Strączkowe w żywieniu bydła


Strączkowe w żywieniu bydła

Nasiona roślin strączkowych są poza zbożami  jedynymi składnikami paszy, które mogą być przez rolników pozyskiwane we własnych gospodarstwach. Różnią się składem chemicznym od ziarna zbóż.
Zawierają dużo włókna, znacznie wyższą w porównaniu do zbóż ilość związków mineralnych, wśród których dominuje fosfor i niewielką ilość wapnia oraz witamin. Stosunek wapnia do fosforu jest bardzo wąski, dlatego żywiąc zwierzęta dawkami pokarmowymi z udziałem nasion roślin strączkowych,  należy pamiętać o ich uzupełnieniu w Ca.

Nasiona roślin strączkowych zawierają od 20 – 40% białka – najwięcej  spośród wszystkich pasz roślinnych, które mogą być wyprodukowane w gospodarstwie   ( znacznie więcej niż zboża). Białko to jednak wykazuje niedobór metioniny, bardzo ważnego aminokwasu wpływającego na jego wartość biologiczną i limitującą  między innymi produkcję mleka. Zawiera natomiast więcej w porównaniu ze zbożami lizyny.

Niestety prawie wszystkie zawierają w sobie substancje antyżywieniowe,  które nadają paszy gorzki smak, obniżają strawność i absorpcję składników pokarmowych, pogarszają ich przyswajalność przez zwierzęta.

Wartość pokarmowa pasz krajowych wg IZ PIB -  2003r.

Nasiona

Białko ogólne (gram w 1 kg suchej masy)

Wartość  białkowa

( gram/ 1 kg s.m)

Wartość energetyczna

BTJN

BTJE

JPM

JPŻ

Bobik

296

190

110

1,21

1,21

Groch

235

147

96

1,22

1,24

Łubin biały

362

226

118

1,31

1,31

Łubin wąskolistny

354

230

140

1,25

1,25

Soja – wg norm francuskich

402

244

86

1,23

1,19

 

Ziarno roślin strączkowych może  być stosowane jako komponent mieszanek treściwych przede wszystkim w żywieniu bydła opasowego.

W przypadku krów mlecznych ich stosowanie musi ograniczać się do niewielkich ilości ze względu na wywoływanie niekorzystnych zmian w smaku mleka. Ponadto trzeba pamiętać, że u dorosłych przeżuwaczy z pełną zdolnością  trawienia w żwaczu, białko nasion strączkowych ulega silnemu rozkładowi bakteryjnemu (w przeciwieństwie np. do białka soi), przez co zmniejsza się jego wartość odżywcza.

Bobik – w żywieniu bydła jest rzadko stosowany. Można go podawać  zwierzętom starszym – krowom mlecznym i opasom po ukończeniu 0,5 roku życia w ilości maksymalnej do 1,5 kg / szt./ dobę. Większe dawki mogą  wpływać ujemnie na jakość mleka i mięsa.

 

Groch -  może być wykorzystywany w żywieniu krów mlecznych  w ilości ok. 1 kg, natomiast w żywieniu starszych opasów ze względu na właściwości tuczące dawka dobowa może wynosić do 2,5 kg.

 

Łubiny pastewne – najbardziej popularne w żywieniu zwierząt są nasiona łubinu żółtego i białego. Biologiczna wartość białka jest nieco wyższa od innych roślin strączkowych. Mimo wysokiego poziomu włókna strawność ziarna jest wysoka. Krowom mlecznym i opasom można zadawać od 1 – 2 kg/ szt./ dobę.

 

Mieszanki treściwedla zwierząt  starszych mogą  zawierać od 15 do 20 %  śruty nasion roślin strączkowych.

 

 

Kiszonki z mieszanek strączkowo - zbożowych

- GPS

 

 

W rejonach ryzyka uprawy kukurydzy lub w gospodarstwach, w których nadmierny jest  udział kukurydzy w strukturze zasiewów, wskazane jest zastępowanie jej mieszankami strączkowo – zbożowymi.

Szczególnie polecane są mieszanki grochu siewnego ze zbożami jarymi -  pszenicą lub owsem (ze względu na krótki okres wegetacji od wschodów do zbioru). Gdy dodatkowo zostaną wzbogacone wsiewką z traw, pozwoli to na uzyskanie wysokiego plonu  rzędu  8,0 – 10,0 ton suchej masy z 1 ha.

Mieszanki powinny być  koszone i zakiszane.

Kiszonki z takich roślin stanowią doskonałą paszę dla bydła mlecznego i opasowego.

