14 września 2018

Uprawa szparaga

Opracowanie: Aneta Gadomska
W Polsce uprawia się głównie szparagi bielone, gdyż uwarunkowane jest to zapotrzebowaniem rynku krajowego i zagranicznego. Szparag jest dwupienną byliną, której część podziemna zwana karpą złożona jest z silnie skróconego pędu i zdrewniałego kłącza oraz mięsistych korzeni spichrzowych. Roślina zimuje w polu. Z dolnej części kłącza wyrastają korzenie spichrzowe i włókniste. Z pączków znajdujących się w górnej części karpy wyrastają co roku na wiosnę młode pędy stanowiące część jadalną szparaga nazywane wypustkami. Wypustki rosnące w ziemi bez dostępu światła są białe, a na świetle zabarwiają się od wierzchołka na kolor różowo-filetowy, następnie na kolor zielony. W  zależności od uprawy otrzymuje się szparagi bielone lub zielone. Szparag jest warzywem cenionym ze względu na swoje walory smakowe. Wartość odżywcza jest…
06 października 2017

Trukwa nowe warzywo w Polsce

Opracowanie: Dorota Piękna-Paterczyk
Trukwa inaczej gąbczak należy do warzyw dyniowatych i pochodzi z Dalekiego Wschodu. W zachodniej części Polski prowadzono pierwsze doświadczenia, które wypadły pomyślnie. Oto więc krótka charakterystyka tego warzywa. W uprawie spotyka się dwa gatunki: egipską i ostrokątną. Roślina jest jednorocznym pnączem osiągającym wysokość od 2 do 6, a nawet 8 metrów. Gatunki te posiadają silny system korzeniowy. Trukwa jest rośliną obcopylną, rozdzielnopłciową i jednopienną. W doświadczeniu przeprowadzonym w Polsce kwitnienie przypadło na okres od początku lipca do początku września. Z obserwacji wynikło, że trukwa może być uprawiana w Polsce pod osłonami, jak również w niektóre lata w gruncie. Roślina wymaga od wysiewu do dojrzenia owoców od 150 do 200 dni bez przymrozków, w zależności od odmiany. Dlatego w Polsce możliwa jest wyłącznie uprawa z rozsady. Najlepsze są odmiany wczesne lub bardzo…
22 grudnia 2016

Choroby warzyw – alternarioza pomidora

Opracowanie: Jarosław Górski
Grzyb powodujący alternariozę pomidora należy do klasy grzybów niedoskonałych. Poraża rośliny z rodziny psiankowatych. Szczególnie groźny jest dla ziemniaka i pomidora w klimacie cieplejszym i suchym. W Polsce występuje powszechnie i jest przyczyną dużych strat w uprawie polowej. W połowie lata na liściach pomidorów zaczynają się pojawiać suche, ciemnobrunatne, koncentryczne plamki o wyraźnych granicach. Jeżeli plamki ograniczone są nerwami, to mają kształt kanciasty. Na powierzchni plam występuje ciemnobrunatny, aksamitny nalot. Plamy osiągają średnicę 0,5-1,0 cm. Mogą występować pojedynczo lub zlewać się ze sobą. Liście z dużą ilością plam zasychają i zamierają. Na pędach plamy są małe, okrągłe lub wydłużone, lekko wgłębione. W porażonym miejscu pęd przewęża się i pod ciężarem owoców może się złamać. Na owocu tworzy się niewielka plama…
20 listopada 2014

Kolorowe kalafiory

Opracowanie: Jarosław Górski
Przed nowym sezonem wegetacyjnym warto zastanowić się, czy nie wprowadzić do warzywnika mniej znanych gatunków warzyw lub ciekawych form gatunków dobrze znanych, np. kalafiorów o różnych kolorach róży. Są odmiany kalafiorów tworzące róże o nietypowej barwie – zielonej (Noverde Zielony), żółto-łososiowej (Sunset) i fioletowej (Graffiti). Odmiany te podczas uprawy nie wymagają osłony przed słońcem (co jest regułą u kalafiorów tworzących róże białe). Wśród odmian nietypowych wyjątkowo ciekawe są odmiany należące do grupy „romanesco” formujące róże piramidalnego kształtu o zabarwieniu zielonkawym. Odmiany kolorowych kalafiorów podane do stołu gwarantują atrakcyjny sukces kulinarny i estetyczny dla osób  przygotowujących je do spożycia, jak i przyjemność ich konsumowania. Rozsadę kalafiorów tego typu najlepiej wysadzać około 20 czerwca. Źródło: „Działkowiec” nr 11/2014
15 października 2014

