01 lutego 2017

Zwiększenie produkcyjności użytków zielonych

Opracowanie: Jadwiga Świerczyńska
W ocenie wydajności użytków zielonych szczególna rola przypada gatunkom traw, które dominują w runi. O tym, jaka jest przewaga traw w runi, decydują warunki panujące w siedlisku. I tak na potencjał plonotwórczy użytków zielonych ma wpływ: uwilgotnienie gleby (dostępność wody) – trawy niezbyt oszczędnie gospodarują wodą; istotna jest nie tylko ilość opadów, lecz także ich rozkład w okresie wegetacji; światło – w runi, gdzie jest wiele gatunków traw, dochodzi do konkurencji o światło; dobre zacienienie znosi kupkówka i wiechlina, ale nie lubią go życica trwała i koniczyna biała; żyzność siedliska – zasobność gleby w składniki pokarmowe jest bardzo ważnym czynnikiem produkcyjności użytków zielonych; niezwykle ważnym czynnikiem decydującym o dostępności składników zawartych w glebie jest jej…
10 listopada 2016

Niewidoczne a szkodliwe

Opracowanie: Jolanta Klupś
Tak jak prawie wszystkie rośliny, trawy także atakowane są przez szkodniki, a lista gatunków jest długa. Uchodzą jednak uwadze, gdyż są na ogół drobne i przez rolników często niedostrzegane. Najczęściej spotykane i powodujące największe straty w plonie są następujące agrofagi: Wciornastki Występują prawie na wszystkich gatunkach traw pastewnych, uszkadzając liście i pochwy liściowe od wewnątrz bądź wiechy i kwiatostany. Mogą również powodować białokłoskowość. Wysysają sok komórkowy z liści, powodując powstawanie srebrzystych plamek, które brązowieją i zasychają. Żerując na kwiatostanach uszkadzają zarodki nasienne. Skoczki Uszkadzają liście przez ich wysysanie i wydzielanie fermentów, które zmniejszają smakowitość trawy i zawartość karotenu. Obniżają produktywność traw i przenoszą wirusy sinej karłowatości roślin. Mszyce (najbardziej rozpowszechnione) Powodują żółknięcie pędów i ograniczenie wzrostu.…
13 października 2016

Fernando – byczek na chwasty

Opracowanie: Jolanta Klupś
Przeglądając czaty rolnicze spotkałam się z zapytaniami na temat zwalczania chwastów na użytkach zielonych. Co prawda to nie ten moment, ale wiosna przyjdzie szybko i będzie można podziałać w tym zakresie. Uniwersalnym preparatem godnym polecenia jest… FERNANDO FORTE 300 EC – koncentrat do sporządzania emulsji wodnej w celu zwalczania jednorocznych i wieloletnich chwastów dwuliściennych na łąkach i pastwiskach. Stosuje się go nalistnie wykonując oprysk w odpowiednim terminie. Jest to preparat systemiczny, pobierany przez liście chwastów i w mniejszym stopniu przez korzenie. Środek wnika najpóźniej w ciągu jednej godziny od zastosowania. Opady deszczu, po tym okresie, nie obniżają jego skuteczności. Pierwszym objawem, jaki możemy zaobserwować po oprysku, będzie zatrzymanie wzrostu chwastów, które następnie ulegają deformacji i zamierają. Objawy działania na chwasty widoczne są po 5-7 dniach…
07 października 2016

Nawozy płynne na użytkach zielonych i takie tam...

Opracowanie: Jolanta Klupś
Gnojówka i gnojowica należą do najważniejszych płynnych nawozów gospodarskich stosowanych w praktyce rolniczej. Są to wartościowe nawozy, a nie ścieki. Jednak przez swój „swoisty” zapach stanowią coraz większą płaszczyznę konfliktu na obszarach wiejskich. Mieszkańcy dużych miast uciekający od tłoku, smogu i hałasu chętnie kupują działki budowlane w strefie podmiejskiej, na obszarach wiejskich. Decydując się na zamieszkanie na wsi nie biorą pod uwagę niedogodności w postaci zapachów towarzyszących produkcji zwierzęcej i odorów występujących np. podczas stosowania pogłównego nawozów płynnych. W związku z tym interweniują na policji, zgłaszają pretensje w samorządzie gminnym. Rozwiązanie tego problemu w sposób kompromisowy jest trudne, ale nie niemożliwe. Nawozy płynne dla rolnika to najtańsza forma dostarczenia glebie wielu składników mineralnych oraz możliwość zagospodarowania produktu ubocznego chowu…
09 września 2016

Trawy na finiszu

Opracowanie: Jolanta Klupś
Późne lato to bardzo dobry termin na przeprowadzenie renowacji trwałych użytków zielonych. Temperatury powietrza nie są już tak wysokie, opadów deszczu jest więcej, bilans wodny poprawiają opadające mgły. Warto więc odnowić łąkę czy pastwisko, które nie plonuje zadowalająco, bo ma niekorzystny skład gatunkowy roślin na nim występujących lub jest po prostu zachwaszczone. Granicznym terminem takiego zabiegu, podawanym w podręcznikach łąkarskich jest połowa września. Do momentu nastania mrozów mieszanka traw i roślin bobowatych musi się rozkrzewić oraz musi nabrać mrozoodporności przez zgromadzenie odpowiedniej ilości cukrów. Cukry te są gromadzone w węzłach krzewienia traw i stanowią spiżarnię na okres zimy i przednówka. Co prawda, w minionych latach, zasiewy traw mogły być prowadzone nawet…
17 sierpnia 2016

