19 marca 2019

Choroby owoców – ospowatość (szarka) moreli

Opracowanie: Jarosław Górski
Chorobę powoduje ten sam wirus, który jest sprawcą ospowatości śliwy. Występuje na Półwyspie Bałkańskim, na Węgrzech, a także w Czechach i na Słowacji. Na liściach porażonych drzew moreli występują wzdłuż nerwów chlorotyczne, rozlane paski, czasem tworząc nekrozy. Niekiedy zamiast pasków obserwuje się na liściach pierścienie. Na dojrzewających owocach widoczne są jasnozielone duże pierścienie, wyraźnie odznaczające się na tle pomarańczowej skórki. Choroba powoduje lekkie zniekształcenie owoców. Objawy choroby w postaci jasnobeżowych plam i pierścieni na ciemnym tle pojawiają się również na pestkach wyjętych z porażonych owoców moreli. W sadach morelowych choroba powoduje duże straty, gdyż porażone owoce dojrzewają 10-14 dni wcześniej i najczęściej opadają – są niesmaczne. Wirus rozprzestrzeniany jest przez mszyce, a także w szkółkach przez stosowanie do rozmnożeń chorych zrazów…
25 lutego 2019

Choroby owoców – ospowatość (szarka) śliwy

Opracowanie: Jarosław Górski
Chorobę powoduje ten sam wirus, który jest sprawcą ospowatości moreli. Występuje w szczególnie dużym nasileniu na Półwyspie Bałkańskim i praktycznie w całej Europie. Wirus powodujący ospowatość, oprócz śliwy i moreli, poraża ałyczę i wiele dzikich gatunków z rodzaju Prunus. Na porażonych drzewach objawy choroby najczęściej są widoczne na liściach i owocach, czasem mogą występować tylko na liściach lub tylko na owocach. Na liściach objawy choroby mają wygląd chlorotycznych, rozlanych pierścieni, pasków lub niekształtnych plam. Na owocach objawy występują w momencie, gdy zaczynają one dojrzewać. Początkowo objawy choroby mają postać ciemnogranatowych, później zapadających się plam. Miąższ owocu w miejscu zapadniętych plam jest brunatnoczerwony, gąbczasty o nieprzyjemnym posmaku. Owoce mają obniżoną zawartość cukru. Przy silnym porażeniu nie nadają…
21 stycznia 2019

Choroby owoców – mozaika wstęgowa brzoskwini

Opracowanie: Jarosław Górski
Chorobę powoduje wirus mozaiki wstęgowej śliwy. Ta wirusowa choroba występuje prawie we wszystkich krajach, gdzie uprawia się brzoskwinie. W Polsce objawy występowania wirusa na brzoskwini obserwuje się rzadko. Objawy chorobowe na brzoskwiniach występują wyłącznie na liściach w postaci chlorotycznych lub żółto-zielonych, nieregularnych linii wzdłuż głównego nerwu liści. Linie te są zwykle symetryczne, tworzą wzór na obu połówkach liścia. Na niektórych liściach obserwuje się wyraźne żółtawe pierścienie lub jasne przebarwienia nerwów. Objawy pojawiają się wiosną i są widoczne przez cały okres wegetacji. W wysokiej temperaturze, latem na rozwijających się liściach objawy choroby nie są widoczne. Mozaika wstęgowa nie ma istotnego negatywnego wpływu na wzrost drzewa, jej szkodliwość wzrasta przy jednoczesnym porażeniu drzew przez…
14 stycznia 2019

Choroby owoców – ospowatość brzoskwini

Opracowanie: Jarosław Górski
Chorobę powoduje wirus ospowatości śliwy występujący w Polsce oraz na południu Europy. Objawy choroby zauważa się najczęściej na liściach i owocach. Porażone drzewa wykształcają silnie zdrobniałe i zniekształcone liście. Nerwy boczne liści mają zahamowany wzrost. Wzdłuż nerwów na powierzchni liści obserwuje się chlorotyczną mozaikę. Owoce są mniejsze i lekko zdeformowane, na ich powierzchni występują charakterystyczne rdzawe pierścienie i okrągłe plamy. Owoce dojrzewają wcześniej i opadają. Choroba jest dla brzoskwiń mniej groźna niż dla śliw. Chore drzewa brzoskwiń mogą być poważnym źródłem zakażenia rosnących w pobliżu śliw. Wirus jest przenoszony przez mszyce oraz z chorymi zrazami i oczkami podczas rozmnażania drzew w szkółce. Podstawowym zabiegiem zwalczającym chorobę jest zabieg zwalczania mszyc oraz pobieranie materiału do rozmnożeń wyłącznie ze zdrowych…
28 grudnia 2018

