamin z grupy B, a szczególnie witamin B6 i B12, do wielu funkcji umysłowych. Powszechnie wiadomo, że witamina C pomaga wzmacniać odporność organizmu. Mało kto wie, że witamina C w diecie mózgu przyspiesza odtruwanie organizmu, wzmaga walkę z wolnymi rodnikami.

Jeśli przyjmujesz syntetyczne witaminy, to ich wchłanianie z jelit jest niezwykle niskie (10-15%). Zadbaj, aby były to odmiany chelatowe, tzn. połączone z odpowiednimi aminokwasami. Zwiększa to zdecydowanie ich wchłanialność.

Dodaj do diety jedzenie przyjazne mózgowi!

Czy wiesz, że aby poprawić funkcjonowanie mózgu, wystarczy dodać do diety kilka rodzajów jedzenia? Większość z nich zawiera wysoką ilość antyoksydantów, czyli naturalnych związków, które wiążą wolne atomy tlenu odpowiadające za starzenie się komórek i tkanek. Oprócz antyoksydantów zawierają potrzebne mózgowi składniki odżywcze i witaminy.

Jedzenie przyjazne mózgowi to: jabłka, awokado, banany, jagody, zielone warzywa np. brokuły, szpinak, kapusta, jajka, olej z lnu, łosoś. Każdy z tych pokarmów ma inne oddziaływanie, więc ważne, abyś jadł różnorodnie. Popatrz, jakie to proste! Zamiast całkowicie zmieniać swoje nawyki, dodaj do codziennej diety jeden przyjazny mózgowi pokarm.

Olej w mózgu!

Mózg to w większości woda i tłuszcz. Nie chce się wierzyć? A jednak, bez tłuszczów mózg nie byłby w stanie przesyłać impulsów elektrycznych z prędkością blisko 120 metrów na sekundę. Najbardziej niezbędne do dobrego funkcjonowania mózgu są tłuszcze nienasycone. To one tworzą w 70% mielinę, czyli tłuszczowo-białkową powłokę neuronu, odżywiającą go i przyspieszającą przewodzenie.Twoje ciało produkuje wiele potrzebnych substancji (np. 15 rodzajów białek), lecz nie jest jednak w stanie wyprodukować tego rodzaju tłuszczu. Jeśli nie dostarczysz go mózgowi Twoja pamięć i procesy poznawcze będą osłabione. Tu mózg potrzebuje Twojej pomocy!

Aby wzmocnić swój mózg, niewiele potrzeba! Wystarczy, że zamienisz paluszki, chipsy i inne przekąski na zdrowe orzechy czy słonecznik. Twój mózg będzie Ci naprawdę wdzięczny, zapamiętując szybciej i na dłużej. W skład nienasyconych kwasów tłuszczowych wchodzą dwa ważne kwasy: Omega-3 i Omega-6. Możesz je znaleźć w oleju rybnym lub w oleju z lnu, a także w pestkach słonecznika, dyni czy w orzechach włoskich.

W czasie wiosny i jesieni warto przyjmować olej rybny, aby wzmocnić odporność i pomóc mózgowi funkcjonować lepiej. Kup wygodne kapsułki z olejem z rekina lub dorsza i łyknij jedną codziennie rano, a poczujesz, że zdrowie to Twój naturalny stan.

Nietypowe dodatki w diecie mózgu – czekolada pomoże Ci zdać egzamin!

Tego się z pewnością nie spodziewałeś. Naukowcy z Uniwersytetu Zachodniej Wirginii w USA dowiedli, że zjedzenie kostki ciemnej lub mlecznej czekolady przed testem poprawiło wyniki aż o 20%!