Białko z łąk i pastwisk

Opracowanie: Barbara Gęziak
Typ florystyczny (skład gatunkowy) to jeden z czynników wpływających na ilość i jakość paszy produkowanej z trwałych użytków zielonych. Występowanie i utrzymywanie trwałych roślin motylkowatych w zbiorowisku łąkowym zależy między innymi od zawartości wapnia, fosforu i ilości tlenu w glebie, a także częstotliwości koszenia i spasania. Koszone w odpowiednim terminie i na właściwej wysokości reagują szybkim odrostem, ale pod warunkiem, że mają zapewnione odpowiednio żyzne siedlisko. Najwcześniej powinny być koszone łąki z dużym udziałem wyczyńca łąkowego – już w fazie początkowej kłoszenia się. Nieco później, podczas pełni kłoszenia, można kosić łąki rajgrasowe z udziałem kostrzewy łąkowej. Pierwszy pokos traw należy wykonać w fazie początku kłoszenia się i wyrzucania wiech dominujących gatunków, a w przypadku roślin motylkowatych – pierwszy pokos od fazy tworzenia się…
04 marca 2016

Znaczenie krótkotrwałych użytków zielonych

Opracowanie: Jolanta Klupś
Zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej krótkotrwałe użytki zielone są ważnym składnikiem zmianowania w zrównoważonym systemie gospodarowania. Prawidłowe zmianowanie z udziałem roślin wieloletnich ogranicza ilość azotu mineralnego zarówno stosowanego w nawozach, jak i wymywanego z gleby. Mieszanki traw z roślinami motylkowatymi obsiewane na gruntach ornych przez 2-4 lata pozwalają uzupełnić bilans pasz w gospodarstwie, ułatwiają organizację żywienia letniego i zmniejszają jego koszty. Do obsiewu gruntów przeznaczonych na użytki przemienne stosuje się mieszanki uproszczone (1-2 gatunki traw i gatunek rośliny motylkowatej) lub złożone (3-4 gatunki traw i gatunek rośliny motylkowatej). Na przemienne użytki zielone nadają się głównie trawy krótkotrwałe lub o średniej trwałości, osiągające pełnię plonowania w 1-2 roku po wysiewie. W praktyce łąkarskiej nie wszystkie trawy mają jednakowe znaczenie i zastosowanie. Spośród dużej liczby…
25 lutego 2016

Wypalanie traw na nie!

Opracowanie: Jolanta Klupś
Przedłużający się okres dodatnich temperatur w okresie jesieni powoduje nadmierne odrosty zielonej masy. Niewykorzystana przed zimą zasycha, tworząc spilśniony kożuch. Opóźnia on ruszenie wiosennej wegetacji, a w skrajnych przypadkach może spowodować wyduszenie wartościowych gatunków łąkowo-pastwiskowych. Najgorszym sposobem pozbycia się go jest wypalanie starej roślinności. Jest to proceder naganny i prawnie zakazany, którego ujawnienie skutkuje karami finansowymi. Szkodliwość wypalania traw uwidacznia się w następujących zagadnieniach: Każda próba niszczenia ogniem suchej roślinności łąk, miedz i rowów stwarza zagrożenie rozprzestrzenienia się ognia na okoliczne lasy i zabudowania, nawet na znaczne odległości. Pożar pokładów torfowych ma charakter klęski ekologicznej. Bardzo trudno ugasić pożar na tego typu gruncie i wiąże się z zaangażowaniem znacznych nakładów finansowych i ludzkich.…
28 stycznia 2016

Co nowego w badaniach łąkarskich?

Opracowanie: Jolanta Klupś
W końcu września, w pięknym i nowoczesnym budynku BIOCENTRUM Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pod nazwą „Nowe trendy w badaniach łąkarskich”, w której miałam przyjemność uczestniczyć. Była ona połączona z Sesją Jubileuszową 20-lecia Polskiego Towarzystwa Łąkarskiego, a patronat honorowy nad konferencją objął Dziekan Wydziału Rolnictwa i Bioinżynierii UP. Celem konferencji była prezentacja nowych kierunków i trendów w badaniach łąkarskich, które są realizowane w krajowych ośrodkach naukowych w ramach projektów i prac promocyjnych. Jak napisano w komunikacie konferencji, „Użytki zielone i zbiorowiska trawiaste z racji swojej wielofunkcyjności pozostają ważnym obszarem rolnictwa, ochrony środowiska i krajobrazu przyrodniczego. W świetle priorytetów badawczo-rozwojowych Unii Europejskiej w nowej perspektywie finansowej 2014-2020, użytki zielone i gospodarka łąkowa zajmują ważne miejsce w rolnictwie i środowisku przyrodniczym”. Konferencja została…