21 marca 2016

Kulejący rozród krów mlecznych

Opracowanie: Jerzy Mikołajczak
Problemy płodności krów nie są obce żadnemu hodowcy, szczególnie w dobie intensywnej produkcji bydła mlecznego. Dotyczy to szczególnie rasy holsztyńsko-fryzyjskiej, której założenia genetyczne warunkują wysoką wydajność. To pociąga za sobą również wysokie wymagania co do warunków utrzymania tej rasy. Uzyskiwanie wydajności rzędu 10 czy 15 tys. kg mleka w ciągu roku przez krowy h-f powoduje wiele perturbacji. Wynikają one z błędów żywieniowych, złych warunków utrzymania, niewłaściwej opieki i obserwacji zmian, jakie zachodzą w organizmie zwierząt i manifestowane na zewnątrz odpowiednim ich zachowaniem. Warto wiedzieć, że regulacja cyklu rujowego odbywa się na trzech płaszczyznach układu endokrynologicznego na zasadzie sprzężeń zwrotnych . Podwzgórze, przysadka oraz gonady (jajniki i macica) ściśle ze sobą współpracują tworząc tzw. oś hormonalną.…
25 lutego 2016

Polska branża mleczarska

Opracowanie: Jerzy Mikołajczak
Nastroje w branży mleczarskiej nie są najlepsze. Mówi się o kryzysie, a nawet o bardzo trudnej sytuacji niektórych gospodarstw i przetwórców białego surowca. Spadek cen mleka, embargo rosyjskie, ograniczony eksport produktów mlecznych do Chin, susza, która niekorzystnie wpłynęła na pasze objętościowe, kary, jakie niektórzy hodowcy muszą odprowadzać przez najbliższe lata do budżetu Unii Europejskiej, oraz niskie spożycie w naszym kraju artykułów spożywczych nie nastrajają do produkcji. Jednym słowem mamy kryzys! Tutaj należy zastanowić się, jak to przetrwać. ,,Nigdy nie trać szansy, jaką stwarza dobry kryzys”. Samo określenie, że kryzys może być dobry, wydaje się szokujące. To jednak bardzo mądre stwierdzenie, bo wtedy kiedy jest źle szukamy bardziej efektywnych rozwiązań.…
09 lutego 2016

Troska o zdrowe racice

Opracowanie: Jerzy Mikołajczak
Główną przyczyną brakowań krów na pierwszym miejscu są choroby wymion – 23%, na drugim problemy z płodnością – 19%, a na trzecim choroby racic – 16%. Wraz z rosnącą wydajnością i masą ciała krów racice muszą codziennie nosić coraz większe ciężary. Dotyczy to również zmiany systemu utrzymania krów i przechodzeniem z obór uwięziowych na wolnostanowiskowe, gdzie często rozmiary legowisk, wysokość i jakość ich krawędzi nie odpowiadają wymogom dobrostanu zwierząt. Kulawizny najczęściej występują w stadach zaniedbanych, utrzymywanych w złych warunkach, na śliskich, mokrych i brudnych posadzkach oraz niewłaściwie żywionych, gdzie pojawiają się kwasice. Oczywiście również w bardzo dobrych gospodarstwach będą zdarzać się choroby kończyn, ale powinny być one sporadyczne, a kiedy zostaną zauważone, należy szybko interweniować. W takich dobrych…
21 stycznia 2016

Od cielaka do przeżuwacza

Opracowanie: Jerzy Mikołajczak
Z hodowlanego punktu widzenia odchów cieląt można podzielić na pięć etapów żywieniowych: Rozwój jelita cienkiego i mięśniówki żwacza – pierwsze 3 miesiące życia. Rozwój tkanki gruczołu mlekowego i układu rozrodczego – od 3 do 9 miesiąca życia. Osiąganie wyrostowości i wagi – od 9 do 15 miesiąca życia. Zacielanie i ciąża – od 15 do 2 miesiąca życia. Żywienie jak w zasuszaniu do porodu – od 21 do 24 miesiąca. Piąty etap jest najważniejszym dla odchowu cielęcia. Dla zapewnienia syntezy odpowiednich przeciwciał siary, charakterystycznych dla danego środowiska, konieczne jest także odpowiednio wczesne umieszczenie krowy w porodówce. Pierwszy etap żywienia to najtrudniejszy okres w odchowie cieląt. Bezcennym pokarmem jaki dostaje cielę najpóźniej do trzech godzin po wycieleniu jest siara, która wypełnia przewód, oczyszcza go ze smółki i dostarcza przeciwciała będące…
31 sierpnia 2015

Co dalej z ratami za przekroczenie kwot mlecznych?