W trakcie stresu, np. przed egzaminem, ciało zużywa więcej cukru niż normalnie. Kostka czekolady zjedzona przed wejściem do sali działa jak turbo dopalacz, ponieważ błyskawicznie podnosi poziom cukru dając mózgowi dodatkową energię. Oczywiście nie polecam czekolady w dużych ilościach, a już szczególnie, gdy chcesz schudnąć. Jednak kostka czekolady przed egzaminem, wystąpieniami czy w sytuacjach kryzysowych działa rewelacyjnie. Sprawdź to na sobie!

Zamień coca-colę na wodę!

Gdy ktoś ze znajomych sięga po napoje typu cola, zawsze można dorzucić komentarz w stylu: „terrorysta, kupuje bomby i to legalnie”. Tego typu napoje gazowane to prawdziwe bomby z cukru.

Twój mózg do prawidłowego działania potrzebuje energii i czerpie je głównie z cukrów. Jednak najlepsze efekty daje nieprzerwany strumień węglowodanów złożonych, nie zaś rzucenie cukrowej bomby. Po takim bombardowaniu następuje gwałtowne wahanie i spadek poziomu cukru we krwi, co daje uczucie zmęczenia, brak koncentracji i obniżenie zdolności poznawczych, a to oznacza, że uczysz się wolniej i pamiętasz mniej.

Jeśli chcesz uczyć się szybciej i pamiętać więcej, to jedz częściej (5 mniejszych posiłków pozwoli łatwiej utrzymać stały poziom cukru we krwi niż 3 duże posiłki) i pij wodę niegazowaną.

Woda to podstawa! 82% Twojego mózgu to woda i to od niej zależy przewodzenie impulsów nerwowych, czyli szybkość i jakość Twojego myślenia. Pij niegazowaną wodę codziennie małymi porcjami i to najlepiej ciepłą. Ciepła działa oczyszczająco na jelita, łatwiej ją wypić i nie wychładza organizmu. Dziennie potrzebujesz tyle wody, ile wynosi Twoja waga podzielona przez 11. W ten sposób ustalisz dzienną liczbę szklanek wody.

Dobrym sposobem na wyrobienie nawyku picia wody jest posiadanie butelki wody zawsze pod ręką. Porozstawiaj butelki z wodą w strategicznych miejscach: koło łóżka, przy biurku, w samochodzie, w kuchni i wszędzie tam, gdzie często przebywasz. Problemem w piciu wody jest to, że gdy chce Ci się pić, nie masz jej w zasięgu. Dlatego ustaw półlitrową butelkę lub duży kubek wody na biurku, a gdy będzie Ci się chciało pić, wystarczy, że sięgniesz po kubek lub butelkę. Miej wodę w zasięgu ręki, a reszta jest już prosta.

Paliwo dla mózgu: ryby morskie, buraki czerwone, yerba mate, orzechy, pestki dyni, pieczywo pełnoziarniste, jagody, pomidory, brokuły, szpinak, wołowina dobrej jakości, jajka.

Substancje antyodżywcze

Amigdalina

W nasionach oraz pestkach niektórych drzew owocowych – migdałowca zwyczajnego, pigwy pospolitej, wiśni, moreli, śliwek i brzoskwiń znajduje się - zaliczana do glikozydów - amigdalina. Pod wpływem enzymów trawiennych związek ten rozkłada się i powstaje kwas cyjanowodorowy, szczególnie groźny, jeśli połączymy go z witaminą C. Kombinacja tych substancji prowadzi do kwasicy oddechowej, drgawek, zatrzymania oddechu, co może być przyczyną śmierci. Nazywana jest również witaminą B17 i w ostatnim czasie jest o niej głośno, ponieważ za granicami naszego państwa używa się jej w walce z rakiem.

