27 października 2017

Uprawa brokułów

Opracowanie: Aneta Gadomska
  • wielkość czcionki Zmniejsz czcionkę Zmniejsz czcionkę Powiększ czcionkę Powiększ czcionkę
  • PDF
  • Wydrukuj
  • Email
Oceń ten artykuł
(2 głosów)

Brokuł należy do rodziny warzyw kapustnych. Jest blisko spokrewniony z kalafiorem. W Polsce brokuł uprawia się od początku lat osiemdziesiątych. Nadal jednak pozostaje niedoceniony i mało rozpowszechniony w uprawie, mimo że warunki klimatyczne Polski są korzystne do uprawy tej rośliny. Wartość odżywcza i biologiczna brokuła jest wysoka. Zawiera on wiele witamin (C, A, B i PP) oraz soli mineralnych, zwłaszcza wapnia, potasu, fosforu i żelaza. Należy do warzyw najbogatszych pod względem zawartości witaminy C. Zawiera też przeciwutleniacze i związki siarkowe o działaniu przeciwrakowym, zmniejsza poziom cholesterolu, ma działanie przeciwwirusowe, a także dzięki zawartości chromu jest pomocny w leczeniu cukrzycy. Częścią użytkową brokuła jest kwiatostan wierzchołkowy zwany różą.

Jest to warzywo klimatu umiarkowanego – łagodnego i wilgotnego, charakteryzującego się chłodnym latem i niezbyt chłodną i długą jesienią. Rozsada znosi spadki temperatury do -3°C, a rośliny wyrośnięte i róże nawet do -5°C. Jest bardziej tolerancyjny od kalafiora na działanie niskich i wysokich temperatur. Niska temperatura może spowodować przemarznięcie róż w okresie rozkwitania i gnicie. Natomiast wysoka temperatura powoduje szybkie rozluźnienie róż i rozwijanie kwiatów. Brokuł ma wysokie wymagania wodne, szczególnie w okresie wiązania i wzrostu róż. Ze względu na krótki okres wegetacyjny (50-90 dni) uprawiany jest jako przedplon lub poplon. Przy uprawie na plon główny może wystąpić konieczność nawodnienia, zwłaszcza podczas suszy, która osłabia wzrost roślin, zmniejsza ich jędrność i soczystość oraz powoduje drewnienie łodyg. Warzywo to wymaga gleb żyznych, próchniczych o wysokiej pojemności wodnej. Odczyn gleby powinien być zbliżony do obojętnego (pH 6,5-7,5). Nie może być uprawiany po innych warzywach kapustnych, rzepaku i gorczycy, częściej niż co cztery lata. Za bardzo dobry przedplon uważa się zboża, zwłaszcza pszenicę, jęczmień i pszenżyto.

Brokuł ma wysokie wymagania pokarmowe. Najlepiej uprawiać go w pierwszym roku po oborniku, zastosowanym w dawce 40-60 t/ha. W przypadku gleb kwaśnych konieczne jest wapnowanie – nie później niż jesienią roku poprzedzającego uprawę. Wykorzystując do tego celu wapno dolomitowe, wprowadza się do gleby niezbędny magnez. Nawożenie mineralne powinno obejmować przez cały okres wegetacji następujące dawki składników: azot 200-300 kg/ha, fosfor 80-100 kg/ha, potas 180-250 kg/ha. Z podanych dawek, przed sadzeniem brokułu należy zastosować całą dawkę fosforu i potasu oraz 1/3 ilości azotu. Brokuł jest rośliną wrażliwą na niedobór boru i molibdenu. Brak boru powoduje wodniste plamy na różach oraz powstawanie pustych przestrzeni w łodygach.

W warunkach naszego klimatu brokuł uprawiany jest wyłącznie z rozsady produkowanej pod osłonami lub na rozsadniku. W praktyce największe znaczenie ma uprawa na zbiór jesienny, gdyż istnieją wówczas najkorzystniejsze warunki do wzrostu i rozwoju brokuła. Rośliny tworzą dorodne, krępe róże. Plon z tej uprawy przeznacza się na świeży rynek oraz do przechowalnictwa i zamrażalnictwa. Możliwy jest również wysiew nasion bezpośrednio w pole, ale tylko przy spełnieniu odpowiednich warunków.