Optymalny termin zbioru mieszanek na kiszonki przypada na okres fazy płaskiego strąka do fazy mleczno – woskowej dojrzałości nasion grochu. Zielonkę można zakiszać w systemie zbioru jedno lub dwufazowego, a zastosowanie konserwantów pozwala dodatkowo podwyższyć jakość  kiszonek. Kiszonka z mieszanek strączkowo - zbożowych w porównaniu  do kiszonek z kukurydzy zawiera więcej białka lecz nieco mniej węglowodanów, co czyni ją paszą mniej energetyczną. Strawność składników pokarmowych jest zbliżona do strawności składników pokarmowych kiszonki z kukurydzy.

 

 

Przykładowe dawki pokarmowe dla krów mlecznych -  udział kiszonki  z mieszanki strączkowo – zbożowej

Pasza

ILOŚĆ PASZY ( kg/dobę)

Tygodnie

Przed wycieleniem

Po wycieleniu

-3

-2

-1

1

3

5

8-10

11-12

Zakładana wydajność mleczna 25 kg

Dawka nr 1

 

Kiszonka z mieszanek

(25 - 30%

s. masy)

 

16

 

16

 

16

 

16

 

16

 

18

 

20

 

20

Buraki pastewne

20

15

15

15

15

20

20

20

Siano łąkowe

4

4

4

4

4

4

4

4

Mieszanka treściwa

2,0

2,5

2,5

3,5

3,0

4,5

4,5

4,0

Poekstrakcyjna śruta sojowa

-

-

-

0,7

2,5

0,7

0,3

-

Dawka nr 2

Kiszonka z mieszanek

(25 - 30%

s. masy)

 

27

 

25

 

25

 

25

 

27

 

27

 

27

 

27

Kiszonka z traw

pods. (30% s.m)

9

9

9

4,5

7,5

9

9

9

Mieszanka treściwa

0,8

1,5

2,3

2,5

4,5

5,8

6,5

6,8

Poekstrakcyjna śruta rzepakowa

-

-

-

1,3

1,3

1,3

0,6

-

Dawka nr 3

Kiszonka z mieszanek

(25 - 30%

s. masy)

 

25

 

25

 

20

 

20

 

24

 

26

 

28

 

28

Mieszanka treściwa

2

2

3

4

6

6,5

6,5

6,5

Poekstrakcyjna śruta sojowa

-

-

-

1,2

1,2

1,2

0,6

-

+ dodatki mineralne

Przykładowe dawki pokarmowe  dla buhajków opasanych od 150 – 550 kg masy ciała – udział kiszonki z mieszanki strączkowo – zbożowej

Pasza

Masa ciała (kg)

150

200

250

300

350

400

450

500-550

Ilość paszy (kg/ na dobę)

Dawka nr1

 

Kiszonka z mieszanek (25 - 30%

s. masy)

11

14

17

20

23

24

25

26

Śruta jęczmienna

0,15

0,15

0,20

0,20

0,70

1,00

1,20

1,80

Poekstrakcyjna śruta rzepakowa

1,30

1,11

0,90

0,60

0,50

-

-

-

Mieszanka mineralna

0,02

0,02

0,03

0,03

0,04

0,05

0,05

0,05

Zakładany przyrost 900 gram na dobę

Dawka nr 2

Kiszonka z mieszanek (25 - 30%

s. masy)

9

13

15

17

19

20

21

21

Śruta jęczmienna

0,15

0,15

0,20

0,25

0,75

1,40

2,00

3,50

Poekstrakcyjna śruta rzepakowa

1,55

1,20

1,10

0,90

0,60

0,20

-

-

Mieszanka mineralna

0,02

0,02

0,03

0,03

0,03

0,03

0,04

0,04

Zakładany przyrost 1100 gram na dobę

Dawka nr 3

Kiszonka z mieszanek (25 - 30%

s. masy)

9

13

15

17

18

19

19

18

Śruta jęczmienna

0,15

0,15

0,30

0,80

1,50

2,40

3,00

4,00

Poekstrakcyjna śruta rzepakowa

1,70

1,40

1,30

0,80

0,40

0,20

-

-

Mieszanka mineralna

0,02

0,02

0,03

0,03

0,03

0,04

0,05

0,05

Zakładany przyrost 1300 gram na dobę

Opracowanie:

Maria Rozwadowska

WODR Poznań

Ostatnio modyfikowane: piątek, 02 lipca 2010 11:29
Maria Rozwadowska

Maria Rozwadowska

E-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Więcej z tej kategorii: Bydło w rolnictwie ekologicznym »