Awidyna

Kolejna substancja antyodżywcza - awidyna - obecna jest w białku jaj. Spożywanie jej w nadmiernych ilościach (w surowych jajkach) może doprowadzić do niedoboru biotyny (odpornościowej witaminy H), mającej ogromne znaczenie dla prawidłowej przemiany materii, działania układu pokarmowego, układu nerwowego i moczowego, a także dobrego stanu skóry, włosów i paznokci. Niedobór witaminy H może objawiać się m.in. krwotokami z nosa, wysuszeniem skóry, ogólnym osłabieniem organizmu, przemęczeniem, a także powiększeniem wątroby i podwyższeniem poziomu cholesterolu we krwi. Gotowanie, pieczenie czy smażenie na szczęście hamuje działanie awidyny. Kogel-mogel, jeśli już zdecydujemy się przygotować, to tylko z żółtek. Gdy spożywamy tak przygotowane żółtka z cukrem, niestety nie przyswoimy selenu (jest go naprawdę mało w pożywieniu, bo nie ma go dużo w naszych glebach), ponieważ tracimy go w środowisku słodkim. Podobnie przy śniadaniu, gdy kanapkę z jajkiem popijemy słodką herbatą, sokiem itp. napojami. W ciastach, chociaż jest dużo jajek, także ze względu na cukier, selen jest niedostępny.

Tioglikozydy

Antyżywieniowe właściwości mają także tioglikozydy (glukozylany), które znajdziemy w roślinach krzyżowych, np. kapuście głowiastej i włoskiej, jarmużu, brukselce, kalafiorze, brokułach, kalarepie (najwięcej jest ich w nasionach). Uwalniają się podczas miażdżenia roślin, żucia i gotowania. Dla zdrowia groźne są powstające w nich tiocyjanki (siarkocyjanki), które wiążą jod utrudniając tym samym wchłanianie go przez tarczycę (tzw. właściwości wolotwórcze, powiększenie tarczycy). Tioglikozydy ulatniają się podczas gotowania. Dlatego rośliny krzyżowe gotujemy bez przykrywki.

Saksytoksyna

To jedna z toksyn odzwierzęcych. Obecna w planktonie kumuluje się w skorupiakach i odpowiada za zatrucia m.in. małżami, mięczakami czy ostrygami. Do objawów zatrucia należą: mrowienie i drętwienie warg, jamy ustnej i języka, zaburzenia mowy, bóle głowy, nudności, wymioty, osłabienie mięśni. Objawy występują po około 30 minutach.

Fityniany i oligosacharydy

Antyodżywczy charakter mają także sole kwasu fitynowego – fityniany, które w połączeniu z wapniem, żelazem i cynkiem tworzą trudno rozpuszczalne kombinacje. Obecność fitynianów w żywności może powodować znaczne zmniejszenie wchłaniania tych pierwiastków. Sole te obecne są w orzechach, otrębach i przede wszystkim w roślinach strączkowych. Najwięcej substancji antyodżywczych mają suche nasiona fasoli, grochu, soi i soczewicy, gdyż oprócz fitynianów zawierają też oligosacharydy, które utrudniają przyswajanie białka z posiłków, a także wywołują zaburzenia pracy przewodu pokarmowego, np. wzdęcia.

Ze względu na kwas fitynowy należy moczyć orzechy w soku z ogórka lub w wodzie zakwaszonej cytryną lub octem jabłkowym. Bardzo ważne jest, aby przed zjedzeniem orzechów (ale i pestek migdałów), namoczyć je 24h (a minimum 12h) w ciepłej wodzie z dodatkiem cytryny czy soku z kiszonych ogórków. Taki zabieg ma na celu usunięcie kwasu fitynowego, substancji antyodżywczej, która wiąże w organizmie wapń, magnez, cynk, żelazo, miedź, kadm i wydala je. Ponadto unieczynnia enzymy trawiące białka, węglowodany, tłuszcze. Jedzenie niemoczonych orzechów czy mleka z orzechów z kwasem fitynowym może przyczynić się do anemii, osteoporozy, zmniejszenia wchłaniania składników. Podkreślam „może” – to jest kwestia tego, jak się w ogóle odżywiamy, ile jemy orzechów i jaki one stanowią udział w diecie oraz jaki jest nasz stan zdrowia. Większe znaczenie będzie to miało u dzieci, osób chorych i osób starszych. Sok z kiszonych ogórków zawiera kultury bakterii fermentacji mlekowej, które wspomagają usuwanie kwasu fitynowego.