Uprawa dyni

Opracowanie: Dorota Piękna-Paterczyk
Po wielu latach zapomnienia dynia wróciła do łask. Być może zawdzięcza to wysokim walorom odżywczym, wielokierunkowości zastosowań, a być może modzie związanej ze świętem Halloween. Pan Paweł Wiśniewski wspólnie z żoną Anią i rodzicami w miejscowości Kowalew (powiat pleszewski) prowadzi 16 ha gospodarstwo rolne, w którym uprawia różne warzywa. Pięć lat temu rolnik wprowadził do struktury upraw – dynię. Na pytanie, dlaczego zdecydował się na to mało popularne warzywo, opowiada, że to właściwie mój kupiec namówił mnie, ponieważ stwierdził, że jest zapotrzebowanie na dynię. Zastanowiłem się i uznałem, że jest to faktycznie dobry pomysł. Zdecydował się także na uprawę dyni ze względu na zmianowanie. Moje gospodarstwo nie jest o dużym areale i wprowadzenie innej rośliny aniżeli warzywa korzeniowe będzie…
26 września 2014

Choroby warzyw – antraknoza fasoli

Opracowanie: Jarosław Górski
Antraknoza fasoli jest chorobą, której sprawcą jest grzyb należący do klasy grzybów niedoskonałych. Choroba występuje we wszystkich krajach, gdzie uprawiana jest fasola. W Polsce jest jedną z groźniejszych chorób fasoli powodującą nierzadko duże szkody. Poraża najsilniej odmiany szparagowe. Ponadto bardziej podatne na tę chorobę są odmiany, które silniej się rozrastają i tworzą zwarte owocostany. Objawy choroby występują już często na liścieniach w postaci wgłębnych plamek o zabarwieniu czerwonawym lub brązowym. Nieco później na części podliścieniowej i na pędach tworzą się bardziej nieregularne, wydłużone w kształcie smug plamy nekrotyczne barwy brunatnej. Podobne objawy obserwuje się na nerwach liści, ale obejmują one często blaszkę liściową. Na strąkach tworzą się okrągławe, brunatne, często wgłębione plamy. Plamy te…
10 czerwca 2014

A może pasternak?

Opracowanie: Dorota Piękna-Paterczyk
Jak podają publikacje, pasternak, który niezbyt często pojawia się na naszych stołach ma dużo więcej wartości odżywczych niż marchewka. Posiada cenne właściwości lecznicze, tzn. pobudza krążenie oraz działa uspokajająco i moczopędnie. Można powiedzieć, że z wyglądu przypomina pietruszkę, ale smakowo bardziej marchewkę. W Polsce uprawa pasternaku nie jest tak popularna, jak na przykład pietruszki. Okazuje się, że w Europie uprawiano tę roślinę już w średniowieczu jako warzywo i roślinę paszową. Bardzo ważnym elementem w technologii uprawy jest przedplon i na to należy zwracać uwagę przy wyborze stanowiska. Ze względu na długi okres kiełkowania i powolny wzrost siewek oraz praktycznie brak zarejestrowanych herbicydów powinno to być stanowisko czyste i wolne od chwastów. Marek Trybulski z gminy…
14 maja 2014

Choroby warzyw - mączniak rzekomy cebuli

Opracowanie: Jarosław Górski
Sprawcą choroby jest grzyb, występujący wszędzie tam, gdzie uprawia się cebulę, czosnek i szczypiorek. Poraża również niektóre dziko rosnące gatunki z rodzaju cebulowych.Choroba rozwija się na liściach i pędach kwiatostanowych w postaci nalotu grzybni barwy szarej do szaro fioletowej. Nalot stopniowo pokrywa coraz większe partie liści i pędów. Z biegiem czasu w miejscu nalotu pojawiają się jasnozielone z czasem żółknące plamy. W końcowej fazie choroby porażone liście całe żółkną, więdną i zamierają. Charakterystyczne dla mączniaka rzekomego jest wtórne porażenie chorych liści i pędów przez grzyby saprofityczne, które tworzą na powierzchni liści ciemny nalot grzybni.Cebula wydaje wciąż nowe liście, wskutek czego…
27 listopada 2013

Walory zdrowotne selera naciowego

Opracowanie: Dorota Piękna-Paterczyk
Mało popularny w Polsce seler naciowy jest bardzo znanym warzywem w USA i w krajach Europy Zachodniej. Posiada dużą wartość odżywczą, leczniczą i dietetyczną. Żywieniowcy uważają, że seler naciowy zawiera dużo więcej witaminy C, soli mineralnych szczególnie wapnia, żelaza i fosforu oraz olejków eterycznych niż uprawiany na dużą skalę seler korzeniowy. W szczególności polecany jest jako składnik diet odchudzających z uwagi na niską wartość kaloryczną. Warzywo można konsumować na surowo, ugotowane lub duszone. Już w starożytnej Grecji głowy zwycięzców igrzysk olimpijskich dekorowano wieńcami wykonanymi z selera naciowego. W naszych marketach można kupić to warzywo sprowadzone z zagranicy. Mały jest asortyment…