Choroby owoców – kamienistość owoców gruszy

Opracowanie: Jarosław Górski
Chorobę powoduje wirus kamienistości gruszy występujący we wszystkich europejskich krajach, a także w Ameryce Północnej i Australii. Objawy choroby występują najczęściej i prawie wyłącznie na owocach. W początkowej fazie rozwoju owoców, na młodych zawiązkach pojawiają się niewielkie zagłębienia, gdzie po usunięciu skórki widać zazieleniałą tkankę owocu. W miarę wzrostu owoce ulegają znacznej deformacji, a ich dojrzewanie jest późniejsze. Porażone owoce są bardzo twarde, wytwarzają w miąższu liczne skupienia komórek kamiennych i skorkowaceń. Bezwartościowych, niehandlowych owoców na porażonym drzewie może wykształcić się nawet 30%. Niekiedy objawom na owocach towarzyszą spękania na pniu i młodych pędach oraz chlorotyczne plamki na młodych liściach. Jedynym sposobem zapobiegającym rozprzestrzenianiu się choroby jest pobieranie w szkółkach zrazów i oczek wyłącznie ze zdrowych drzew. Źródło informacji: Nagy B.…
19 listopada 2018

Choroba szteklenberska wiśni

Opracowanie: Jarosław Górski
Sprawcą choroby szteklenberskiej wiśni jest wirus nekrotycznej plamistości pierścieniowej wiśni. Występowanie choroby stwierdzono prawie we wszystkich krajach europejskich. W Polsce jest to najpospolitsza choroba wirusowa wiśni. Wiosną na liściach porażonych drzew obserwuje się chlorotyczne, przechodzące w nekrotyczne plamy i pierścienie. Porażona tkanka liści wykrusza się. Liście są drobniejsze, kwiaty rozwijają się później na krótszych szypułkach. W następnych latach na spodniej stronie liści pojawiają się tzw. enacje – są to grzebieniowate wyrostki. Wzrost drzew jest silnie zahamowany. Na wierzchołkach drzew tworzą się rozetki drobnych twardych liści. Obserwuje się często zamieranie poszczególnych gałęzi, a po kilku latach nawet całych drzew. Umiarkowane cięcie i wysokie dawki nawozów organicznych sprzyjają wyzdrowieniu drzew. Wirus…
17 lipca 2018

Choroby owoców – mozaika jabłoni

Opracowanie: Jarosław Górski
Mozaika jabłoni jest chorobą wywołaną przez wirusy, które występują powszechnie w krajach, gdzie uprawia się jabłonie. W Polsce choroba ta występuje w małym nasileniu na terenie całego kraju. Można zauważyć duże różnice we wrażliwości poszczególnych odmian na tę chorobę. Wirus mozaiki jabłoni poraża również inne, dzikie gatunki drzew z rodzaju malus. Objawy mozaiki jabłoni w postaci kremowożółtych i prawie białych plam występują wiosną i wczesnym latem na młodych, rozwijających się liściach. Plamy te są bardzo różne co do kształtu i wielkości, często mają postać białawych pasków biegnących wzdłuż nerwów. U odmian bardziej wrażliwych plamy mogą przechodzić w nekrozy. Część liści z objawami choroby przedwcześnie opada. Do odmian najbardziej wrażliwych należą: golden delicious, koksa pomarańczowa, jonatan, piękna…
25 października 2016

Sytuacja plantatorów brzoskwiń w 2016 r.

Opracowanie: Magdalena Piętka
Rok 2016 nie był zbyt dobry dla producentów brzoskwiń. Wiosenne przymrozki, które dotknęły niektóre rejony naszego kraju, spowodowały znaczne straty w uprawie tego owocu. Oprócz przymrozków, kolejnym problemem, który pogłębia się, jest niska ceny sprzedaży. Cena sprzedaży na giełdach nie zmienia się od lat. Cena giełdowa w Kaliszu czy Łodzi kształtowała się na poziomie 2-3 zł/kg na początku sezonu w zależności od wielkości owoców, do 1,5-2 zł/kg w sezonie. Na podstawie doświadczenia jednego z gospodarstw sadowniczych plon z 3 ha wyniósł 10 ton brzoskwiń. Natomiast średni plon z 1 ha wynosi 12-16 ton brzoskwiń. Przyczyną tak niskiego plonu, jak wcześniej wspomniałam, były wiosenne przymrozki. Wśród odmian najpopularniejszy jest Harnaś. Jest to odmiana wyhodowana w Kanadzie. Są to drzewa wytrzymałe na niskie temperatury. Owoce są…
11 stycznia 2016

Rdza gruszy coraz większym problemem w sadach

Opracowanie: Dorota Piękna-Paterczyk
Jeszcze do niedawna choroba o nazwie rdza gruszy miała małe znaczenie i nie sprawiała większych kłopotów. Od pewnego czasu sytuacja jednak zmieniła się i na wielu drzewach obserwuje się jej objawy. Uważa się, że powyższa sytuacja spowodowana jest zmianą nasadzeń wokół domów. Sadzi się bardzo dużo roślin ozdobnych, wśród których spotykamy jałowce, które są gospodarzami dla grzyba odpowiedzialnego za rozwój tej choroby. Wycięcie jałowców na swojej działce niestety nie gwarantuje uniknięcia kłopotów z tą chorobą, ponieważ może dojść do porażenia przez zarodniki przeniesione przez wiatr i deszcz z sąsiednich ogrodów. Zaznaczyć należy również, że zmniejszający się dobór środków chemicznych, a właściwie brak prowadzonej ochrony w ogrodach przydomowych spowodował jej nasilenie. Sprawcą rdzy gruszy jest grzyb…