Lektyny

W wielu roślinach znajdziemy substancje antyżywieniowe z grupy lektyn (np. fazeinę). Białka te są obecne m.in. w: grochu, fasoli, soi, zbożach oraz w warzywach – np. pomidorach czy ziemniakach. Chronią one przed insektami i innymi szkodnikami, jednak mogą wywierać niekorzystne działanie na organizm ludzki. Np. fazeina zawarta w surowym grochu jest trująca, dlatego ziarna roślin strączkowych powinny być spożywane jedynie po ugotowaniu. Podczas obróbki termicznej zostaje usunięta większość szkodliwych substancji. Jednak nawet nieznaczne pozostałości lektyn po przedostaniu się do krwioobiegu mogą wywoływać szkodliwe działanie na organizm – zaburzać działanie systemu immunologicznego i powodować aglutynację (zlepianie) czerwonych krwinek, a to prowadzi do szeregu chorób, których nigdy nie skojarzymy z jedzeniem roślin, które zawierają lektyny.

Saponiny

Zaliczane do glikozydów saponiny są pochodnymi cukrów. Występują w soi i innych roślinach strączkowych, a także w burakach, szparagach, szpinaku, chałwie, kawie i herbacie. Najwięcej znajduje się ich w lukrecji, aloesie, komosie ryżowej, żeń-szeniu i oliwkach. Związki te powodują hemolizę czerwonych krwinek, która może doprowadzić do anemii oraz poważnie uszkodzić szpik kostny. Duża dawka niektórych rodzajów saponin może spowodować porażenie mózgu i rdzenia kręgowego, a w dalszej konsekwencji uszkodzenie mięśnia sercowego oraz układu oddechowego.

Linamaryna

Znajdująca się w nasionach lnu linamaryna to związek, który w określonych warunkach może uwalniać trujący cyjanowodór (kwas pruski). Cyjanki hamują procesy związane z wykorzystaniem tlenu w komórkach i mogą poważnie zaburzać funkcjonowanie organizmu, a nawet prowadzić do śmierci. Szkodliwe działanie mają nasiona, których nie poddano obróbce termicznej. Zalanie nasion wrzącą wodą hamuje działanie linamaryny. Bez obaw można spożywać nasiona lnu prażone, parzone, gotowane i pieczone. Aktywność linamarazy jest hamowana w środowisku kwaśnym o niskim pH. Zatem wymieszanie zmielonego siemienia ze świeżo wyciśniętym sokiem, zabezpiecza je przed gwałtownymi przemianami glikozydów w cyjanowodór.

Tyramina i histamina

Kolejne substancje o działaniu antyżywieniowym to aminy biogenne – tyramina i histamina. Tyramina występuje w serach żółtych i pleśniowych, wędzonych i marynowanych rybach, czerwonym mięsie, piwie, czerwonym winie, śledziach i czekoladzie. Histaminę znajdziemy w autolizatach rybnych, suszonych grzybach i drożdżach piekarniczych. Powstaje ona we wszystkich produktach wytwarzanych na bazie fermentacji. Wysoka jej zawartość jest też w produktach nieświeżych. Objawami przedawkowania obu substancji mogą być: skaczące ciśnienie krwi, bóle głowy, migreny, nudności, wymioty i drgawki.

Alkaloidy

Negatywny wpływ na organizm człowieka mają także alkaloidy – zasadowe związki organiczne pochodzenia roślinnego. Mogą pobudzać, odurzać, działać przeciwbólowo, stymulować układ nerwowy. Na szczególną uwagę zasługują alkaloidy tropinowe (występujące w pokrzyku wilczej jagodzie, lulku czarnym, bieluniu dziędzierzawie), a w ziemniakach glikoalkaloidy – solanina oraz alkaloidy pirolizydynowe. O charakterze objawów zatrucia alkaloidami decyduje atropina, która w dużych dawkach może powodować poważne zaburzenia i tzw. śpiączkę atropinową. Solanina zawarta w kiełkujących ziemniakach powoduje rozpad czerwonych krwinek, co może prowadzić m.in. do anemii. Duża ilość solaniny znajduje się w zieleniejących częściach ziemniaka.