Wysiane nasiona przykrywa się 0,5 cm warstwą podłoża. Optymalna temperatura kiełkowania nasion wynosi 18-28°C. Przy temperaturze powyżej 30°C wschody nasion są osłabione. Po upływie około 10 dni od siewu nasion, gdy siewki zaczynają wytwarzać pierwszy właściwy liść, należy przystąpić do pikowania. Siewki pikuje się do doniczek, skrzynek lub gruntu szklarni w rozstawie 5x5 cm. Doniczkową rozsadę można umieścić pod zadaszonymi konstrukcjami bez ścian bocznych, zapewniającymi zaciemnienie i wietrzenie. Najczęściej rozsadę brokuła na zbiór jesienny produkuje się na rozsadniku. Na rozsadniku należy wybrać stanowisko o średniozwięzłej, próchnicznej glebie o odczynie zbliżonym do obojętnego (pH 6,5-7,0). Zaprawione nasiona sieje się w rzędy co 15-20 cm, odległe w rzędach około 1 cm i głębokości siewu 1,5 cm. Do wyprodukowania rozsady potrzebnej na obsadzenie 1 ha należy wysiać około 600 g nasion na rozsadniku o powierzchni 200-300 m² (1,5-2 g nasion na 1 m²). Rozsadnik należy systematycznie odchwaszczać i nawadniać. Okres produkcji rozsady – zarówno pod osłonami, jak i na rozsadniku – trwa około czterech tygodni. Brokuł wymaga gleb staranie przygotowanych, orka powinna być głęboka. Gdy rozsada ma trzy tygodnie, należy ją podlać roztworem molibdenu z dodatkiem saletry amonowej i mocznika. Kolejnym zabiegiem jakiemu tuż przed sadzeniem poddaje się rozsadę jest zabezpieczenie przed śmietką kapuścianą i kiłą kapusty oraz obfite podlanie wodą, które umożliwi przeniesienie rozsady z możliwie dużą bryłą korzeniową i zapewni lepsze przyjmowanie się roślin. W przypadku produkcji rozsady pod osłonami, należy ją przed sadzeniem na miejsce stałe poddać procesowi hartowania. Zabieg ten przygotowuje rośliny do nowych, gorszych warunków uprawy, przez co ograniczone zostaje ich wypadanie. Prawidłowo wykształcona rozsada przeznaczona do sadzenia powinna mieć od 4 do 6 liści.

Jednym z podstawowych czynników agrotechnicznych warunkujących wielkość i jakość róż jest gęstość sadzenia. Brokuł sadzi się w rozstawie 62,5-67 x 35-40 cm przy mechanicznej pielęgnacji plantacji lub 60 x 40-45 cm przy ręcznej pielęgnacji, w zagęszczeniu 30-40 tysięcy roślin na 1 ha. Im większa rozsada, tym większa jest średnica róży głównej. Z tego względu należy dobrać gęstość sadzenia w zależności od odmiany i przeznaczenia plonu. Po upływie 7-10 dni od sadzenia rozsady należy ocenić stan przyjęcia się roślin i uzupełnić ewentualne wypady. Ważnym zabiegiem jest mechaniczne lub ręczne spulchnianie wierzchniej warstwy gleby, połączone z niszczeniem chwastów. Ochronę roślin zaczyna się jeszcze przed wysianiem nasion. Glebę w inspekcie i na rozsadniku należy odkażać tydzień przed siewem. W celu zabezpieczenia kiełkujących nasion i młodych siewek przed kompleksem chorób, powinno się wysiać nasiona zaprawiane.

Do zbioru róż brokuła przystępuje się, gdy są one w pełni wykształcone, jędrne, zwarte, a pąki kwiatowe są całkowicie zamknięte. Róże przeznaczone do spożycia powinny być czyste, zdrowe, świeże, nie uszkodzone mechanicznie. Średnica róż mierzona po łuku powinna wynosić minimum 4 cm. Maksymalna długość łodyg do bezpośredniego spożycia powinna wynosić 20 cm, a do mrożenia 12 cm. Zbiór rozpoczyna się po 40-70 dniach od posadzenia rozsady. Czynność ta powinna być wykonywana w godzinach rannych, kiedy rośliny są jędrne i wychłodzone po nocy. Najdłużej dzień po zbiorze, schłodzone róże przeznaczone do zamrażania należy poddać zabiegowi blanszowania. Przez 3-4 minuty zanurza się je w gorącej wodzie o temperaturze 98°C z dodatkiem soli kuchennej, aby zachować ich wysoką wartość odżywczą i smakową. Po wyjęciu z wody róże natychmiast się schładza i zmraża. Plon róż brokuła kształtuje się zależnie od odmiany, warunków agrotechnicznych i meteorologicznych na poziomie 10-20 ton z hektara.

Czytany 85 razy

Email Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.