Opracowanie: Jerzy Mikołajczak
Przypomnijmy, że producenci mleka, którzy przekroczyli przyznany im limit w roku kwotowym 2014/2015 będą mogli rozłożyć kary na raty. Wynika to z systemu kwot regulowanego przez rynek mleka w ramach unijnej Wspólnej Polityki Rolnej. Każde z państw członkowskich ma przypisaną określoną ilość mleka, jaką może wyprodukować. Jak wynika z rozliczenia ostatniego roku limitowania produkcji mleka, Polska musi odprowadzić kary do budżetu Unii Europejskiej. Kwota mleczna Polski w ostatnim okresie objętym limitem wynosiła 10,5 mln ton. Zgodnie z danymi ARR została ona przekroczona o ponad 580 tys. ton, czyli o 5,85%. Z tego tytułu rolnicy są zobowiązani wnieść opłaty wyrównawcze na łącznym poziomie ponad 161,5 mln euro, czyli około 659,8 mln zł. Limity przekroczyło 63,5 tys. producentów mleka, tzw. hurtowych dostawców sprzedających…
16 lipca 2015

Nowoczesne technologie w chowie i hodowli bydła mlecznego

Opracowanie: Maria Rozwadowska
W wielu gospodarstwach średnia roczna wydajność krów w laktacji sięga 10 tys. kg mleka, a nawet dość znacznie przekracza tę granicę. Główny wpływ na tak dobre wyniki produkcyjne bydła mlecznego ma żywienie, postęp genetyczny, a także wdrażanie nowoczesnych technologii produkcji. Nowoczesny chów bydła mlecznego powinien uwzględniać bardzo dużo czynników, a zapewnienie odpowiedniej jakości paszy, zbilansowanych dawek pokarmowych, prawidłowe zorganizowanie i pozyskiwanie mleka należą do najbardziej istotnych. Przy krowach wysoko wydajnych nie można też zapomnieć o zwiększonej opiece weterynaryjnej. Osiągnięcie sukcesu w chowie bydła zależy też w dużym stopniu od posiadanego budynku inwentarskiego, w którym zwierzęta spędzają dużo czasu i gdzie odbywają się najważniejsze zabiegi na zwierzętach. Właściwy budynek inwentarski stanowi ważne ogniwo w zapewnieniu dobrostanu, a tym samym…
17 czerwca 2015

Zasuszanie krów mlecznych.

Opracowanie: Jerzy Mikołajczak
Wydajność mleczna krów zmniejsza się systematycznie w miarę oddalania od początku laktacji. Przed porodem wymagany jest okres zasuszenia, w którym następuje zaprzestanie produkcji mleka. Zasuszanie to przygotowanie organizmu do wzmożonego wysiłku, jakim jest poród i laktacja. Fizjologicznie okres laktacji rozpoczyna się w dniu porodu, ale przygotowania krowy do laktacji i jej przyszła kondycja zaczyna się już od momentu zasuszania. To powinno podkreślić rangę ważności tego okresu w całym życiu produkcyjnym matek. Okres ten zbiega się w czasie z rozwojem błon płodowych , najwyższymi przyrostami masy ciała płodu, regeneracją błony śluzowej żwacza i tkanki gruczołowej wymienia oraz przygotowaniem siary dla przychodzącego…
17 czerwca 2015

Mastitis - bardzo dużo zależy od środowiska

Opracowanie: Jerzy Mikołajczak
W Polsce zidentyfikowano ponad 100 różnych drobnoustrojów wywołujących mastitis, ponad 80% z nich to bakterie. Można je podzielić na zakaźne oraz środowiskowe. Bakterie zakaźne np. paciorkowiec bezmleczności czy gronkowiec złocisty bytują zazwyczaj w wymieniu i przenoszą się z krowy na krowę podczas doju. Bakterie środowiskowe np. paciorkowce środowiskowe, pałeczki coli to gatunki bytujące w otoczeniu krów. Siedliskiem bakterii środowiskowych są przede wszystkim obornik, gleba, ściółka oraz materiały organiczne. W ostatnim czasie obserwuje się wzrost zapaleń spowodowanych przez bakterie środowiskowe, przy jednoczesnym spadku ilości stanów chorobowych wywoływanych przez patogeny zakaźne – szczególnie przez paciorkowca bezmleczności. Wyjątkowo trudnym zadaniem jest wyeliminowanie bakterii…
17 czerwca 2015

Białko i tłuszcz chroniony w żywieniu krów mlecznych.

Opracowanie: Jerzy Mikołajczak
Od białka wszystko się zaczęło. W latach siedemdziesiątych dwudziestego wieku zainteresowano się ,,białkiem chronionym” w żywieniu wysokowydajnych krów. Dzięki nowym technikom badawczym opracowano zasady systemów żywienia białkowego krów , można było określić wielkość i tempo rozkładu w żwaczu białka różnych pasz i prześledzić ich kolejne przemiany jakim ulegały w organizmie zwierząt. To pozwoliło wprowadzić odpowiednio zabezpieczone białko, chronione przed rozkładem w żwaczu. Rozkładu tego mogłaby dokonać liczna mikroflora, która do życia potrzebuje tańszego źródła białka. Biomasa żwacza (bakterie beztlenowe, pierwotniaki) stanowi najwartościowsze białko dla produkcji mleka. Ilość biomasy w żwaczu u krów w laktacji może dochodzić do 12 kg, natomiast…