Pochodne furanokumaryny

W selerze, pietruszce, pasternaku, lubczyku, figach i owocach cytrusowych znajdziemy potencjalnie niebezpieczne pochodne furanokumaryny – psolareny, allopsolereny i izopsolareny (angelicyna). Substancje te mogą działać foto uczulająco, dlatego należy ich unikać przed kąpielą słoneczną. Mogą też przyczyniać się do szybszego starzenia się skóry i powstawania nowotworów. Pochodne furanokumaryny wchodzą też w interakcję z niektórymi lekami, dlatego nie należy popijać pigułek np. sokiem z pomarańczy czy grejpfruta.

Taniny

Zaliczane do polifenoli taniny znane są ze swoich właściwości antyoksydacyjnych. Niestety taniny poza dobroczynnym działaniem przeciwutleniającym, mają też inne właściwości – tworzą trwałe kompleksy ze składnikami pożywienia (głównie składnikami mineralnymi oraz witaminami A i B12), obniżają też przyswajanie wapnia, żelaza i witaminy B1, przez co pogarszają kondycję fizyczną, osłabiają pamięć i utrudniają koncentrację. Do najbogatszych źródeł tanin należą: herbata, sery, orzechy, kawa, kakao, niektóre owoce (przede wszystkim ciemne winogrona).

Syrop fruktozowo-glukozowy

Jest gorszy od cukru – obciąża wątrobę, zaburza pracę trzustki powodując ogromny wyrzut insuliny, co z kolei docelowo prowadzi do insulinooporności, otyłości, a wreszcie cukrzycy typu II. Widok młodych chłopców z piersiami – niestety coraz częstszy, bo oprócz tego, że insulina tuczy, to dodatkowo powoduje zaburzenia gospodarki hormonalnej prowadząc do ginekomastii. Proszę sprawdzać na etykietach, czy kupowane produkty zawierają ten syrop.

Pokarmy zawierające substancje chroniące przed nowotworami i hamujące ich rozwój

Zielona herbata

Zawiera polifenole. Jeden z nich, o symbolu EGCG, hamuje powstawanie nowych naczyń krwionośnych odżywiających komórki rakowe. Picie codziennie 2-3 filiżanek zielonej herbaty sprawia, że krew jest nasycona EGCG. Zaparzaj 2 g herbaty 10 min.

Kurkuma

Zawiera substancję, która przeciwdziała białaczce, rakowi wątroby, żołądka, jajników, płuc, piersi, nerek. Sos do sałaty: wymieszaj jedną łyżeczkę kurkumy z pół łyżki oliwy i dużą szczyptą pieprzu, który bardzo wspomaga działanie kurkumy. Podczas smażenia jajecznicy dodaj również kurkumę na czubku łyżeczki. Jest to najtańszy lek przeciwrakowy do stosowania w odpowiedniej ilości. Z tym nie mogą zgodzić się koncerny farmaceutyczne. Jest to substancja naturalna, ogólnodostępna, nie można jej opatentować i na tym zarobić. Dlatego do chwili obecnej nie ma naukowej opinii co do stosowania tej przyprawy jako leku, ale jest stosowana.

Grzyby

Niektóre ich gatunki działają pobudzająco na układ odpornościowy (immunologiczny). Zwiększają jego zdolność do niszczenia komórek nowotworowych. Te antynowotworowe grzyby to: boczniak, paris, portobello, shitake, cremini i enoitake.

Jeżyny, jagody, maliny, truskawki

Owoce jagodowe spowalniają rozwój guzów nowotworowych. Jagody zawierają związki, np. antocjanidynę, które potrafią zmusić komórki nowotworowe do „samobójstwa”. Jagody cechują się niskim indeksem glikemicznym, co oznacza, że mają mały wpływ na poziom naszego cukru we krwi. Jeśli zjemy jagody, to cukier nie podskoczy nam mocno.

Ziemniaki

Sos ziemniaczany chroni przed rakiem prostaty. Ugotować na wolnym ogniu ziemniaki z oliwą. Wystudzić, dodać posiekaną cebulę, czosnek, jajo, kminek, kurkumę, pieprz. To dobry dodatek do ryb i drobiu.

Warzywa krzyżowe

Brukselka, kapusta biała, pekińska, włoska, brokuły, kalafior, seler łodygowy, szpinak mają substancje, które nie pozwalają komórkom złośliwieć. Warzywa te najlepiej krótko dusić lub smażyć na małej ilości oliwy z oliwek.

Kwasy omega-3

Pochodzące z tłustych ryb, siemienia i oleju lnianego ograniczają rozprzestrzenianie się raka płuc, piersi, okrężnicy, prostaty i nerki. Spożywane co najmniej dwa razy w tygodniu zmniejszają liczbę ewentualnych przerzutów.

Marchew i dynia

Marchew i dynia zawierają witaminę A i likopen, które są też w innych pomarańczowych, czerwonych, żółtych i zielonych owocach i warzywach, a także w ziemniakach i burakach. Substancje te wspomagają organizm w walce z nowotworami.

Czosnek, cebula, por, szalotka i szczypior

Zawierają związki siarki, które osłabiają rakotwórcze działanie substancji powstających w przypieczonym na grillu mięsie. Sprzyjają obumieraniu komórek raka okrężnicy, piersi, płuc, prostaty oraz białaczki.

Owoce cytrusowe

Pomarańcze, mandarynki, cytryny i grejpfruty zawierają flawonoidy o działaniu przeciwzapalnym. Pomagają wątrobie w usuwaniu toksyn. W skórce mandarynek są flawonoidy, które mogą przenikać do komórek guza mózgu i zmusić je do „samobójstwa”, podobnie jak wyżej wymienione jagody.

Gorzka czekolada

Gorzka czekolada zawiera antyoksydanty i polifenole, które chronią przed nowotworami. Dziennie możemy zjeść 1/5 tabliczki gorzkiej czekolady. Mleczna czekolada ma mniej wartości zdrowotnych, bo nie ma w niej ziaren kakaowca i mleko osłabia działanie polifenoli.

Zioła

Mięta, tymianek, majeranek, oregano – lebiodka, rozmaryn i bazylia zawierają terpen, który ogranicza zdolność komórek nowotworowych do atakowania sąsiednich tkanek. Apigenina z pietruszki i selera hamuje tworzenie naczyń krwionośnych, które mogą odżywiać guzy.

Kasza jaglana

Otrzymywana z prosa jako jedyna z kasz działa na nasz organizm alkalizująco, dzięki czemu oczyszcza organizm z toksyn, działa antydepresyjnie i antyrakowo, wzmacniając potężnie nasz układ odpornościowy. Te niepozorne żółciutkie kuleczki usuwają też z organizmu nadmiar wilgoci i zalegających śluzów. Kasza jaglana, jako jedyna z kasz, wzmacnia też nasze stawy, włosy i paznokcie dzięki zawartości niezmiernie rzadko występujących w żywności krzemionkom. Nie zawiera obciążającego system trawienny glutenu, ma za to dużo białka (ok. 11%), witamin z grupy B oraz cennych aminokwasów (tryptofan), minerałów (wapnia, fosforu, potasu, żelaza), antyoksydantów oraz lecytynę. Zawiera węglowodany w postaci złożonej, czyli bardzo przyjaznej dla organizmu, ponieważ powoli uwalniając się do krwi podczas trawienia zapewniają mózgowi stały dopływ energii niwelując na długo uczucie głodu.

Jajka

Najbardziej biodostępne źródło białka, witamin, minerałów, tłuszczów i cholesterolu dla komórek nerwowych. Nie ma drugiego tak odżywczego (poza wątróbką) pokarmu, co powoduje pozytywne nakręcenie myśli. To prawdziwa energia na cały poranek. Jaja dają uczucie sytości na kilka godzin. Mają wszystko z wyjątkiem witaminy C (zjedz do tego owoc lub warzywo).

Potrzebujesz aminokwasów lecytyny, cholesterolu – prekursora testosteronu? Chcesz zregenerować mięśnie – zmiksuj 2 surowe żółtka, dojrzałego banana i łyżkę tłuszczu kokosowego. Zdrowo, tanio, smacznie, naturalnie, odżywczo. Pamiętaj, jajo tak szybko nie psuje się – cały dzień wytrzyma, nawet jeśli zmiksujesz rano.

Jajo możesz wykorzystać w całości! Skorupka to cenne źródło wapnia i fosforu. Zdecydowanie lepsze niż chemiczne zamienniki z apteki. Umyj, zmiel i dodaj do potrawy lub zalej cytryną i zostaw na 3-4 dni do wytrawienia, po czym wypij z wodą i miodem. Możesz zmielić i użyć jako nawóz do kwiatów lub dołożyć swojemu psu czy kotu do jedzenia.

Jajka preferować raczej na surowo lub lekko ścięte białko z zawsze płynnym żółtkiem – wówczas enzymy są żywe. Jeśli jajecznica, to z dużą ilością tłuszczu – można dodać nawet dwie łyżki, ponieważ w jego towarzystwie lepiej wchłaniają się białka, daje uczucie sytości i długo „trzyma”. Same jajka na miękko stanowiłyby zbyt dużą podaż białka na jedną porcję, dlatego tłuszcz jest niezbędny. Dzięki niemu białko wchłania się wolniej i zostaje wbudowane. Dotyczy to także jajek gotowanych, które najlepiej podawać z masłem, majonezem, pastą z awokado itp.

Gluten

Glutamorfiny to białka, które uzależniają. Stąd wielka przyjemność po zjedzeniu świeżej bułeczki, chleba, ale jednocześnie przez długotrwałe spożywanie powoduje stany zapalne w naszym organizmie, jeśli nasz organizm reaguje negatywnie na gluten. Po odstawieniu glutenu zdrowiejemy. W dawnych czasach chleb był pieczony wyłącznie na zakwasie, który redukował niemal całkowicie gluten. Dzisiaj jest powrót do tego typu chleba. Gluten to nie tylko chleb, to także wszelakie kasze.

Nabiał

Kwasy CLA, które są dla naszego organizmu wyjątkowo korzystne, to sprzężony kwas linolowy – jedyny kwas tłuszczowy występujący naturalnie w przyrodzie, posiadający konfigurację trans i jedyny spośród trans, który jest korzystny dla organizmu.

Mleko od krowy pasącej się na zielonej łące będzie zasobne w tłuszcze trans (CLA) pozyskane z trawy i przetworzone przez jej organizm. Kwasy CLA są potrzebne dla układu nerwowego, są istotne w zapobieganiu chorobom autoimmunologicznym, nowotworom, miażdżycy. Są również niezbędnie do prawidłowego rozwoju mózgu dziecka i odporności organizmu. Zatem tłuszcze mleczne są niezbędne w diecie dziecka, ale niezmiernie ważne jest ich pochodzenie – od krowy, kozy, owcy, które odżywiały się naturalnie. I o ile koza czy owca rzeczywiście się pasą, o tyle w przypadku krowy nie ma już takiej pewności.

Jeśli w diecie jest duża ilość nabiału, to może to być przyczyną częstych katarów, infekcji górnych dróg oddechowych, zapalenia oskrzeli, kaszlu, zaśluzowacenia. Odstawienie produktów nabiałowych powoduje zmniejszenie dolegliwości, aż do ustąpienia opisanych objawów. Pasteryzacja mleka niszczy jego naturalne enzymy i zmienia budowę jego delikatnego białka, przez co mleko staje się jeszcze gorzej strawne. W mleku znajduje się wapno, jego nieodzowny towarzysz to strond 90, który dostaje się do organizmu krowy, a dalej do mleka z zieloną paszą. Jest to radioaktywny (promieniotwórczy) pierwiastek, który niszczy niektóre struktury naszego organizmu, a następnie jest wydalany z organizmu. Ponadto w mleku jest kazeina, która cielętom służy do wytworzenia kopyt, rogów. Dietetyk H. Shelton pisał: „Mleko krowie jest źródłem powstawania śluzu w organizmie człowieka od okresu niemowlęctwa do głębokiej starości”, a doktor Walker dodał:  „i jest przyczyną takich chorób jak grypa, przeziębienia, astma, bronchit (zapalenie oskrzeli)”. Mądrzy joginowie, żeby nie spożywać krowiego mięsa i nie pić mleka, uczynili krowę "świętą".

* * *

Nie jeść na śniadanie węglowodanów w postaci pieczywa.

Nie zjadać do tatara cebuli, ponieważ znajduje się w niej inulina, która może powodować wzdęcia i gorsze trawienie surowego mięsa. Natomiast wypić sok z marchwi, w którym ilość błonnika jest zminimalizowana na tyle, że jego obecność nie zakłóca trawienia tatara. Ktoś, komu zalega surowe mięso w żołądku, powinien je zjadać bez żadnych dodatków. Absolutnie odradza się popijanie go herbatą, ponieważ zawiera związki, które mogą unieczynnić enzymy proteolityczne – rozkładające białka - co w konsekwencji również przedłuża proces trawienia.

Kupując warzywa zwracać uwagę, czy nie są one uszkodzone. Wszelkie uszkodzenia po zbiorze powodują stres u roślin, a co za tym idzie mniejszą aktywność reduktazy azotanowej oraz wydzielanie się wielu substancji szkodliwych dla organizmu człowieka. Warzywa przechowujemy w lodówce w odpowiedniej wilgotności. Warzywa liściowe zwilżamy wodą, przed zjedzeniem wystawiamy na pół godziny na słońce (światło reguluje aktywność reduktazy – im go więcej, tym jej większa aktywność). Warzywa na sałatkę kroimy bezpośrednio przed zjedzeniem, nie przechowujemy pokrojonych warzyw, ponieważ ich uszkadzanie (czyli krojenie) też powoduje stres roślin.

Przygotowując kalafiora lub brokuła, odcinamy do zjedzenia tylko same róże, nie zjadamy zgrubiałej łodygi – tam akumuluje się najwięcej azotanów. Nie zjadamy głąba z kapusty. Często w samej kapuście dopuszczalna jest zawartość azotanów, ale w głąbie kilkakrotnie przekracza normę! Krojąc kapustę pamiętamy, że najmniej azotanów zawierają końce liści. Im bardziej zbliżamy się do głąba, im bielsze i grubsze są liście, tym azotanów jest tam więcej.

Kupując zioła w doniczce nie dodajemy ich od razu do potraw. Należy odczekać minimum dwa tygodnie podlewając je samą wodą, żeby zdążyły zredukować wszystkie nawozy (takie rośliny nawożone są niestety dolistnie).

* * *

Do ciekawostek żywieniowych należałoby dodać temat związany z cukrem, ale to będzie w następnym artykule. Po latach obwiniania tłuszczów o rozwój nadwagi i otyłości na świecie, dietetycy doszli do wniosku, że głównym winowajcą tych zjawisk jest jednak cukier i węglowodany proste.

Źródło: Internet, www.ajwendieta.pl, www.skarby-natury.com.